Hiểu Công Thức Ký Quỹ Bảo Trì và Vai Trò của Nó trong Giao Dịch Quyền Chọn

2026-02-21 22:16:53

Trước khi bắt đầu giao dịch quyền chọn ký quỹ, có một khái niệm cực kỳ quan trọng mà bạn nhất định phải nắm vững: cách hoạt động của ký quỹ duy trì và ký quỹ ban đầu. Hai chỉ số này ảnh hưởng trực tiếp đến việc vị thế của bạn có bị thanh lý hay tồn tại qua biến động thị trường. Hãy cùng phân tích những điều nhà giao dịch cần biết về công thức ký quỹ duy trì và cách nó bảo vệ cả bạn lẫn sàn giao dịch.

Tại sao Ký Quỹ Duy trì lại cần thiết?

Khi bạn giao dịch quyền chọn, yêu cầu ký quỹ tồn tại để đảm bảo nhà giao dịch có khả năng đáp ứng nghĩa vụ của mình. Hãy xem ký quỹ duy trì như một chiếc lưới an toàn—đây là số vốn tối thiểu bạn phải duy trì trong tài khoản để giữ cho vị thế còn sống.

Điểm khác biệt chính là: Vị thế quyền chọn mua (long) không yêu cầu ký quỹ duy trì vì rủi ro của bạn bị giới hạn ở phí quyền chọn đã trả. Nhưng Vị thế quyền chọn bán (short) bắt buộc phải có ký quỹ duy trì vì bạn đang đối mặt với khả năng thua lỗ không giới hạn. Nếu số dư ký quỹ trong tài khoản của bạn giảm xuống dưới ngưỡng ký quỹ duy trì, vị thế của bạn sẽ tự động bị thanh lý.

Ký quỹ ban đầu và ký quỹ duy trì: Những điểm khác biệt chính

Hãy làm rõ sự khác nhau giữa hai khái niệm này:

Ký quỹ ban đầu (IM) là số vốn cần thiết để mở một vị thế mới. Thường cao hơn ký quỹ duy trì vì nó bao gồm phần dự phòng an toàn.

Ký quỹ duy trì (MM) là số vốn tối thiểu bạn phải giữ trong tài khoản để duy trì vị thế hiện tại. Nếu số dư tài khoản giảm xuống dưới mức này, hệ thống sẽ tự động thanh lý vị thế của bạn.

Quan hệ giữa chúng rất đơn giản: khi mở vị thế, bạn cần đáp ứng yêu cầu ký quỹ ban đầu. Sau đó, để giữ vị thế, bạn chỉ cần duy trì mức ký quỹ duy trì thấp hơn. Hệ thống này tạo ra một khoảng trống an toàn—vị thế của bạn sẽ không bị thanh lý ngay lập tức chỉ vì biến động giá nhỏ.

Phân tích công thức ký quỹ duy trì theo từng bước

Trong giao dịch quyền chọn, công thức ký quỹ duy trì cho vị thế bán (short) thường như sau:

Ký quỹ duy trì vị thế = [Max(MM Hệ số × Giá chỉ số, MM Hệ số × Giá trị quyền chọn) + Giá trị quyền chọn + Phí thanh lý × Giá chỉ số] × Khối lượng vị thế

Hãy cùng phân tích từng thành phần:

MM Hệ số × Giá chỉ số so sánh giá của tài sản cơ sở (chỉ số) với giá trị quyền chọn (mark price)—cái nào lớn hơn sẽ được dùng
Giá trị quyền chọn (Mark Price) cộng vào yêu cầu
Phí thanh lý (Liquidation Fee Rate) × Giá chỉ số tính phí bắt buộc thanh lý
Cả tổng sau đó nhân với khối lượng vị thế (dưới dạng tuyệt đối)

Ví dụ thực tế

Giả sử bạn bán 1 BTC quyền chọn BTCUSDT với các tham số sau:

Giá chỉ số BTC: 30.000 USD
Giá trị quyền chọn (mark price): 300 USD
Hệ số ký quỹ duy trì BTC: 3%
Phí thanh lý: 0.2%

