Bản chất pháp lý của việc mua bán USDT: Hướng dẫn tải ví và phòng tránh rủi ro

Muốn tham gia giao dịch tiền điện tử, bước đầu thường là tải về một ví USDT. Nhưng ở Trung Quốc, tính hợp pháp của giao dịch USDT luôn tồn tại những nghi vấn. Thay vì cứ phân vân “mua bán USDT có phạm pháp hay không”, tốt hơn là làm rõ khung pháp lý và rủi ro thực tế đằng sau vấn đề này.

Vị trí pháp lý của USDT tại Trung Quốc như thế nào

Về mặt pháp lý, việc mua bán USDT không bị cấm rõ ràng. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với “hoàn toàn hợp pháp” — chính xác hơn là nằm trong một khu vực mơ hồ.

Trung Quốc đã ban hành “Thông báo về phòng ngừa rủi ro phát hành token huy động vốn” vào ngày 4/9/2017, ngăn chặn tất cả các hình thức huy động vốn qua ICO. Chủ tịch Viện Nghiên cứu Blockchain của CCID, Lưu Quyền, từng khẳng định: “Chỉ cần trong nước phát hành, giao dịch các loại tiền tệ trò chơi hoặc token đều là hành vi vi phạm pháp luật.” Tuy nhiên, dù USDT là đồng stablecoin do Tether phát hành, nó không phải là token được phát hành tại Trung Quốc.

Điều này tạo ra hiện tượng: USDT, một trong những stablecoin có khối lượng giao dịch lớn nhất toàn cầu, cùng với Bitcoin, Ethereum, tồn tại trong trạng thái pháp lý mơ hồ. Hiện tại, đồng tiền kỹ thuật số duy nhất được chính thức công nhận tại Trung Quốc là DCEP do Ngân hàng Trung ương phát hành. Từ góc độ này, việc cá nhân mua bán USDT không bị pháp luật cấm rõ ràng, nhưng việc giao dịch quy mô lớn qua các sàn giao dịch lại chịu sự kiểm soát chặt chẽ.

Những rủi ro chính cần cảnh giác trong giao dịch cá nhân

Dù việc mua bán USDT chưa rõ ràng về mặt pháp lý là phạm pháp hay không, nhưng tham gia vào vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Những rủi ro này thường không xuất phát từ chính hành vi giao dịch, mà từ đối tượng giao dịch và mục đích sử dụng.

Rủi ro rửa tiền là phổ biến nhất. Nhiều thương nhân OTC (giao dịch ngoài sàn) lo ngại nhất là bị nhận tiền rửa. Một khi tội phạm ở phía trên bị bắt, các tài khoản nhận tiền rửa có khả năng bị phong tỏa, người bán cũng có thể bị tạm giữ hoặc bắt giữ. Hiện tượng phong tỏa tài khoản này xảy ra khá thường xuyên trong các giao dịch USDT, hầu như tất cả các giao dịch OTC đều tiềm ẩn nguy cơ này.

Nguồn gốc vốn còn phức tạp hơn. Nếu người mua dùng tiền từ các hoạt động phạm pháp như lừa đảo, ma túy, mại dâm, cờ bạc để mua USDT, khi họ bị bắt, người bán cũng có thể bị kéo vào vòng lao lý. Cơ quan công an có lý do để cáo buộc tội rửa tiền, kinh doanh trái phép, che giấu hoặc làm giả tàng trữ tài sản phạm pháp, thậm chí truy tố và xử lý hình sự — ngay cả khi người bán không biết gì về nguồn gốc số tiền đó.

Giao dịch quy mô lớn cũng tiềm ẩn rủi ro. Việc đổi USDT lấy USD số lượng lớn, mua bán hàng cấm, cũng có thể dẫn đến nguy cơ bị phong tỏa tài khoản.

Tầm quan trọng của việc chọn lựa an toàn và tải ví USDT đúng cách

Vì tham gia giao dịch USDT tồn tại những rủi ro khách quan, việc chọn công cụ an toàn trở nên vô cùng quan trọng. Khi tải ví USDT, cần chú ý các điểm sau:

Chọn ví chính thức, uy tín. Không tải về các ứng dụng ví không rõ nguồn gốc, vì có thể bị cấy mã độc, đe dọa trực tiếp đến tài sản của bạn. Các ví USDT phổ biến gồm imToken, Ledger, MetaMask, đều có trang web chính thức và liên kết từ các cửa hàng ứng dụng chính thống.

