Liên minh Châu Âu đề xuất hợp tác chiến lược với Mỹ về khoáng sản quan trọng

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gần đây giữa Washington và Brussels, Liên minh Châu Âu đã quyết định thúc đẩy một liên minh hợp tác với Hoa Kỳ tập trung vào khoáng sản chiến lược. Sáng kiến này đại diện cho một bước đi ngoại giao quan trọng, nhằm tăng cường mối liên kết giữa hai cường quốc về các nguồn tài nguyên quan trọng cho công nghệ và quốc phòng.

Theo các nguồn tin ngoại giao, hai bên đang xem xét khả năng chính thức hóa một thỏa thuận khung trong vòng ba tháng tới. Giao thức hợp tác bao gồm việc phát triển các dự án khai thác mỏ chung và triển khai các cơ chế ổn định giá để tránh những biến động có hại trên thị trường khoáng sản chiến lược.

Bối cảnh địa chính trị của hợp tác khoáng sản

Đề xuất của châu Âu đến vào thời điểm then chốt. Các khoáng sản chiến lược đã trở thành một mặt hàng địa chính trị hàng đầu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về các nguồn lithium, cobalt và các nguyên tố thiết yếu khác cho công nghệ sạch và sản xuất chất bán dẫn. Chính quyền Trump đã bày tỏ sự quan tâm trong việc đảm bảo dự trữ chiến lược quốc gia về các khoáng sản này, phù hợp với tầm nhìn của châu Âu về xây dựng độc lập công nghệ.

Các tiền lệ gần đây về xung đột giữa Washington và EU — đặc biệt là sự quan tâm của tổng thống trong việc mua Greenland — đã tạo ra sự không chắc chắn về khả năng hợp tác. Tuy nhiên, sự thừa nhận lẫn nhau về sự phụ thuộc công nghệ đã vượt qua những khác biệt trước đó.

Cơ chế và phạm vi của thỏa thuận khung

Bản ghi nhớ hợp tác do Brussels đề xuất chi tiết nhiều sáng kiến cụ thể. Hai khu vực pháp lý sẽ nghiên cứu triển khai các hệ thống dự trữ chiến lược cho khoáng sản chiến lược, thiết lập các kho dự trữ an toàn nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng trước các biến động của thị trường.

Liên minh cũng dự kiến các biện pháp phòng ngừa chống lại quá cung và sự biến động giả tạo do các tác nhân bên ngoài gây ra. Tập trung vào việc tạo ra các cơ chế đảm bảo ổn định giá mà không làm méo mó thị trường.

Chuỗi cung ứng an toàn là ưu tiên chung

Một trục chính của đề xuất là xây dựng các chuỗi cung ứng bền vững và có thể xác minh. EU và Mỹ sẽ phát triển các tiêu chuẩn chung nhằm đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc, an toàn và tuân thủ pháp lý trong toàn bộ quá trình khai thác, chế biến và phân phối các nguồn tài nguyên chiến lược này.

Đề xuất của châu Âu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của tất cả các bên liên quan — một tín hiệu rõ ràng cho những xung đột ngoại giao gần đây — qua đó thiết lập một khung làm việc dựa trên nguyên tắc chủ quyền được tôn trọng và hợp tác công bằng.

Thách thức ngoại giao và cơ hội hợp tác

Việc chính thức hóa liên minh này sẽ đối mặt với những thách thức đặc thù của các động thái địa chính trị hiện tại. Tuy nhiên, sự thừa nhận chung về tính dễ bị tổn thương về công nghệ và nhu cầu đảm bảo an ninh khoáng sản cho thấy hai bên sẵn sàng vượt qua những khác biệt tạm thời.

Liên minh này mở ra cơ hội củng cố một khối phương Tây mạnh mẽ trong việc tiếp cận các nguồn tài nguyên chiến lược, giảm phụ thuộc vào các tác nhân bên ngoài và tăng cường khả năng chống chịu kinh tế chung. Nếu thành công trong vòng ba tháng tới, nó có thể trở thành mô hình cho các hình thức hợp tác địa chính trị mới giữa các nền dân chủ phương Tây.