Thị trường cacao toàn cầu chao đảo dưới áp lực dư thừa 49.000 tấn khi giá chạm mức thấp nhiều năm

Thị trường cacao toàn cầu đang trải qua một đợt suy thoái nghiêm trọng, với giá giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm giữa bối cảnh dư cung hoàn hảo và nhu cầu sụt giảm mạnh. Hợp đồng tương lai tháng 3 trên ICE New York giảm 139 điểm (-3,69%), trong khi hợp đồng London giảm 129 điểm (-4,71%), kéo dài chuỗi giảm sáu tuần liên tiếp không có dấu hiệu dừng lại. Giá cacao tại NY đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2023, trong khi giá cacao London chạm mức thấp nhất trong 2,5 năm. Nguyên nhân chính của sự giảm giá này là sự mất cân đối căn bản: nguồn cung toàn cầu dồi dào trong khi nhu cầu của người mua yếu ớt ở gần như mọi cấp độ của chuỗi cung ứng cacao.

Tổ chức Cacao Quốc tế (ICCO) đã điều chỉnh dự báo về sản lượng cacao toàn cầu năm 2024/25, ước tính thặng dư 49.000 tấn – lần đầu tiên tổ chức này có dự báo tích cực sau bốn năm thâm hụt liên tiếp. Tuy nhiên, sự đảo chiều này đang tạo ra thách thức cho sự ổn định giá cả khi thị trường gặp khó khăn trong việc hấp thụ lượng cung đột biến này.

Dư cung tràn lan vượt quá khả năng hấp thụ của thị trường

Nguồn cung cacao toàn cầu đang ở mức mà các nhà sản xuất chưa từng thấy trong nhiều năm. ICCO ngày 23 tháng 1 báo cáo rằng tồn kho cacao toàn cầu đã tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, lên 1,1 triệu tấn, tạo áp lực giảm giá. Các nhà phân tích dự báo tương lai cũng không khả quan: StoneX dự đoán vào cuối tháng 1 rằng mùa 2025/26 sẽ chứng kiến thặng dư toàn cầu 287.000 tấn, và mùa 2026/27 có thể bổ sung thêm 267.000 tấn cung thừa vào thị trường.

Kho cacao vật lý được lưu trữ dưới sự giám sát của ICE đã tăng lên mức cao chưa từng có, đạt đỉnh 3,75 tháng với 1.871.034 bao trong tuần này. Những kho tồn kho ngày càng tăng này liên tục nhắc nhở các nhà giao dịch rằng số lượng người bán vượt xa người mua ở mức giá hiện tại.

Thêm vào đó, Nigeria – nhà sản xuất cacao thứ năm thế giới – đã tăng cường xuất khẩu một cách mạnh mẽ. Theo Bloomberg, xuất khẩu cacao của Nigeria trong tháng 12 tăng 17% so với cùng kỳ năm trước, đạt 54.799 tấn, làm tăng thêm áp lực cho thị trường vốn đã yếu. Ngược lại, lượng giao hàng từ Bờ Biển Ngà, nhà sản xuất hàng đầu thế giới, đã có xu hướng kiềm chế nhẹ nhàng. Dữ liệu tích lũy đến ngày 8 tháng 2 năm 2026 cho thấy Bờ Biển Ngà đã xuất khẩu 1,27 triệu tấn trong năm marketing hiện tại (từ 1 tháng 10 năm 2025 đến 8 tháng 2 năm 2026), giảm 3,8% so với cùng kỳ năm trước.

Nhu cầu sụt giảm khi người tiêu dùng phản đối giá sô cô la

Có lẽ điều đáng lo ngại hơn cả dư cung là sự sụp đổ rõ rệt của nhu cầu cacao, cho thấy người tiêu dùng toàn cầu cuối cùng đã đạt đến giới hạn chịu đựng với sô cô la đắt đỏ. Barry Callebaut AG, nhà sản xuất sô cô la lớn nhất thế giới, ngày 28 tháng 1 báo cáo rằng doanh số bán cacao trong quý kết thúc ngày 30 tháng 11 giảm 22%. Công ty cho biết sự giảm sút này là do “nhu cầu thị trường tiêu cực và ưu tiên tăng trưởng doanh số trong các phân khúc sinh lợi cao hơn của cacao.”

