Cổ phiếu có phục hồi sau cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026 không? Những gì lịch sử và Cục Dự trữ Liên bang gợi ý

Khi chúng ta tiến sâu hơn vào năm 2026, các nhà đầu tư đang đối mặt với một câu hỏi quan trọng: liệu cổ phiếu có phục hồi sau áp lực thị trường hiện tại hay chúng ta nên chuẩn bị cho một đợt suy thoái kéo dài hơn? Câu trả lời không nằm trong quả cầu pha lê, mà dựa trên các mô hình lịch sử và những gì Cục Dự trữ Liên bang đang nói về định giá thị trường.

Chỉ số S&P 500 đã ghi nhận những mức tăng liên tiếp ấn tượng trong năm 2025, tăng 16% cho năm thứ ba liên tiếp đạt lợi nhuận hai chữ số. Tuy nhiên, hiện nay có nhiều sức ép mạnh mẽ đang hội tụ. Vào tháng 9 năm 2025, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell đã cảnh báo về định giá thị trường, nói rằng “theo nhiều chỉ số, giá cổ phiếu đang khá cao.” Kể từ đó, định giá cổ phiếu còn mở rộng hơn nữa, đạt mức cao nhất trong lịch sử — một dấu hiệu cảnh báo đáng để chú ý.

Các năm giữa kỳ bầu cử: Mẫu hình ngắn hạn đau đớn, sau đó phục hồi mạnh mẽ

Đây là nơi lịch sử trở nên hữu ích. Từ khi chỉ số S&P 500 ra đời năm 1957, đã trải qua 17 kỳ bầu cử giữa kỳ, và mô hình khá nhất quán: suy yếu ban đầu rồi sau đó phục hồi mạnh mẽ.

Trong các năm giữa kỳ bầu cử, thị trường thường gặp khó khăn. Trung bình, lợi nhuận của S&P 500 trong những năm này chỉ đạt 1% (không tính cổ tức) — thấp hơn nhiều so với mức trung bình hàng năm 9% trong lịch sử. Tình hình còn tồi tệ hơn khi đảng của tổng thống đương nhiệm nắm quyền; chỉ số giảm trung bình 7% trong các chu kỳ đó. Nguyên nhân chính là gì? Sự không chắc chắn về chính sách. Người dân thường trừng phạt đảng cầm quyền trong các kỳ bầu cử giữa kỳ, gây ra sự hoang mang về việc liệu chương trình kinh tế của tổng thống có còn nguyên vẹn hay không. Các nhà đầu tư ghét sự không chắc chắn, vì vậy vốn thường rút lui.

Nhưng điều quan trọng mà nhiều người bỏ qua là: sáu tháng sau bầu cử giữa kỳ thường là giai đoạn mạnh nhất trong chu kỳ tổng thống bốn năm. Theo nghiên cứu của Carson Investment Research, trong khoảng thời gian sáu tháng từ tháng 11 đến tháng 4 sau một năm giữa kỳ, chỉ số S&P 500 đã mang lại lợi nhuận trung bình 14%. Mô hình này cho thấy rằng dù năm 2026 có thể gặp phải những khó khăn ngắn hạn, nhưng một đợt phục hồi mạnh mẽ có thể đang hình thành vào nửa cuối năm và sang năm 2027.

Định giá cao: Một dấu hiệu cảnh báo, nhưng không phải mối đe dọa ngay lập tức

Ngoài các chu kỳ bầu cử, Cục Dự trữ Liên bang còn bày tỏ lo ngại về định giá cổ phiếu nói chung. Trong tháng 11 năm 2025, Phó Thống đốc Lisa Cook nói rằng “Hiện tại, tôi có ấn tượng rằng khả năng giảm giá tài sản quá mức đang tăng lên.” Các biên bản cuộc họp FOMC tháng 10 cũng phản ánh những lo ngại tương tự, với các thành viên nhấn mạnh “khả năng giảm giá không trật tự của giá cổ phiếu.”

Chỉ số chính gây ra những lo ngại này là tỷ lệ P/E dự phóng — tức là, mức giá mà nhà đầu tư sẵn sàng trả cho mỗi đô la lợi nhuận doanh nghiệp trong tương lai. Hiện tại, chỉ số S&P 500 giao dịch ở mức 22,2 lần lợi nhuận dự phóng, theo Yardeni Research, so với trung bình 10 năm là 18,7. Mức định giá cao này chỉ xảy ra ba lần trong lịch sử, và mỗi lần đều dẫn đến những đợt điều chỉnh đáng kể:

Bong bóng Dot-Com (cuối những năm 1990): Chỉ số P/E dự phóng của S&P 500 vượt quá 22 khi nhà đầu tư trả giá cao ngất ngưởng cho các cổ phiếu internet đầu cơ. Thị trường gấu sau đó khiến chỉ số giảm 49% từ đỉnh vào tháng 10 năm 2002.

