Phê bình Bitcoin của Peter Schiff tìm thấy đạn dược mới khi MicroStrategy báo cáo khoản lỗ lớn

Thị trường tiền điện tử hiếm khi giữ được sự bình tĩnh, và tháng Hai này cũng không phải ngoại lệ. Peter Schiff, nhà đầu tư kỳ cựu và người ủng hộ vàng, người lâu nay đã đặt câu hỏi về giá trị cơ bản của Bitcoin, đã trở thành trung tâm của một cuộc tranh luận mới sau khi MicroStrategy báo cáo khoản lỗ lớn trên các khoản nắm giữ Bitcoin khổng lồ của mình. Vị trí của công ty giảm khoảng 630 triệu đô la dưới mệnh giá, đảo ngược khoảng 47 tỷ đô la lợi nhuận chưa thực hiện tích lũy chỉ trong bốn tháng trước đó. Đối với Schiff, đó là sự xác nhận cho luận điểm mà ông đã lâu nay thúc đẩy: nhu cầu do doanh nghiệp thúc đẩy, dù mạnh mẽ, cũng không thể duy trì tăng giá vô thời hạn.

Lập luận của Peter Schiff: Vấn đề người mua doanh nghiệp

Cốt lõi trong phê phán của Schiff là đơn giản nhưng gây sốc. Ông cho rằng chiến lược tích lũy tích cực của MicroStrategy là yếu tố chính thúc đẩy sự tăng giá đột biến của Bitcoin—nhưng điều ngược lại cũng đúng. Khi khả năng mua vào của công ty chậm lại, Schiff cho rằng, sự thiếu hụt nhu cầu mới từ các doanh nghiệp bắt đầu gây áp lực lên giá. Trong một bài đăng sắc nét trên X, ông tuyên bố: “Nếu Bitcoin bao giờ chạm đáy, thì đó sẽ là sau khi Strategy bán hết satoshi cuối cùng.” Hàm ý này rất sâu sắc: nếu không có sự mua vào không ngừng của MicroStrategy, cơ chế xác định giá của Bitcoin có thể sẽ tiết lộ mức giá không thể duy trì ở mức hiện tại.

Lập luận này gây ấn tượng vì thành tích của MicroStrategy là không thể phủ nhận. Công ty bắt đầu tích lũy Bitcoin từ tháng 8 năm 2020 khi tài sản này còn giao dịch rất thấp so với mức hiện tại, xây dựng vị thế Bitcoin doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Sự tăng giá 550% của Bitcoin kể từ lần mua đầu tiên đó chắc chắn đã hưởng lợi từ cam kết liên tục của công ty, đặc biệt khi MicroStrategy trở thành biểu tượng của niềm tin của các doanh nghiệp chính thống vào tài sản này.

Tuy nhiên, quan sát của Schiff làm nổi bật một điểm yếu trong luận đề tích lũy của doanh nghiệp: nếu nhu cầu là phần nào đó nhân tạo—được tạo ra bởi cam kết bất thường của một công ty thay vì sự quan tâm tự nhiên của thị trường—thì chuyện gì xảy ra khi nhu cầu đó yếu đi?

Cơn bán tháo tháng Hai và vị thế dễ tổn thương của MicroStrategy

Tháng 2 năm 2026 đã làm rõ vấn đề này. Bitcoin giảm khoảng 15% chỉ trong bốn ngày đầu tháng, phơi bày thực tế về danh mục của MicroStrategy. Giá trung bình của công ty là 76.037 đô la mỗi Bitcoin, nghĩa là giá cần phục hồi đáng kể để chỉ đủ hòa vốn trên các khoản nắm giữ tích lũy.

Điều đáng lo ngại hơn nữa đối với chiến lược dài hạn của MicroStrategy là vấn đề cơ học mà Schiff đã chỉ ra. Mô hình kinh doanh của công ty phụ thuộc vào việc duy trì giá Bitcoin đủ cao để phát hành cổ phiếu trên giá trị tài sản ròng (NAV), từ đó huy động vốn để mua thêm Bitcoin—một chu trình tốt đẹp trở thành tiêu cực khi giá giảm. Một thời gian kéo dài dưới mệnh giá của MicroStrategy đe dọa toàn bộ cơ chế này.

Các khoản lỗ đã xóa bỏ nhiều năm lợi nhuận tích lũy, chứng minh rằng ngay cả người mua doanh nghiệp tận tâm nhất cũng phải đối mặt với giới hạn thực khi tâm lý thị trường thay đổi.

Phản biện của Michael Saylor: Dân chủ hóa thay vì đầu cơ

Tuy nhiên, Michael Saylor, nhà sáng lập và CEO của MicroStrategy, không chịu rút lui. Khi giá giảm, ông phản ứng với phong thái kiên cường, đăng trên mạng xã hội: “Các quy tắc của Bitcoin: 1. Mua Bitcoin 2. Không bán Bitcoin.” Thông điệp rõ ràng—biến động là tạm thời, cam kết là vĩnh viễn.