Công thức tính ký quỹ duy trì:

MM Hệ số × Giá chỉ số = 3% × 30.000 = 900 USD
MM Hệ số × Giá trị quyền chọn = 3% × 300 = 9 USD
Max(900, 9) = 900 USD
Cộng thêm giá trị quyền chọn: 900 + 300 = 1.200 USD
Thêm phí thanh lý: 1.200 + (0.2% × 30.000) = 1.200 + 60 = 1.260 USD
Ký quỹ duy trì vị thế = 1.260 × 1 = 1.260 USDT

Nếu số dư ký quỹ của bạn là 10.000 USD, tỷ lệ ký quỹ duy trì của tài khoản là 12.6%—tức là bạn đang sử dụng 12.6% vốn có để duy trì vị thế này.

Tính ký quỹ duy trì: các ví dụ thực tế

Giả sử bạn có nhiều vị thế quyền chọn bán:

Tình huống: Bán 2 hợp đồng quyền chọn BTC với các tham số khác nhau:

Hợp đồng 1: Ký quỹ duy trì = 1.260 USD
Hợp đồng 2: Ký quỹ duy trì = 950 USD
Tổng số dư ký quỹ trong tài khoản: 15.000 USD

Tổng ký quỹ duy trì của toàn bộ tài khoản = 1.260 + 950 = 2.210 USD
Tỷ lệ ký quỹ duy trì = 2.210 / 15.000 ≈ 14.73%

Điều này có nghĩa là bạn chỉ có thể sử dụng tối đa khoảng 14.73% vốn để duy trì các vị thế này. Nếu tài khoản giảm xuống đúng mức này, bạn sẽ chạm ngưỡng thanh lý.

Tính ký quỹ ban đầu

Yêu cầu ký quỹ ban đầu khác nhau đáng kể tùy theo hành động của bạn. Sàn giao dịch tính IM trong ba trường hợp:

Mua để mở (mua quyền chọn)

Khi bạn đặt lệnh mua quyền chọn, IM của lệnh đơn giản là:

IM lệnh = Phí quyền chọn + Phí giao dịch

Ví dụ: Bạn mua 1 quyền chọn mua BTC giá 300 USD (phí premium), với giá chỉ số BTC là 30.000 USD.

Phí premium = 1 × 300 = 300 USD
Phí giao dịch = Min(0.03% × 30.000, 7% × 300) = Min(9, 21) = 9 USD
IM lệnh = 300 + 9 = 309 USD

Bán để mở (bán quyền chọn - yêu cầu IM cao hơn)

Bán quyền chọn yêu cầu IM cao hơn nhiều vì bạn chấp nhận rủi ro không giới hạn. Công thức IM của lệnh bán thường là:

IM lệnh = Max(IM của lệnh, Ký quỹ duy trì vị thế) + Phí − Phí premium

Công thức này phức tạp hơn, vì hệ thống phải tính đến các kịch bản xấu nhất. Thông thường, IM của lệnh bán sẽ gần bằng ký quỹ duy trì vị thế sau khi thực hiện.

Mua để đóng (đóng vị thế bán)

Thông thường, khi đóng vị thế, IM của lệnh là 0 vì phần ký quỹ đã bị giải phóng khi đóng vị thế. Tuy nhiên, nếu phần ký quỹ giải phóng không đủ, bạn sẽ cần bổ sung IM.

Các tham số quan trọng của các tài sản chính

Các loại tiền điện tử khác nhau có hồ sơ rủi ro khác nhau, do đó sàn áp dụng các tham số khác nhau:

Tài sản	Hệ số MM	Hệ số IM tối đa	Hệ số IM tối thiểu
BTC	3%	10%	5%
ETH	5%	10%	5%
SOL	3%	15%	10%
XRP	10%	20%	13%
MNT	10%	20%	13%
DOGE	10%	20%	13%

Ý nghĩa các hệ số này: Hệ số MM cao hơn đồng nghĩa sàn yêu cầu dự phòng lớn hơn cho các tài sản rủi ro hơn. XRP và DOGE có hệ số MM là 10% vì độ biến động cao hơn BTC. Khi tính công thức ký quỹ duy trì, bạn sẽ dùng các hệ số này làm đầu vào.