Phục hồi trong thời kỳ COVID (2021): Khi các gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch và các chương trình kích thích lớn tạo ra áp lực lạm phát, thị trường đạt mức P/E dự phóng 22. Đến tháng 10 năm 2022, chỉ số giảm 25% so với đỉnh trước đó rồi phục hồi mạnh mẽ.

Thời kỳ thuế quan của Trump (2024-2025): Các nhân tố lợi nhuận dự phóng lại vượt quá 22 khi nhà đầu tư ban đầu ủng hộ việc tái tranh cử của Trump, rồi sau đó đánh giá thấp tác động của các chính sách thuế quan của ông. Đến tháng 4 năm 2025, chỉ số đã giảm 19% so với đỉnh năm 2024.

Mô hình rõ ràng: các định giá trên 22 lần lợi nhuận dự phóng là không bền vững về dài hạn. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng các đợt điều chỉnh này thường diễn ra trong vài tháng hoặc vài năm, chứ không xảy ra trong một đêm. Câu hỏi đặt ra cho năm 2026 không phải là liệu định giá có giảm hay không — cuối cùng chúng sẽ giảm — mà là cách và khi nào điều chỉnh đó xảy ra.

Các yếu tố thúc đẩy phục hồi: Tại sao nửa cuối năm 2026 có thể gây ngạc nhiên cho những người hoài nghi

Dù còn nhiều khó khăn, nhưng có một số yếu tố hỗ trợ khả năng thị trường có thể phục hồi đáng kể vào phần còn lại của năm 2026:

Chính sách rõ ràng hơn: Khi kỳ bầu cử giữa kỳ kết thúc vào tháng 11 năm 2026, làn sóng chính sách sẽ rõ ràng hơn. Các nhà đầu tư sẽ có câu trả lời cụ thể về thành phần Quốc hội và khả năng thực thi chương trình của chính quyền. Sự rõ ràng này đã từng là chất xúc tác cho mức lợi nhuận trung bình 14% trong vòng sáu tháng sau bầu cử.

Ổn định lợi nhuận: Các định giá cao hiện tại dựa trên giả định tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ. Nếu các công ty có thể đáp ứng kỳ vọng đó, hoặc tâm lý thị trường chỉ đơn giản là ổn định sau khi các ồn ào bầu cử lắng xuống, thì các hệ số định giá có thể duy trì ở mức cao mà không cần phải giảm thêm.

Chính sách của Fed có thể thay đổi: Nếu lạm phát tiếp tục giảm và tăng trưởng kinh tế chậm lại, Cục Dự trữ Liên bang có thể đảo chiều về lãi suất. Lãi suất thấp hơn thường hỗ trợ định giá cổ phiếu cao hơn, tạo nền tảng cho thị trường.

Cơ hội luân chuyển ngành: Trong khi định giá chung còn cao, các ngành và cổ phiếu riêng lẻ vẫn còn hấp dẫn. Các nhà đầu tư vượt ra khỏi chỉ số có thể tìm thấy cơ hội phục hồi trong chính thị trường.

Kết luận: Chuẩn bị cho biến động, nhưng đừng bỏ qua khả năng phục hồi

Các bằng chứng cho thấy rằng dù năm 2026 có thể thử thách sự kiên nhẫn của nhà đầu tư — đặc biệt trong nửa đầu khi sự không chắc chắn chính trị đạt đỉnh — thì nửa cuối năm có thể mang lại khả năng phục hồi đáng kể. Mô hình lịch sử của S&P 500 trong các năm giữa kỳ bầu cử rất nhất quán: suy yếu tạm thời rồi sau đó tăng trưởng mạnh mẽ khi kết thúc bầu cử.

Định giá vẫn còn cao theo tiêu chuẩn lịch sử, và những cảnh báo của Cục Dự trữ Liên bang xứng đáng được tôn trọng. Tuy nhiên, định giá cao không báo hiệu sắp xảy ra sụp đổ; chúng báo hiệu sự giảm giá dần dần, cuối cùng. Khi kết hợp với sức mạnh lịch sử của các giai đoạn sau bầu cử, năm 2026 có thể là một năm của hai phần — thử thách ban đầu, nhưng cũng là cơ hội phục hồi khi năm tiến triển và chính trị trở nên rõ ràng hơn.

Đối với các nhà đầu tư, điều quan trọng là tránh đưa ra các quyết định lớn dựa trên sự không chắc chắn ngắn hạn. Lịch sử cho thấy rằng vốn kiên nhẫn, được định vị đúng đắn để đón chờ đợt phục hồi sau bầu cử, có thể mang lại phần thưởng xứng đáng.