Thái độ kỷ luật trong giao dịch: Phân biệt giữa sống sót và thua lỗ lớn

Nhìn biểu đồ đỏ này thật đau lòng. Có một trader mà tôi quen biết rõ, ban đầu thua lỗ 40 nghìn chỉ còn vài nghìn để hòa vốn. Nhưng trong hơn một tháng, thua lỗ tăng lên thành 80 nghìn. Buổi sáng, thua lỗ mới khoảng 74 nghìn, nhưng đến tối đã mở rộng thành 86 nghìn. Những con số đỏ này phản ánh một điều thường gặp ở trader bán lẻ: khả năng duy trì kỷ luật khi đối mặt với áp lực thị trường là rất kém. Câu chuyện này không phải là ngoại lệ—đây là một mô hình lặp đi lặp lại trên thị trường.

Tâm lý Thua lỗ: Tại sao Trader mất kiểm soát bản thân

Tôi đã nói chuyện với nhiều trader vẫn gặp phải khoản lỗ lớn. Dựa trên kinh nghiệm, tôi biết chính xác điểm yếu của từng trader khi họ giao dịch. Phần lớn điểm yếu của họ không phải về kỹ thuật, mà là tâm lý: họ thiếu sự bình tĩnh và kỷ luật nhất quán.

Khi thua lỗ bắt đầu tích tụ, trader thường làm những việc khiến tình hình càng tồi tệ hơn:

Thứ nhất, họ mở vị thế mà không có phân tích kỹ lưỡng. Không chú ý đến các mức hỗ trợ và kháng cự, bỏ qua các tín hiệu rõ ràng của thị trường. Họ chỉ muốn nhanh chóng lấy lại vốn, dẫn đến quyết định dựa trên cảm xúc chứ không phải lý trí.

Thứ hai, họ tránh cắt lỗ với lý do khác nhau. Khi vị thế đáng ra phải đóng để hạn chế thua lỗ nhỏ, họ lại cố giữ. Kết quả là, thua lỗ ngày càng lớn hơn. Ví dụ tôi từng thấy: một trader có thể giữ tốt các vị thế nhỏ, nhưng khi mở vị thế lớn, anh ta không chịu nổi biến động giá. Anh ta không muốn cắt lỗ, liên tục thêm margin, cuối cùng bị gọi margin ở điểm thấp nhất. Ngày hôm sau, giá còn tăng cao hơn—đây là nỗi hối tiếc lớn nhất.

Quản lý vị thế và cắt lỗ: Nền tảng của kỷ luật

Vấn đề chính tôi nhận diện là trader thích thêm vị thế mà không kiểm soát. Thua 5 đến 10 điểm, ngay lập tức thêm vào. Vấn đề không phải là việc thêm vị thế đó, mà là thêm mà không có cắt lỗ là một sai lầm chết người. Khi tâm trí đã bị ảnh hưởng bởi các khoản lỗ trước đó, tinh thần bắt đầu tan vỡ, cuối cùng rơi vào vòng luẩn quẩn: thua lỗ cứ tiếp tục tăng.

Tôi từng đưa ra nguyên tắc nghiêm ngặt cho trader này: đừng thêm vị thế nếu chưa có rõ ràng 50 đến 80 điểm lợi nhuận. Nếu muốn thêm, phải có cắt lỗ không khoan nhượng. Tuy nhiên, lời khuyên này chỉ nghe qua tai trái, tai phải không thèm để ý. Sau khi gặp khoản lỗ lớn, tay họ không còn kiểm soát được nữa.

Lấy ví dụ cụ thể: mục tiêu chốt lời nên là 50 đến 80 điểm mỗi phiên, nhưng trader này thường chỉ chốt 10 đến 15 điểm, trong khi rủi ro họ chấp nhận lại lớn hơn nhiều. Đây là một sự đánh đổi rất không có lợi. Khi biến động thị trường hơi ngược chiều, thua lỗ xảy ra rất nhanh.

Chiến lược phục hồi: Từ thua lỗ nhỏ đến tăng trưởng bền vững

Có một nguyên tắc quan trọng thường bị bỏ qua: khi kiếm tiền nhanh trên thị trường, dễ dàng mất chính mình. Đừng bao giờ quên rằng mất tiền cũng có thể xảy ra rất nhanh.

Gần năm mới, tôi tập trung vào các vị thế nhỏ một cách đều đặn. Tại sao? Vì thua lỗ nhỏ không ảnh hưởng nhiều đến tâm trạng và tinh thần. Thua lỗ nhỏ dễ dàng phục hồi trong các giao dịch tiếp theo. Ngược lại, khi thua lỗ lớn, rất khó để vượt qua áp lực tâm lý đi kèm. Đó là lý do tại sao cắt lỗ là nền tảng của kỷ luật thành công của trader.

Vòng quay thị trường theo một chiều trong vài ngày gần đây đã dạy cho nhiều trader còn bám víu vào các vị thế một bài học quý giá. Chỉ cần giữ vững các vị thế, trader bán lẻ lại chính là người thua lỗ nhiều nhất trong điều kiện thị trường như thế này. Thật trớ trêu, chính tôi—một người chơi theo kiểu “đánh bạc” có cắt lỗ—lại sống sót, vì chính kỷ luật đó đã tạo ra sự khác biệt.

BTC và ETH vẫn thể hiện độ biến động cao:

• BTC USDT Perp: đạt 68,763.6 với biến động +5.14%
• ETH USDT Perp: đạt 2,047.32 với biến động +6.88%

Những biến động này nhắc nhở chúng ta rằng kỷ luật trong quản lý rủi ro là chìa khóa sống còn và phát triển trên thị trường năng động. Không có kỷ luật, ngay cả thị trường có lợi cũng có thể tiêu tốn vốn của bạn.