Ngoài ra, còn có các tham số cố định áp dụng chung cho tất cả tài sản:

Tỷ lệ phần trăm tối đa của giao dịch so với giá lệnh: 7%
Phí thanh lý: 0.2%
Phí taker: 0.03%

Các chế độ giao dịch và ảnh hưởng đến ký quỹ

Chế độ ký quỹ chéo (Cross Margin): Khi bạn đặt lệnh mua, phí premium và phí giao dịch sẽ chiếm dụng ký quỹ ngay lập tức. Sau khi lệnh khớp, hệ thống điều chỉnh tính IM và trừ vào số dư tiền mặt của bạn. Điều này có nghĩa toàn bộ vốn trong tài khoản hỗ trợ các vị thế của bạn.

Chế độ ký quỹ danh mục (Portfolio Margin): IM được tính khác và không bị chiếm dụng sau khi lệnh khớp, giúp bạn linh hoạt hơn về vốn.

Những sai lầm phổ biến của nhà giao dịch về ký quỹ duy trì

Nhầm lẫn IM và MM: Không hiểu rõ rằng MM luôn thấp hơn IM, dẫn đến thanh lý bất ngờ
Không để ý đến sự khác biệt của hệ số MM: Không nhận ra rằng SOL hoặc DOGE yêu cầu dự phòng gấp 3 lần so với BTC
Bỏ qua phí thanh lý: Không tính đến phí 0.2% trong các tính toán rủi ro
Quá đà sử dụng đòn bẩy mà không theo dõi tỷ lệ MM tài khoản: Không kiểm soát tỷ lệ ký quỹ duy trì tổng thể của danh mục

Tính IM cho các vị thế trong tài khoản

Với các vị thế bạn đang nắm giữ (không phải lệnh mới), IM của vị thế phải tính riêng. Công thức tương tự như tính MM nhưng áp dụng cho yêu cầu IM ban đầu:

IM vị thế = Max(IM của vị thế, Ký quỹ duy trì)

Hệ thống lấy cái lớn hơn—hoặc là IM tính được, hoặc là ký quỹ duy trì yêu cầu. Điều này đảm bảo các vị thế luôn được đảm bảo bằng vốn đủ.

Khi tính tổng IM của danh mục, bạn cộng tất cả IM của các vị thế và các lệnh. Tỷ lệ IM tài khoản cho biết phần trăm vốn ký quỹ của bạn đang bị chiếm dụng để duy trì và mở các vị thế.

Tổng kết: Hiểu rõ công thức ký quỹ duy trì để sống còn

Việc nắm vững công thức ký quỹ duy trì không chỉ mang tính lý thuyết—đây là kiến thức sinh tồn. Mọi thành phần trong công thức (hệ số MM, giá trị quyền chọn, phí thanh lý) đều ảnh hưởng trực tiếp đến số vốn bạn cần giữ để duy trì vị thế.

Công thức ký quỹ duy trì bảo vệ bạn bằng cách đảm bảo bạn không rơi vào tình huống không thể đáp ứng nghĩa vụ. Nó cũng bảo vệ sàn giao dịch bằng cách đảm bảo họ có thể thanh lý vị thế của bạn khi cần thiết. Nắm vững công thức này, theo dõi tỷ lệ MM tài khoản, và bạn sẽ giao dịch tự tin hơn, biết chính xác ngưỡng thanh lý của mình nằm ở đâu.

Xem bản gốc

Trang này có thể chứa nội dung của bên thứ ba, được cung cấp chỉ nhằm mục đích thông tin (không phải là tuyên bố/bảo đảm) và không được coi là sự chứng thực cho quan điểm của Gate hoặc là lời khuyên về tài chính hoặc chuyên môn. Xem Tuyên bố từ chối trách nhiệm để biết chi tiết.