Khủng hoảng dầu mỏ đến xung đột địa chính trị, vòng lặp lịch sử của vàng bạc tại sao luôn kết thúc trong bi kịch

Câu chuyện về vàng và bạc, chưa bao giờ là cổ tích. Mỗi lần tăng giá tưởng chừng không thể ngăn cản, đằng sau đều ẩn chứa một sự thật tàn nhẫn: cuối cùng đều kết thúc bằng một đợt sụp đổ dữ dội. Đây không phải là sự trùng hợp, mà là quy luật đã được thị trường nhiều lần chứng minh.

Nhiều nhà đầu tư gần đây hỏi: “Liệu vàng có tiếp tục tăng vọt không? Bạc cuối cùng có sẽ bắt kịp không?” Trước khi trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhìn lại lịch sử. Lịch sử đã đưa ra hai câu trả lời rõ ràng.

Lần tăng mạnh đầu tiên (1979-1980): Từ hỗn loạn đến sụp đổ chỉ trong hai tháng

Đó là một thời kỳ thế giới rơi vào hỗn loạn. Khủng hoảng dầu mỏ gây chấn động kinh tế toàn cầu, lạm phát phi mã lan rộng, xung đột địa chính trị liên tục leo thang, các đồng tiền bị tấn công liên tục. Trong bối cảnh đó, vàng và bạc được xem là những tài sản trú ẩn tối thượng.

Chữ số nói lên tất cả:

Vàng: Từ 200 USD tăng vọt lên 850 USD (một năm nhân 4 lần)
Bạc: Từ 6 USD tăng lên 50 USD (bay thẳng)

Có vẻ như đây là “khởi đầu của trật tự mới”, vàng bạc sẽ định nghĩa lại hệ thống tài sản thế giới. Nhà đầu tư đón nhận câu chuyện này, tin rằng thời kỳ tồi tệ nhất đã qua, mùa trú ẩn đã bắt đầu.

Nhưng thực tế đã tạt một gáo nước lạnh vào thị trường.

Chỉ trong hai tháng:

• Vàng giảm một nửa, trở lại khoảng 420 USD
• Bạc mất đi hai phần ba, rơi về quanh 16 USD

Trong 20 năm sau đó, vàng rơi vào thời kỳ dài đóng băng, niềm tin của nhà đầu tư bị xói mòn từng ngày.

Lần lặp lại thứ hai (2010-2011): Bẫy thanh khoản sau khủng hoảng tài chính

Sau khủng hoảng tài chính 2008, các ngân hàng trung ương toàn cầu bước vào thời kỳ bơm tiền điên cuồng. Đối mặt với nguy cơ sụp đổ kinh tế, các nhà hoạch định chính sách đã tung ra vũ khí tối thượng: thanh khoản vô hạn. Vàng và bạc lại bùng nổ.

Lịch sử đã lặp lại một cách đáng sợ:

Vàng: Từ 1000 USD leo lên 1921 USD
Bạc: Lại vọt lên 50 USD (cùng mức giá như năm 1979)

Lần này, câu chuyện còn rõ ràng hơn: mất giá tiền tệ toàn cầu, lãi suất thực âm, cảnh quan phân bổ tài sản hoang tàn. Tất cả đều ủng hộ phe mua.

Kết quả cũng không khoan nhượng:

• Vàng giảm 45%
• Bạc giảm 70%

Trong những năm tiếp theo, nhà đầu tư trải qua những đợt giảm giá âm ỉ, đi ngang và những thử thách tâm lý không ngừng nghỉ.

Một quy luật thị trường đã được chứng minh hai lần: Tăng mạnh bao nhiêu, điều chỉnh bấy nhiêu

Nếu cho rằng lần đầu chỉ là sự trùng hợp, thì lần thứ hai đã xác nhận một định luật vật lý: Tăng điên cuồng bao nhiêu, giảm mạnh bấy nhiêu.

Và còn một chi tiết đáng chú ý: Mỗi lần tăng giá đều “hoàn toàn có lý”.

