Post Only là gì？Hướng dẫn toàn diện về chiến lược đặt lệnh trong tiền điện tử｜So sánh đầy đủ giữa lệnh thị trường và lệnh giới hạn

Khi thực hiện giao dịch tiền điện tử, bạn có thường xuyên bối rối giữa việc chọn lệnh thị trường hay lệnh giới hạn không? Hoặc đã nghe qua thuật ngữ chuyên ngành “Post Only” nhưng chưa hiểu rõ ý nghĩa của nó? Bài viết này sẽ phân tích sâu về các loại lệnh quan trọng này, giúp bạn đưa ra quyết định giao dịch sáng suốt dựa trên các tình huống thị trường khác nhau. Dù bạn là người mới bước chân vào thị trường tiền điện tử hay là nhà giao dịch muốn tối ưu chiến lược, hướng dẫn đầy đủ này sẽ giúp bạn nắm vững các nguyên tắc cốt lõi của chiến lược đặt lệnh.

Lệnh thị trường giúp giao dịch nhanh chóng, lệnh giới hạn kiểm soát giá chính xác｜Phân tích cơ bản về các loại lệnh

Lệnh thị trường: Lựa chọn để giao dịch ngay lập tức

Lệnh thị trường là lệnh mua hoặc bán tiền điện tử theo giá tốt nhất hiện có trên thị trường. Nói cách khác, khi bạn đặt lệnh thị trường, nền tảng giao dịch sẽ thực hiện ngay lập tức theo giá thị trường hiện tại, không cần chờ đợi.

Ba lợi ích chính của lệnh thị trường:

• Tính tức thời: Lệnh sẽ được thực thi ngay lập tức, giúp bạn nhanh chóng tham gia thị trường, không bỏ lỡ cơ hội
• Chắc chắn thực hiện: Vì mở vị thế theo giá thị trường, khả năng lệnh của bạn được thực hiện rất cao (dù không 100%)
• Giao dịch đơn giản: So với lệnh giới hạn, đặt lệnh thị trường dễ dàng hơn, không cần quyết định giá cụ thể

Tuy nhiên, lệnh thị trường cũng có ba nhược điểm rõ ràng:

• Rủi ro trượt giá (slippage): Giá có thể biến động bất lợi khi thực hiện, khiến giá thực tế giao dịch cao hoặc thấp hơn mong đợi
• Kiểm soát giá yếu: Do giá biến động liên tục, bạn ít kiểm soát được giá cuối cùng khi giao dịch
• Phí giao dịch cao hơn: Các sàn thường tính phí cao hơn cho lệnh thị trường vì nó loại bỏ tính thanh khoản của thị trường ngay lập tức

Ví dụ minh họa: Nếu giá thị trường hiện tại là 100 USD, bạn đặt lệnh mua theo giá thị trường, thường sẽ được thực hiện quanh mức 100 USD. Trong thị trường biến động mạnh, giá có thể là 101 USD hoặc 99 USD khi giao dịch hoàn tất.

Lệnh giới hạn: Toàn quyền kiểm soát giá

Lệnh giới hạn là lệnh bạn đặt mức giá cụ thể hoặc tốt hơn để mua hoặc bán. Khác với lệnh thị trường, lệnh giới hạn cho phép bạn kiểm soát hoàn toàn giá giao dịch, là lựa chọn hàng đầu của các nhà giao dịch muốn vào lệnh chính xác.

Ba lợi ích chính của lệnh giới hạn:

• Kiểm soát giá chính xác: Bạn đặt mức giá mong muốn, không bị ép phải giao dịch ở giá không mong muốn
• Giảm thiểu rủi ro biến động: Nhờ đặt mức giá kỳ vọng, bạn có thể tránh thiệt hại do biến động mạnh của thị trường. Nếu giá đi ngược kỳ vọng, bạn tránh được giao dịch bất lợi
• Thực hiện chiến lược chính xác: Bạn có thể dựa vào các mức hỗ trợ hoặc kháng cự để đặt lệnh, tăng khả năng thành công

Tuy nhiên, lệnh giới hạn cũng có ba nhược điểm cần lưu ý:

• Mất cơ hội: Một số vốn có thể bị khóa trong lệnh chờ, dẫn đến bỏ lỡ các cơ hội giao dịch tốt
• Phức tạp trong quyết định: Yêu cầu phân tích kỹ thuật để xác định mức giá phù hợp, điều này có thể khó với người mới
• Không đảm bảo thực hiện: Nếu giá không chạm mức đặt, lệnh của bạn sẽ không được thực thi, có thể bỏ lỡ cơ hội

Ví dụ mua: Khi giá thị trường là 100 USD, bạn đặt lệnh mua giới hạn ở 80 USD, lệnh sẽ nằm chờ cho đến khi giá giảm xuống 80 USD mới thực hiện.

