Trump thất bại trong việc áp thuế, vàng tăng vọt, tại sao Bitcoin lại tụt lại phía sau?

Chính trị Mỹ và thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua một trận “địa chấn” dữ dội. Trong cuối tuần vừa qua, ba sự kiện trọng điểm gần như cùng lúc bùng nổ: Chiến lược thuế quan tự hào của Trump bị Tối cao pháp viện trực tiếp cắt đứt, hơn nghìn tỷ USD thuế bị đòi hoàn trả; trên không phận Vịnh Ba Tư, mây chiến tranh bao phủ, nhóm tàu sân bay Mỹ căng thẳng; còn Bitcoin, được xem như “vàng kỹ thuật số” để phòng ngừa rủi ro, lại bất ngờ lao dốc, tạo thành hình dạng “ống loa” cùng với vàng vật chất đang tăng giá mạnh.

Chuỗi tín hiệu bất thường này đang tiết lộ một chân lý sâu sắc tới các nhà đầu tư toàn cầu: Khi bão tố thực sự đến, tiền chỉ nhận ra cảm giác an toàn cổ xưa nhất.

一、 Chính sách thuế trị giá hàng nghìn tỷ “lật kèo”, Trump vội vàng vá lỗi

● Ngày 20 tháng 2, đối với Trump, người luôn cầm “gậy thương mại”, thì đây rõ ràng là một ngày “thảm họa” nhục nhã. Tối cao pháp viện Mỹ cùng ngày ra phán quyết quan trọng, với tỷ lệ 6-3, xác nhận hành vi của chính phủ Trump trước đó dựa vào Luật quyền kinh tế khẩn cấp quốc tế để áp thuế lớn là vượt quyền, vi phạm pháp luật.

● Đây không phải là một khoản nhỏ. Theo phán quyết, các thuế quan theo giá trị dựa trên chín sắc lệnh hành pháp được ban hành kể từ tháng 2 năm 2025 sẽ không còn hiệu lực, đồng nghĩa với việc Hải quan Mỹ phải ngừng thu thuế liên quan và đối mặt với việc hoàn trả hơn 1000 tỷ USD thuế cho doanh nghiệp, một tình huống khó xử.

○ Phía Nhà Trắng cố gắng giảm nhẹ tác động trên dư luận, nhưng hành động lại rất thực tế — Cục Hải quan và Bảo vệ biên giới thuộc Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã phát thông báo, chính thức dừng thu thuế trái pháp luật kể từ ngày 24 tháng 2.

● Tuy nhiên, rõ ràng Trump không cam chịu thua cuộc. Ngay ngày phán quyết, ông đã nhanh chóng ký ban hành một sắc lệnh hành pháp mới, dựa vào Điều 122 của Luật Thương mại năm 1974 để “ vá lỗi”, tuyên bố áp dụng tạm thời thuế nhập khẩu bổ sung 10% cho hàng hóa toàn cầu, và nhanh chóng trên mạng xã hội đề cập sẽ nâng thuế lên 15%.

● Nhưng hành động này giống như “đi dây” chính trị hơn. Theo khoản 122, thuế mới này chỉ có thể duy trì tối đa 150 ngày, trừ khi Quốc hội phê duyệt gia hạn.

○ Thị trường rõ ràng đã hiểu rõ: đây chỉ là một “băng dính” tạm thời, sự không chắc chắn trong chính sách thương mại của Mỹ càng thêm rõ rệt. Như phân tích của Viện Nghiên cứu chứng khoán Tài Thông, luật IEEPA bị bác bỏ, dù về lý thuyết có lợi cho các tài sản rủi ro trong ngắn hạn, nhưng đồng thời cũng làm tăng sự hỗn loạn trong thương mại toàn cầu.

二、 Tàu sân bay và đàm phán: Tình hình Mỹ-Iran thổi lửa vào “thùng thuốc súng” vàng

Nếu nói vấn đề thuế chỉ khiến thị trường bối rối, thì cuộc đối đầu Mỹ-Iran đang nóng lên ở Trung Đông lại trực tiếp thắp lửa cho cảm giác phòng ngừa rủi ro.

● Đúng lúc các bên mong đợi đàm phán mới tại Geneva ngày 26 tháng 2, Washington lại chuẩn bị “hai tay”. Một mặt, đặc phái viên tổng thống và con rể Trump Kushner chuẩn bị tham gia đàm phán; mặt khác, nhóm tàu sân bay lớn nhất “Gerald R. Ford” đã đến căn cứ quan trọng ở Đông Địa Trung Hải, nhiều máy bay Mỹ hạ cánh xuống Israel, Bộ Ngoại giao Mỹ còn hiếm hoi ra cảnh báo cao nhất yêu cầu các nhân viên không khẩn cấp tại Lebanon rút lui.

● Theo nguồn tin thân cận, chính Trump đang có xu hướng xem xét “tấn công sơ bộ” Iran, mặc dù kế hoạch này bị Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ phản đối mạnh mẽ, lo ngại có thể dẫn đến xung đột kéo dài.

● Áp lực tối đa kết hợp đàm phán và bắn phá này khiến thị trường cảm nhận rõ mùi thuốc súng. Iran phản ứng cứng rắn, mọi cuộc tấn công đều bị coi là xâm lược. Trong bối cảnh căng thẳng này, vàng — tài sản phòng ngừa cuối cùng — bỗng bùng nổ.