Luận điểm luôn có sẵn:

• Mối đe dọa lạm phát vượt mức kiểm soát
• Thanh khoản tràn lan sau khủng hoảng
• Dấu hiệu rối loạn trật tự thế giới
• Ảnh hưởng của hệ thống tín dụng đô la Mỹ

Nhưng lý luận không sai, thời điểm luôn tàn nhẫn. Thị trường không vận động theo nhịp lý trí, nó chỉ dùng một cú giảm đột ngột để thức tỉnh tất cả mọi người khi ai cũng tin tưởng tuyệt đối.

Ngân hàng trung ương, giới siêu giàu, vốn đầu tư cùng tham gia, lần này có khác không?

Hiện tại, chúng ta đang đối mặt với một bối cảnh khác biệt rõ rệt. Những yếu tố mới đang chồng chất:

• Ngân hàng trung ương toàn cầu liên tục mua vàng: Các quốc gia đẩy mạnh tích trữ vàng
• Chương trình phi đô la hóa diễn ra nhanh hơn: Các thị trường mới nổi dần giảm phụ thuộc dự trữ USD
• Câu chuyện mới về bạc: Nhu cầu công nghiệp của AI, năng lượng xanh tăng vọt

Tất cả đều có thật, nhưng chúng chỉ thay đổi quy mô giá cả, không thay đổi hướng đi của giá.

Điều quan trọng hơn là, tất cả các bên tham gia đều làm cùng một việc:

Mỹ nắm giữ 8133 tấn vàng (chiếm 75% dự trữ ngoại hối)
Đức, Ý, Pháp, Nga đều đang tăng mua vàng
Trung Quốc có khoảng 2304 tấn, xếp thứ sáu thế giới

Ngân hàng trung ương mua vào, các nhà tư nhân đổ tiền, giới siêu giàu đã chuẩn bị từ sớm. Đây không phải là logic giao dịch, mà là định giá kỳ vọng — trả trước cho những điều tồi tệ nhất.

Trả trước cho tình huống tồi tệ nhất: Quy luật định giá vàng hiện tại

Có một giả thuyết đáng để suy nghĩ sâu: Giá vàng hiện tại giống như là “giá chuẩn bị cho khả năng xảy ra xung đột quy mô lớn hoặc khủng hoảng hệ thống trong khoảng trước 2027”.

Đây không phải dựa trên cung cầu hiện tại, mà dựa trên kỳ vọng rủi ro. Các nhà đầu tư và ngân hàng trung ương đều đang hỏi: Nếu điều tồi tệ nhất xảy ra, vàng sẽ đáng giá bao nhiêu? Họ trả lời bằng cách trả tiền ngay từ bây giờ.

Đừng để lịch sử lừa dối: Phương pháp đúng đắn của nhà đầu tư phổ thông

Trở lại câu hỏi ban đầu: Người bình thường nên làm gì?

Một câu rõ ràng: Đừng đặt cược.

Chẳng ai biết đỉnh giá ở đâu. Đầu tư mù mờ kiểu “all-in” thực chất là đang đánh cược với lịch sử. Và lịch sử đã đưa ra hai lần câu trả lời:

• Vàng trung bình giảm hơn 30%
• Bạc thường giảm hơn 50%

Thị trường hiện đã rõ ràng bắt đầu thoát khỏi vùng biến động lịch sử. Trong tình huống này, mua đuổi giá chẳng khác gì tự đốt cháy chính mình.

Một điều cuối cùng cần hiểu rõ

Tăng mạnh bao nhiêu, điều chỉnh sẽ lớn bấy nhiêu. Đây là quy luật vật lý vĩnh cửu của thị trường.

Thị trường không bao giờ nợ bạn đợt tăng, nhưng chắc chắn sẽ dùng một cú điều chỉnh bất ngờ để kiểm tra xem bạn đã chuẩn bị sẵn sàng chưa. Lịch sử vàng bạc cho thấy, những lần kiểm tra này luôn đến đột ngột và triệt để.

Đây chỉ là suy nghĩ cá nhân, không phải lời khuyên đầu tư.

Viết cho những người muốn nhìn nhận lịch sử, chứ không chỉ nhìn vào biểu đồ giá.