Ví dụ bán: Khi giá là 100 USD, bạn đặt lệnh bán giới hạn ở 120 USD, lệnh sẽ chờ cho đến khi giá tăng lên 120 USD mới thực hiện.

Phân tích sâu về lệnh giới hạn nâng cao: Post Only giúp giảm phí giao dịch như thế nào?

Khi bạn đã quen với các loại lệnh cơ bản, các tùy chọn lệnh giới hạn nâng cao của sàn giao dịch sẽ mở ra chiến lược mới cho bạn. Những lệnh này đi kèm điều kiện đặc biệt giúp bạn kiểm soát linh hoạt hơn về cách giao dịch và chi phí.

Post Only: Chỉ làm nhà tạo lập thị trường, hưởng phí thấp hơn

Khái niệm cốt lõi của Post Only

Post Only là gì? Nói đơn giản, đây là một loại lệnh giới hạn đặc biệt yêu cầu lệnh của bạn phải vào sổ lệnh với vai trò nhà tạo lập (maker), chứ không được thực hiện ngay lập tức với lệnh của người khác (taker). Nói cách khác, lệnh Post Only sẽ bị từ chối thực hiện nếu nó ngay lập tức khớp với lệnh có sẵn trên thị trường. Điều này có nghĩa là, lệnh của bạn chỉ được đặt để tạo thanh khoản, không làm giảm thanh khoản của thị trường.

Nghe có vẻ phức tạp, nhưng thực ra ý nghĩa của Post Only là: “Tôi chỉ muốn đặt lệnh ở mức giá không làm thị trường thay đổi ngay lập tức.”

Ứng dụng thực tế của Post Only

Giả sử giá thị trường hiện tại là 100 USD:

• Bạn đặt lệnh mua Post Only ở 110 USD. Vì 110 USD cao hơn giá thị trường, lệnh sẽ nằm trong sổ chờ, không thực hiện ngay. Bạn trở thành nhà tạo lập thị trường, góp phần tăng thanh khoản, và sẽ được hưởng phí thấp hơn như một phần thưởng.
• Nhưng nếu đã có sẵn lệnh bán ở 110 USD, hệ thống sẽ tự động hủy lệnh của bạn vì nó không phù hợp với nguyên tắc “không thực hiện ngay lập tức”.

Ưu điểm và rủi ro của Post Only

Ưu điểm lớn nhất của Post Only là chi phí giao dịch thấp hơn. Khi bạn đóng vai trò nhà tạo lập thị trường, sàn sẽ thưởng cho bạn phí thấp hơn, đặc biệt có lợi cho các nhà giao dịch tần suất cao hoặc giao khối lượng lớn.

Một lợi ích khác là bảo vệ giá: lệnh Post Only không thể bị thực hiện ở mức giá không mong muốn, giúp bạn luôn giao dịch ở mức giá lý tưởng.

Tuy nhiên, rủi ro là trong thị trường biến động nhanh, lệnh Post Only của bạn có thể không bao giờ được thực hiện, dẫn đến bỏ lỡ cơ hội.

FOK (Toàn bộ hoặc không giao dịch): Yêu cầu hoàn toàn ngay lập tức

Lệnh FOK yêu cầu toàn bộ đơn hàng phải được thực hiện ngay lập tức, nếu không sẽ bị hủy bỏ toàn bộ.

Ví dụ FOK: Giả sử giá thị trường là 100 USD, các lệnh bán thấp nhất là 101 USD, số lượng 10 đơn vị:

• Nếu bạn đặt mua FOK ở 101 USD, số lượng 10, lệnh sẽ được thực hiện đầy đủ ngay lập tức.
• Nếu bạn đặt mua 11 đơn vị ở 101 USD, lệnh sẽ bị hủy toàn bộ vì không thể đáp ứng đủ số lượng.

IOC (Giao dịch ngay hoặc hủy phần còn lại): Linh hoạt hơn

Lệnh IOC cho phép thực hiện một phần của đơn hàng ngay lập tức, phần còn lại sẽ bị hủy tự động.

Ví dụ IOC: Trong cùng tình huống trên:

• Đặt mua 10 đơn vị ở 101 USD, toàn bộ sẽ được thực hiện.
• Đặt mua 30 đơn vị ở 101 USD, chỉ 10 đơn vị sẽ được mua ngay, phần còn lại bị hủy.