Nặng hơn nữa, Saylor đặt ra cuộc tranh luận hoàn toàn khác với Schiff. Thay vì xem vị thế của MicroStrategy như một sự tập trung đầu cơ, ông xem công ty như một cánh cửa để thúc đẩy sự chấp nhận rộng rãi. Trong bài phát biểu tại hội nghị Bitcoin MENA tháng 12 năm 2025, Saylor trình bày các số liệu thuyết phục: khoảng 15 triệu người hiện đang có tiếp xúc với Bitcoin thông qua chứng khoán của MicroStrategy, phân bổ qua các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm, quỹ tài sản nhà nước và các tài khoản bán lẻ (với 15% nắm giữ trực tiếp trong các tài khoản bán lẻ của Charles Schwab). MicroStrategy tuyên bố rằng khoảng 50 triệu người hiện có tiếp xúc gián tiếp với Bitcoin qua công ty, dự kiến cuối cùng sẽ đạt 100 triệu.

Từ góc nhìn này, MicroStrategy không phải là một trò chơi đầu cơ mà là một phương tiện tổ chức nhằm dân chủ hóa quyền truy cập Bitcoin cho hàng triệu nhà đầu tư có thể sẽ không bao giờ mua trực tiếp tài sản này.

Vấn đề giá trị thị trường

Phân tích của Saylor còn mở rộng đến vấn đề mà các nhà kinh tế gọi là “vốn hóa thị trường.” Ông lập luận rằng sự tham gia của MicroStrategy đã thêm khoảng 1,8 nghìn tỷ đô la vào tổng giá trị thị trường của Bitcoin—nhưng phần lớn lợi nhuận đó đã thuộc về các nhà đầu tư ngoài lĩnh vực doanh nghiệp và tổ chức. Điều này đảo ngược mối lo của Schiff: thay vì làm giá tăng nhân tạo, sự tham gia của doanh nghiệp có thể đã thúc đẩy quá trình khám phá giá trị và phân phối của cải đến các nhà đầu tư phi doanh nghiệp trên toàn cầu.

Về vấn đề tập trung sở hữu—MicroStrategy hiện kiểm soát khoảng 3% tổng cung của Bitcoin—Saylor cho rằng điều này đánh giá thấp tính phân tán của quyền sở hữu. Những cổ phần này được nắm giữ bởi hàng triệu nhà đầu tư qua nhiều phương tiện đầu tư, khác hoàn toàn với sự kiểm soát tập trung của một thực thể duy nhất.

Sự tham gia của doanh nghiệp và định giá dài hạn

Mâu thuẫn sâu sắc giữa Schiff và Saylor liên quan đến mức sàn giá dài hạn của Bitcoin. Saylor cho rằng nếu không có sự tham gia của các doanh nghiệp, Bitcoin có thể sẽ trì trệ quanh mức 10.000 đô la, bị giới hạn bởi một mạng lưới người dùng bán lẻ nhỏ hơn nhiều. Sự tham gia của doanh nghiệp, theo ông, không phải là tùy chọn—nó là điều thiết yếu cho con đường của Bitcoin hướng tới các mức định giá nghìn tỷ và thậm chí trăm nghìn tỷ đô la mà ông hình dung.

Quan điểm của Schiff đảo ngược logic này: nhu cầu từ doanh nghiệp là nhân tạo, nhất thời, và cuối cùng còn hạn chế vì nó thay thế cho sự chấp nhận tự nhiên và phát triển các trường hợp sử dụng thực tế.

Những gì sắp tới

Các khoản lỗ tháng Hai đã tạo ra một điểm ngoặt. Thị trường hiện đang đối mặt với câu hỏi căn bản: Đây có phải là một đợt giảm tạm thời hay là một điểm yếu cấu trúc trong chiến lược Bitcoin đầu tiên của MicroStrategy? Câu trả lời có thể phụ thuộc vào bước đi giá lớn tiếp theo của Bitcoin. Nếu giá phục hồi mạnh mẽ, luận đề của Saylor về khám phá giá trị qua sự tham gia của các tổ chức sẽ trở nên đáng tin cậy hơn. Nếu giá vẫn ảm đạm hoặc tiếp tục giảm, sự hoài nghi của Schiff về nhu cầu do doanh nghiệp thúc đẩy sẽ có vẻ đúng đắn hơn.

Hiện tại, cả hai bên đều chưa có dấu hiệu rút lui. Saylor tiếp tục nhấn mạnh tiềm năng dài hạn của Bitcoin và vai trò của MicroStrategy trong việc dân chủ hóa quyền truy cập. Peter Schiff vẫn nhấn mạnh những nguy cơ của sự tập trung và nhu cầu nhân tạo. Thị trường cuối cùng sẽ phân xử các quan điểm đối lập của họ qua hành động giá, các chỉ số chấp nhận và sự phát triển của vai trò Bitcoin trong hệ thống tài chính toàn cầu.