● Ngày 23 tháng 4, hợp đồng vàng tương lai tháng 4 trên Sàn Giao dịch Hàng hóa New York tăng 117,9 USD, vượt qua mốc 5200 USD/ounce, đóng cửa ở 5247,9 USD, tăng 2,3%. Các nhà phân tích của UBS còn dự đoán dứt khoát rằng đến tháng 6, giá vàng có thể tăng thêm 1000 USD. Thị trường bằng chính tiền thật, bằng vàng thật, thể hiện rõ ràng: khi đối mặt với rủi ro địa chính trị có thể mất kiểm soát, chỉ có kim loại quý vật lý mới là “tàu Noah” thực sự.

三、 Bitcoin tụt lại phía sau: Thần thoại “vàng kỹ thuật số” sụp đổ?

● Tuy nhiên, câu chuyện làm tan nát trái tim các tín đồ tiền mã hóa cũng đang diễn ra cùng lúc. Theo lý thuyết, khi đồng USD yếu đi, chính sách hỗn loạn, rủi ro chiến tranh địa phương chồng chất, đó phải là thời điểm “vàng kỹ thuật số” Bitcoin tỏa sáng. Nhưng thực tế lại là một sự lệch lạc đẫm máu.

● Ngày Bitcoin vượt mốc 5200 USD, thì cùng ngày, giá Bitcoin lao dốc thẳng đứng, một lần mất mốc 65.000 USD, thấp nhất là 64.232,8 USD/đồng, giảm hơn 4,4% trong 24 giờ.

● Toàn thị trường tiền mã hóa rơi vào cảnh bi đát, hơn 130.000 vị trí bị thanh lý, tổng số tiền bị thanh lý lên tới 463 triệu USD.

● Tại sao lại thế? Giáo sư Liu Jin của Trường Quản lý Doanh nghiệp Long Jiang phân tích chính xác: Dù gọi là “vàng kỹ thuật số”, nhưng xu hướng của Bitcoin khác rõ rệt so với vàng, thực tế liên quan chặt chẽ đến chỉ số Nasdaq, nên nên xem như tài sản thuộc lĩnh vực công nghệ. Các đợt tăng giá trước đó chủ yếu dựa vào kỳ vọng chính sách hỗ trợ tiền kỹ thuật số sau khi Trump đắc cử, nhưng thực tế sau khi lên nắm quyền, chính quyền không ban hành chính sách mạnh mẽ, kỳ vọng thất vọng dẫn đến điều chỉnh mạnh.

● Các nhà phân tích của CryptoQuant còn bi quan hơn, dự đoán Bitcoin đã bước vào giai đoạn giảm giá (bear market), thậm chí dự đoán nếu thị trường giảm sâu thành “mùa đông”, giá có thể giảm còn 31.000 USD. Khi rủi ro chiến tranh thực sự và bất ổn địa chính trị đến gần, dòng tiền không còn chọn các mã số ảo vô hình, mà chuyển sang vàng vật chất đã truyền qua hàng nghìn năm. Câu chuyện “vàng kỹ thuật số” trong cuộc khủng hoảng thực này trở nên quá yếu ớt.

四、 Tái cấu trúc lý luận phòng ngừa rủi ro: Tiền chỉ nhận “đồ cứng”

Nếu ghép các sự kiện này lại, ta có thể rõ ràng thấy dòng chảy vốn toàn cầu hiện nay dựa trên logic gì: Nhu cầu phòng ngừa rủi ro cực kỳ phân hóa, dòng tiền đang từ bỏ “câu chuyện” để chạy vào “hàng thật”.

● Tình hình hỗn loạn của thuế Trump, cộng thêm lưỡi dao Damocles của chiến tranh Mỹ-Iran, khiến thị trường hình thành mô hình “Risk-Off” điển hình. Nhưng lần này, tiền không chảy vào Bitcoin từng hot trong vài năm qua, cũng không hoàn toàn đổ vào đồng USD (chỉ số USD sau khi tin tức phát đi yếu đi), mà đổ vào vàng, bạc — những tài sản truyền thống nhất.

● Bạc ngày hôm đó còn tăng mạnh hơn vàng, đạt 4,06%, đóng cửa ở 88 USD/ounce. Điều này phản ánh rõ ràng sự lựa chọn thực sự của thị trường trong bối cảnh lo ngại lạm phát tái diễn và xung đột địa chính trị. Ngay cả thuế mới 15% Trump vội ban hành cũng chỉ như thêm củi vào lửa — vì nó không giải quyết được vấn đề tài chính, ngược lại còn làm tăng lo ngại về trì trệ lạm phát của Mỹ.

● Từ sự đảo ngược kịch tính của chính sách thuế trị giá hàng nghìn tỷ, đến bóng dáng tên lửa hành trình trên không trung Vịnh Ba Tư, rồi đến những cảm xúc trái chiều của vàng và Bitcoin, vở kịch đầu năm 2026 này đã dạy cho tất cả nhà đầu tư một bài học sinh động về rủi ro:

● Trong những cơn sóng lớn thực sự, bong bóng câu chuyện dễ vỡ nhất. Chỉ những “tài sản cứng” đã vượt qua hàng nghìn năm lịch sử nhân loại mới là nơi trú ẩn cuối cùng. Khi lệnh hành pháp của Trump bị Tối cao pháp viện bác bỏ, tàu sân bay đến tiền tuyến, phản ứng của thị trường chân thực nhất chính là — “bộ ba phòng thủ an toàn”: USD, trái phiếu Mỹ và vàng, còn Bitcoin, tạm thời, chỉ có thể ngồi dự bị trong các cổ phiếu công nghệ.