Cách đầu tư chứng khoán, hướng dẫn cần thiết dành cho người mới bắt đầu nhất định phải biết

Nhiều người muốn bắt đầu đầu tư chứng khoán nhưng cảm thấy bối rối không biết bắt đầu từ đâu. Nếu học đúng cách, đầu tư chứng khoán có thể trở thành công cụ tài chính mạnh mẽ giúp tăng tài sản hiệu quả. Hướng dẫn này sẽ giải thích từ cơ bản đến chiến lược thực chiến dành cho người mới bắt đầu.

Vậy trước khi học cách đầu tư chứng khoán cần biết những gì?

Chứng khoán có thực sự hữu ích không?

Nhiều người còn hoài nghi về đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, nếu tiếp cận với kiến thức chính xác và có kế hoạch rõ ràng, mọi chuyện sẽ khác. Chỉ số S&P 500 kể từ năm 1957 đã ghi nhận trung bình khoảng 10% lợi nhuận hàng năm, vượt qua lạm phát dài hạn. Điều này chứng tỏ sức mạnh của việc đầu tư đều đặn.

Đầu tư chứng khoán mang lại hai nguồn lợi nhuận chính: cổ tức và chênh lệch giá. Khi giá cổ phiếu tăng theo sự phát triển của doanh nghiệp, bạn có thể thu lợi từ chênh lệch giá. Ngoài ra, cổ tức đều đặn còn tạo dòng tiền thường xuyên. Thêm nữa, tính thanh khoản cao giúp bạn dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt khi cần, khác với bất động sản.

Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp. Vào tháng 3 năm 2020, đợt dịch COVID-19 khiến chỉ số S&P 500 giảm khoảng 34% trong một tháng. Để chịu đựng biến động lớn như vậy, cần có tâm lý vững vàng và tài chính dự phòng. Hiểu rõ xu hướng đầu tư của bản thân và xác định mức rủi ro chấp nhận được là bước đầu thành công.

Hiểu bản chất của chứng khoán

Chứng khoán là giấy chứng nhận sở hữu một phần doanh nghiệp

Mua cổ phiếu tương đương với việc sở hữu một phần cổ phần của doanh nghiệp đó. Ví dụ, sở hữu 1 cổ phiếu Samsung Electronics nghĩa là bạn đang nắm trong tay một phần rất nhỏ của toàn bộ công ty. Nhờ đó, bạn cùng doanh nghiệp phát triển và chia sẻ lợi nhuận.

Các hình thức đầu tư đa dạng

Giao dịch cổ phiếu có thể theo hai cách chính: đầu tư trực tiếp và gián tiếp. Đầu tư trực tiếp vào từng mã cổ phiếu có thể mang lại lợi nhuận cao nhưng rủi ro lớn. Trong khi đó, ETF (quỹ ETF) hay quỹ đầu tư gián tiếp giúp phân tán rủi ro qua nhiều mã cổ phiếu khác nhau.

Gần đây, giao dịch theo phần nhỏ (số thập phân) giúp mua cổ phiếu giá cao với số tiền nhỏ hơn. Phương pháp đầu tư định kỳ tự động mỗi tháng giúp tích lũy tài sản dài hạn. Các sản phẩm đòn bẩy như CFD có thể mang lại lợi nhuận lớn với số vốn nhỏ, nhưng rủi ro cao, cần hiểu rõ trước khi tham gia.

Thực chiến đầu tư chứng khoán: từ mở tài khoản đến giao dịch theo từng bước

Chọn công ty chứng khoán và mở tài khoản

Việc mở tài khoản giống như mở tài khoản ngân hàng, nhưng phải qua công ty chứng khoán. Hiện nay, chỉ cần vài phút qua app điện thoại là xong. Chuẩn bị giấy tờ tùy thân như CMND/CCCD, bằng lái hoặc hộ chiếu.

Có nhiều loại tài khoản. Tài khoản ủy thác thông thường dùng để mua bán cổ phiếu trong và ngoài nước, còn ISA (Tài khoản quản lý tài sản cá nhân) có ưu đãi thuế phù hợp cho đầu tư trung dài hạn. CMA (Tài khoản quản lý tài sản tổng hợp) nhận lãi từ tiền gửi, phù hợp cho đầu tư cổ phiếu và quản lý dòng tiền ngắn hạn.

Các bước mở tài khoản 5 bước

Bước 1: Chọn công ty chứng khoán dựa trên phí giao dịch, dịch vụ, tiện ích app. Bước 2: Tải app và cài đặt. Bước 3: Quét giấy tờ tùy thân và xác thực qua điện thoại. Bước 4: Nhập chính xác thông tin cá nhân, nguồn thu nhập. Bước 5: Đồng ý điều khoản và ký số điện tử.

Lưu ý quan trọng: Nếu đã mở tài khoản tại ngân hàng hoặc tổ chức tài chính khác trong vòng 20 ngày làm việc, bạn phải chờ để mở tài khoản mới tại công ty chứng khoán khác do quy định phòng chống tội phạm tài chính. Tuy nhiên, các công ty liên kết với KakaoBank, K-Bank, TOSS Bank không bị hạn chế này.

