Thặng dư thương mại của Indonesia là gì và tại sao nó quan trọng đối với năm 2026

Thặng dư thương mại xảy ra khi một quốc gia xuất khẩu nhiều hàng hóa hơn là nhập khẩu, tạo ra cân đối thương mại tích cực. Đối với Indonesia, thặng dư này đã trở thành một chỉ số kinh tế quan trọng, nhưng theo phân tích gần đây của các nhà kinh tế UOB Enrico Tanuwidjaja và Vincentius Ming Shen, tính bền vững của thặng dư thương mại Indonesia hiện đang đối mặt với nhiều trở ngại ngày càng gia tăng. Sự kết hợp của tăng trưởng kinh tế chậm lại, căng thẳng thương mại gia tăng và nhu cầu từ các thị trường chính giảm sút đang đặt ra những thách thức lớn cho nền kinh tế lớn nhất châu Á vào năm 2026.

Hiểu rõ áp lực đối với thặng dư thương mại của Indonesia

Thặng dư thương mại của Indonesia—khoảng cách quan trọng giữa doanh thu xuất khẩu và chi phí nhập khẩu—đang chịu áp lực cấu trúc. Các nhà kinh tế nhấn mạnh rằng nhu cầu mạnh mẽ được ghi nhận vào năm 2025 dự kiến sẽ dần yếu đi khi năm 2026 diễn ra. Sự giảm sút này, cùng với các xung đột thương mại toàn cầu và xu hướng bảo hộ gia tăng, đe dọa đến thặng dư dựa vào xuất khẩu đã hỗ trợ sự ổn định kinh tế của Indonesia. Sự phức tạp càng tăng thêm khi xem xét rằng trong khi các thỏa thuận song phương như Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện với Liên minh Châu Âu mang lại một số đa dạng hóa thị trường, chúng chỉ cung cấp phần nào giải pháp cho các thách thức cấu trúc rộng lớn hơn.

Dự báo: Thặng dư thương mại co lại

Phân tích của UOB đưa ra một triển vọng ảm đạm cho thặng dư thương mại của Indonesia trong những tháng tới. Ngân hàng dự báo thặng dư sẽ giảm đáng kể từ 41 tỷ USD năm 2025 xuống khoảng 35 tỷ USD năm 2026. Sự giảm 6 tỷ USD này phản ánh nhiều yếu tố: tăng trưởng xuất khẩu đang chậm lại do nhu cầu toàn cầu yếu đi, trong khi nhập khẩu hàng hóa vốn và sản phẩm trung gian vẫn duy trì sức mạnh. Việc thu hẹp thặng dư thương mại nhấn mạnh một giai đoạn chuyển đổi quan trọng, khi nền kinh tế Indonesia phải thích nghi với nhu cầu bên ngoài chậm lại.

Xây dựng khả năng chống chịu: Ngoài các thỏa thuận thương mại

Việc duy trì thặng dư thương mại của Indonesia đòi hỏi nhiều hơn là các mối quan hệ hợp tác thương mại mang tính hình thức. Các nhà kinh tế nhấn mạnh rằng cần đẩy mạnh công nghiệp hóa sâu hơn và gia tăng giá trị gia tăng. Bằng cách phát triển năng lực sản xuất tinh vi hơn, Indonesia có thể nâng cao khả năng cạnh tranh xuất khẩu và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu hàng hóa vốn. Chính sách công nghiệp chiến lược, kết hợp với việc đa dạng hóa thương mại liên tục, là con đường khả thi nhất để ổn định triển vọng thặng dư thương mại vượt ra ngoài năm 2026.