Quản lý khóa riêng và cụm từ dự phòng cẩn thận. Dù tải ví ở đâu, lần đầu sử dụng hệ thống sẽ cung cấp khóa riêng hoặc cụm từ dự phòng. Đây là cách duy nhất để truy cập vào tài khoản của bạn, nếu bị lộ sẽ mất toàn bộ tài sản vĩnh viễn. Không bao giờ chụp màn hình, ghi chú hoặc chia sẻ khóa riêng với bất kỳ ai.

Xác minh kỹ đối tượng giao dịch. Ngay cả khi dùng ví an toàn, cũng cần thận trọng trong việc kiểm tra đối tác trước khi giao dịch. Nhận thức rõ rủi ro của giao dịch OTC, không vì ham rẻ hoặc tiện lợi mà giao dịch với các đồng tiền không rõ nguồn gốc.

Rủi ro phong tỏa tài khoản và hậu quả pháp lý của giao dịch OTC

Giao dịch OTC là hình thức phổ biến nhất trong giao dịch USDT, nhưng cũng là nơi tập trung nhiều rủi ro nhất.

Khi tài khoản bị phong tỏa do liên quan đến tiền rửa, dù hành vi bán coin đơn thuần về mặt pháp lý có thể không bị truy cứu hình sự, nhưng xử lý sau đó rất phức tạp. Trước tiên, cần cung cấp đầy đủ hồ sơ giao dịch, lịch sử ngân hàng để chứng minh trong sạch; thứ hai, cảnh sát có thể coi số tiền trong tài khoản là tiền phạm pháp để truy thu, hoàn trả cho nạn nhân. Còn số USDT đã chuyển cho tội phạm thì không thể lấy lại — điều này khiến người bán rơi vào thế bị động.

Nếu cảnh sát có chứng cứ chứng minh người bán “biết rõ” nguồn gốc phạm pháp của tiền, tình tiết sẽ nâng lên mức hình sự, bao gồm tội rửa tiền, kinh doanh trái phép, hoặc đồng phạm tội phạm cấp cao hơn, có thể bị tạm giữ, bắt giữ và xử lý hình sự.

Nhận thức thực tế về giao dịch tiền điện tử hiện nay

Đến năm 2025, vị trí pháp lý của tiền điện tử vẫn không có nhiều thay đổi căn bản. Cơ quan quản lý vẫn không can thiệp vào các giao dịch bình thường của tiền điện tử, quyền tự do giao dịch vẫn khá lớn. Nhưng điều kiện “không can thiệp” này dựa trên nguyên tắc là giao dịch không vi phạm pháp luật.

Cụ thể:

• Giao dịch cá nhân mua bán USDT đơn thuần không phạm pháp
• Nhưng nếu liên quan đến tiền rửa, lừa đảo, rửa tiền thì trở thành đồng phạm
• Cơ quan quản lý sẽ theo dõi chuỗi giao dịch để xác định xem hai bên có tham gia hoạt động phạm pháp hay không
• Khi phát hiện vi phạm, người tham gia sẽ phải chịu hình phạt nghiêm khắc

Dù USDT do Tether vận hành, tồn tại các vấn đề như phát hành quá mức, phát hành tràn lan, thiếu minh bạch trong lưu thông, nhưng là stablecoin có khối lượng giao dịch lớn nhất, nó vẫn là đồng tiền kỹ thuật số được giao dịch phổ biến thứ hai sau Bitcoin, Ethereum. Chính vì số lượng người tham gia đông đảo, giao dịch liên tục, việc kiểm soát rủi ro và quản lý pháp lý càng cần thiết hơn.

Lời khuyên cuối cùng là: nếu muốn tham gia giao dịch USDT, hãy bắt đầu từ việc tải về ví chính thức, bảo vệ khóa riêng an toàn, cẩn trọng trong lựa chọn đối tác, tránh nhận tiền rửa hoặc lừa đảo. Với thái độ thận trọng như vậy, giao dịch tiền điện tử có thể trở thành một phương thức đầu tư tương đối an toàn, còn không, dễ rơi vào rắc rối pháp lý.