Tối ưu phí giao dịch

Phí giao dịch khác nhau giữa các công ty chứng khoán. Giao dịch trực tiếp qua nhân viên thường mất khoảng 0.5%. Giao dịch online qua HTS (trên PC) hoặc MTS (trên điện thoại) thường rẻ hơn nhiều. Thường xuyên giữ tài khoản tại một công ty chứng khoán sẽ giúp tiết kiệm phí, nên chọn nơi có phí thấp ngay từ đầu.

Hiệp hội Chứng khoán Việt Nam cung cấp dịch vụ so sánh phí giao dịch của các công ty chứng khoán. Trước khi bắt đầu, hãy kiểm tra kỹ.

Phương pháp phân tích để tạo lợi nhuận từ cổ phiếu

Phân tích kỹ thuật để dự đoán xu hướng

Phân tích kỹ thuật dựa trên các mô hình giá quá khứ và khối lượng giao dịch để dự đoán giá tương lai. Sử dụng biểu đồ và các chỉ số như Đường trung bình động (MA), MACD để xác định thời điểm mua bán tối ưu. Phương pháp này phù hợp với nhà giao dịch ngắn hạn.

Phân tích cơ bản để định giá doanh nghiệp

Phân tích cơ bản xem xét báo cáo tài chính, hiệu quả quản lý, xu hướng ngành để đánh giá giá trị nội tại của cổ phiếu. Các chỉ số như P/E, P/B, ROE giúp tìm cổ phiếu giá thấp, tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Phương pháp này phù hợp với đầu tư dài hạn.

Hai phương pháp này có ưu điểm riêng. Phân tích kỹ thuật phù hợp cho giao dịch ngắn hạn, còn phân tích cơ bản phù hợp cho đầu tư dài hạn. Người mới nên bắt đầu với phân tích cơ bản.

Lựa chọn chiến lược đầu tư hiệu quả dựa trên cách đầu tư chứng khoán

Đầu tư ngắn hạn hay dài hạn?

Đầu tư ngắn hạn thường là day trading, mua bán trong ngày để kiếm lợi nhanh. Lợi nhuận cao nhưng rủi ro lớn, chi phí giao dịch cao do tần suất nhiều.

Trong khi đó, đầu tư dài hạn giữ cổ phiếu hơn 5 năm, theo phong cách Warren Buffett. Lợi ích lớn nhất là hiệu ứng lãi kép, lợi nhuận tăng theo thời gian. Nhiều quốc gia còn ưu đãi thuế cho nhà đầu tư dài hạn.

Người mới nên ưu tiên đầu tư dài hạn để có tâm lý ổn định, ít bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường.

Xây dựng danh mục và quản lý rủi ro

Tầm quan trọng của phân tán danh mục

Phân tán giúp giảm thiểu rủi ro. Mua cổ phiếu của nhiều công ty như Samsung, Hyundai, Naver cùng lúc giúp hạn chế rủi ro từ một mã hoặc ngành. Kết hợp các ngành khác nhau còn giúp danh mục ổn định hơn.

4 chiến lược quản lý rủi ro

Thứ nhất, đặt lệnh cắt lỗ (Stop Loss) để tự động bán khi giá giảm đến mức nhất định. Thứ hai, định kỳ xem xét và điều chỉnh danh mục theo mục tiêu. Thứ ba, chia nhỏ vốn đầu tư, ví dụ 1 tỷ đồng chia đều mua trong 5 tháng, giúp trung bình giá mua. Thứ tư, giữ vững chiến lược dài hạn, ít bị ảnh hưởng bởi biến động ngắn hạn, giữ các cổ phiếu tiềm năng lâu dài.

Điểm chung của các nhà đầu tư thành công

Tránh theo đuổi theo phong trào

Không bị cuốn theo các trào lưu như “theme stock” hay “tăng trần”. Thị trường quá nóng dễ gây thiệt hại lớn nếu theo đuổi mù quáng. Phân tích khách quan để ra quyết định đúng đắn.

Bắt đầu với số tiền nhỏ để tích lũy kinh nghiệm

Học hỏi qua trải nghiệm thực tế giúp hiểu rõ tâm lý thị trường, tránh những sai lầm phổ biến.

Liên tục học hỏi

Dành 30 phút mỗi ngày đọc tin tức kinh tế, theo dõi kết quả kinh doanh các mã quan tâm, các chỉ số kinh tế quan trọng. Thị trường luôn biến đổi, cần cập nhật kiến thức liên tục.

Ghi chép lại quá trình đầu tư

Ghi lại lý do mua bán, kết quả để phân tích, rút ra bài học. Phương pháp này giúp biến kinh nghiệm thành tài sản vô giá.

Kết luận: Học đúng cách và bắt đầu đầu tư chứng khoán

Học cách đầu tư chứng khoán không xảy ra trong ngày một ngày hai. Cần phân tích kỹ lưỡng, quản lý rủi ro hợp lý và chọn chiến lược phù hợp. Đầu tư như một cuộc chạy marathon, kiên trì và cẩn trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng tài sản dài hạn. Bắt đầu từ những bước nhỏ, luôn giữ tinh thần học hỏi và hoàn thiện bản thân.