Vàng so với S&P 500: tại sao câu chuyện đầu tư hiện đại đòi hỏi cả hai loại tài sản

Những câu chuyện đầu tư trong vài thập kỷ gần đây thường đối lập giữa cổ phiếu và vàng, tuy nhiên dữ liệu dài hạn cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều. Sau khi Tổng thống Richard Nixon chấm dứt tiêu chuẩn vàng vào năm 1971, đã bắt đầu một giai đoạn mà hai loại tài sản này phát triển theo những quỹ đạo khác nhau, đồng thời vai trò của chúng trong danh mục đầu tư cũng khác biệt rõ rệt. Phân tích do nhà phân tích tài chính Bill Yuan trình bày tiết lộ một nghịch lý mà nhiều nhà đầu tư chưa đánh giá đúng: những gì hoạt động tốt hơn trong phần lớn các năm có thể lại ít hữu ích hơn đúng vào những thời điểm cần thiết nhất.

Từ lý thuyết đến thực tiễn: cách câu chuyện về đa dạng hóa thay đổi cách tiếp cận danh mục

Trong hơn năm thập kỷ, chỉ số S&P 500 đã thể hiện lợi nhuận hàng năm tích cực trong 44 trên 55 năm, tương đương khoảng 80%. Điều này tạo ra một điểm tựa tâm lý mạnh mẽ: nhà đầu tư thu lợi trong bốn năm trên năm, điều này tự nhiên thu hút vốn vào cổ phiếu. Trong khi đó, vàng lại cho thấy bức tranh khác — 34 năm tăng trưởng và 21 năm giảm, nghĩa là có xu hướng tích cực trong khoảng 60% các năm. Xét về mặt tâm lý hành vi, sự mất cân đối này giải thích tại sao việc giữ vàng về mặt tâm lý lại khó khăn hơn: các nghiên cứu cho thấy nhà đầu tư cảm thấy đau đớn gấp đôi khi chịu lỗ so với khi được hưởng lợi.

Tuy nhiên, câu chuyện đầu tư hiện đại, đặc biệt liên quan đến lo ngại về việc mất giá của các đồng tiền fiat, thúc đẩy các chuyên gia xem xét lại các ưu tiên của mình. Chính vì vậy, nhà đầu tư huyền thoại Ray Dalio thường xuyên khuyên dành từ 5% đến 15% danh mục cho vàng trong chiến lược dài hạn. Khuyến nghị này không dựa trên lợi nhuận ngắn hạn, mà dựa trên hiểu biết nền tảng về cách các loại tài sản khác nhau phản ứng trong điều kiện căng thẳng của thị trường.

Tập trung vào mối tương quan: tại sao câu chuyện hiện tại của thị trường không loại bỏ tính độc lập lịch sử của các tài sản

Câu chuyện tài chính hiện đại về khả năng mất giá của tiền tệ đã tạo ra tình huống mà mối tương quan hàng năm giữa vàng và S&P 500 đạt mức khoảng 0.82. Chỉ số này phản ánh việc nhà đầu tư cùng lúc mua các cổ phiếu chất lượng và vàng như một biện pháp phòng vệ chống rủi ro tiền tệ. Tuy nhiên, điều này không làm thay đổi bức tranh lịch sử vốn khác biệt rõ rệt. Phân tích dài hạn cho thấy một thực tế đáng kinh ngạc: biến động giá cổ phiếu chỉ giải thích khoảng 24% sự biến động của vàng, nhấn mạnh tính độc lập cơ bản của tài sản này trong các chu kỳ thị trường dài hạn.

Sự không phù hợp giữa mối tương quan cao hiện tại và tính độc lập lịch sử này cho thấy tính tạm thời của câu chuyện thị trường hiện tại. Điều này có nghĩa là các nhà đầu tư chỉ dựa vào các mức độ liên kết hiện tại của các tài sản có thể bỏ lỡ khả năng hiểu tại sao vàng vẫn là một vị thế chiến lược trong các danh mục đa dạng, bất chấp những biến động ngắn hạn về mối tương quan.

Khủng hoảng như một phép thử: khi câu chuyện gặp thực tế

Chức năng thực sự của vàng thể hiện rõ trong các giai đoạn căng thẳng cực độ của thị trường chứng khoán. Dữ liệu lịch sử cho thấy trong các năm giảm của S&P 500, vàng vượt trội hơn cổ phiếu trong 88% các trường hợp. Đây không phải là sự trùng hợp — đó là một quy luật liên tục. Ví dụ rõ ràng nhất là năm 2008, khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu dẫn đến sự sụp đổ của các thị trường chứng khoán, trong khi vàng tăng 21%. Trong thời kỳ sụp đổ của thị trường tín dụng và hoảng loạn, nhà đầu tư tự nhiên hướng về vàng, tạo ra một phản hồi tích cực giúp bảo vệ danh mục khi các cổ phiếu truyền thống mất giá.

Sự phân kỳ lặp lại này trong các cuộc khủng hoảng không phải là ngẫu nhiên. Nó củng cố vai trò của vàng như một công cụ phòng vệ chống rủi ro cực đoan của danh mục, chứ không phải là một tài sản để tăng trưởng vốn. Cổ phiếu vẫn là động lực dài hạn để tích lũy của cải, nhưng vàng đóng vai trò như một lớp đệm, giảm thiểu các giai đoạn thị trường bất ổn tồi tệ nhất.

Câu chuyện thực tiễn cho nhà đầu tư hiện đại

Như vậy, câu chuyện hiện tại của ngành đầu tư, thường đặt cổ phiếu và vàng vào cuộc cạnh tranh, bỏ qua điểm chính. Dữ liệu cho thấy rõ ràng rằng các tài sản này đóng vai trò bổ sung cho nhau. S&P 500 vẫn là động lực tăng trưởng dài hạn với xu hướng tích cực trong phần lớn các năm, trong khi vàng cung cấp sự bảo vệ chống lại chính rủi ro mà cổ phiếu chưa phản ánh đủ. Chính sự hiểu biết này cần trở thành nền tảng cho chiến lược của bất kỳ nhà đầu tư thông thái nào, bất kể mức độ liên kết hiện tại hay câu chuyện thị trường đang diễn ra.