Sức yếu của nhu cầu này kéo dài trên tất cả các khu vực nghiền cacao chính toàn cầu. Hiệp hội Cacao Châu Âu ngày 15 tháng 1 cho biết rằng lượng nghiền cacao quý 4 của châu Âu giảm 8,3% so với cùng kỳ, còn 304.470 tấn – mức giảm mạnh hơn nhiều so với dự đoán -2,9% của các nhà phân tích, và là kết quả quý 4 tồi tệ nhất trong hơn một thập kỷ. Tại châu Á, hoạt động nghiền cacao cũng giảm sút, với Hiệp hội Cacao Châu Á báo cáo giảm 4,8% so với cùng kỳ, còn 197.022 tấn trong quý 4. Dữ liệu của Bắc Mỹ là điểm sáng nhỏ, nhưng không đáng kể: hoạt động nghiền cacao quý 4 của Bắc Mỹ chỉ tăng nhẹ 0,3% so với cùng kỳ, đạt 103.117 tấn.

Áp lực tồn kho gia tăng làm trầm trọng thêm giá yếu

Sự kết hợp giữa nguồn cung mở rộng và nhu cầu giảm sút đã tạo ra một cuộc khủng hoảng kho chứa, làm tăng áp lực giảm giá. Khi người mua rút lui khỏi thị trường và các nhà sản xuất tiếp tục cung cấp cacao vào hệ thống phân phối đã bão hòa, lượng tồn kho tích tụ ngày càng nhanh. Con số thặng dư 49.000 tấn của ICCO nhấn mạnh rằng cân bằng đã hoàn toàn chuyển sang trạng thái dư thừa, một sự đảo chiều rõ rệt so với thâm hụt 494.000 tấn của năm 2023/24 – lớn nhất trong hơn 60 năm.

Điều kiện thời tiết thuận lợi tại Tây Phi làm mờ triển vọng trung hạn

Thêm vào các yếu tố tiêu cực, điều kiện thời tiết lý tưởng và sự phát triển thuận lợi tại Tây Phi đang tạo điều kiện cho một mùa vụ bội thu nữa. Tập đoàn Đầu tư Tổng quát TROPICAL gần đây nhận định rằng điều kiện thuận lợi tại khu vực này dự kiến sẽ nâng cao mùa thu hoạch cacao tháng 2-3 tại Bờ Biển Ngà và Ghana, khi nông dân báo cáo số lượng và chất lượng quả lớn hơn và khỏe mạnh hơn so với cùng kỳ năm trước. Mondelez, một nhà sản xuất sô cô la lớn, cho biết số lượng quả cacao trong mùa mới ở Tây Phi hiện cao hơn trung bình 7% trong 5 năm và vượt xa mức đo lường cùng kỳ năm ngoái.

Nông dân Bờ Biển Ngà, bắt đầu thu hoạch vụ chính, vẫn lạc quan về chất lượng và năng suất mùa vụ. Tuy nhiên, Nigeria lại có bối cảnh trái ngược: Hiệp hội Cacao Nigeria dự báo sản lượng cacao năm 2025/26 sẽ giảm 11% so với cùng kỳ, còn 305.000 tấn so với dự kiến 344.000 tấn trong năm 2024/25, có thể hạn chế nguồn cung toàn cầu.

Nhìn về phía trước: Thặng dư chi phối dự báo thị trường

Dựa trên các dự tính trước, Rabobank đã điều chỉnh giảm dự báo thặng dư cacao toàn cầu năm 2025/26 xuống còn 250.000 tấn từ mức 328.000 tấn trong dự báo tháng 11, mặc dù vẫn cho thấy thị trường đang dư thừa về cấu trúc. ICCO dự kiến sản lượng cacao toàn cầu năm 2024/25 đạt 4,69 triệu tấn, tăng 7,4% so với năm trước, lần đầu tiên trong bốn năm có thặng dư 49.000 tấn.

Với dự báo dư cung kéo dài và nhu cầu nghiền yếu ớt vẫn tiếp diễn, giá cacao đối mặt với nhiều khó khăn khi thị trường chuyển đổi từ trạng thái khan hiếm sang dư thừa về cấu trúc.