Hướng dẫn chọn loại lệnh phù hợp theo tình hình thị trường

Trong thực tế, việc chọn loại lệnh phù hợp dựa trên phong cách giao dịch và tình hình thị trường hiện tại.

Thị trường biến động mạnh: ưu tiên dùng lệnh giới hạn

Khi thị trường biến động dữ dội, giá liên tục thay đổi, lệnh giới hạn là lựa chọn sáng suốt. Nó giúp bạn chỉ thực hiện khi giá đạt mức mong muốn, tránh bị ép mua hoặc bán ở giá không phù hợp. Ví dụ, nếu giá đột ngột đi ngược lại dự đoán, lệnh thị trường có thể khiến bạn mua hoặc bán với giá bất lợi, còn lệnh giới hạn giúp hạn chế rủi ro.

Giao nhanh để mở vị thế và giữ lâu dài: lệnh thị trường phù hợp hơn

Nếu mục tiêu của bạn là mở vị thế nhanh chóng rồi giữ lâu dài, lệnh thị trường là lựa chọn phù hợp. Trong chiến lược này, việc bắt kịp thời cơ quan trọng hơn là giá tốt nhất. Dù có thể bị trượt giá, nhưng nếu giá tăng sau đó, những khoản lỗ ban đầu sẽ được bù đắp.

Tối ưu phí giao dịch: Post Only là lựa chọn hàng đầu

Nếu bạn giao dịch nhiều hoặc khối lượng lớn, Post Only giúp giảm chi phí đáng kể. Bằng cách đóng vai trò nhà tạo lập, bạn hưởng phí ưu đãi, đặc biệt trong thị trường đi ngang, giúp kiểm soát chi phí và giá giao dịch.

Đảm bảo khối lượng giao dịch nhất định: FOK hoặc IOC phù hợp

• FOK: phù hợp khi bạn cần chắc chắn toàn bộ hoặc không giao dịch, như các chiến lược hedge hoặc cân đối vị thế chính xác.
• IOC: phù hợp khi bạn chấp nhận giao dịch một phần, nhưng muốn thực hiện nhanh chóng, như vào lệnh bắt đáy hoặc thoát lệnh nhanh.

Các câu hỏi thường gặp cho người mới bắt đầu

Lệnh thị trường và lệnh giới hạn, cái nào tốt hơn?

Không có câu trả lời tuyệt đối. Lệnh thị trường phù hợp khi cần giao dịch nhanh, còn lệnh giới hạn phù hợp khi muốn kiểm soát giá chính xác. Lựa chọn phụ thuộc vào mục tiêu, khả năng chịu rủi ro và tình hình thị trường của bạn.

Lệnh thị trường có rủi ro lớn hơn lệnh giới hạn không?

Không hẳn vậy, mà là khác nhau về loại rủi ro. Lệnh thị trường dễ gặp trượt giá, giá thực tế có thể không như mong muốn. Lệnh giới hạn có thể không thực hiện được hoặc bỏ lỡ cơ hội. Hiểu rõ đặc điểm của từng loại để chọn phù hợp là cách tốt nhất.

Cách thiết lập lệnh Post Only?

Thường trong phần tùy chọn nâng cao của nền tảng, bạn chọn “Post Only” hoặc “Maker Only”, rồi đặt mức giá mong muốn. Hệ thống sẽ tự động đảm bảo lệnh của bạn không thực hiện ngay lập tức, mà chỉ nằm chờ trong sổ lệnh.

Làm thế nào để chọn loại lệnh phù hợp?

Trước tiên, hãy hiểu rõ cơ chế và ưu nhược điểm của từng loại. Sau đó, dựa trên phong cách giao dịch của bạn: bạn muốn nhanh hay chính xác? Khả năng chịu rủi ro ra sao? Cuối cùng, hãy thử nghiệm và điều chỉnh để tìm ra chiến lược phù hợp nhất.

Tóm lại

Lệnh thị trường, lệnh giới hạn và các loại lệnh nâng cao như Post Only là những công cụ cơ bản trong giao dịch tiền điện tử. Nắm vững sự khác biệt và ứng dụng của chúng sẽ giúp bạn xây dựng kế hoạch giao dịch hiệu quả, nâng cao tỷ lệ thành công.

Dù chọn loại lệnh nào, điều quan trọng nhất là chỉ dùng vốn mà bạn sẵn sàng chấp nhận mất mát, và luôn áp dụng các công cụ quản lý rủi ro như stop-loss. Các lệnh nâng cao như Post Only giúp tối ưu chi phí, nhưng quản lý rủi ro bền vững mới là chìa khóa để kiếm lợi dài hạn.