Cảnh báo biến động tiền tệ châu Á: Đồng yên yếu ảnh hưởng như thế nào đến các doanh nghiệp nhỏ và nền kinh tế các khu vực như đồng Việt Nam

Nhật Bản đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng âm thầm. Sự mất giá kéo dài của đồng yên không chỉ gây áp lực lên khả năng tồn tại của các doanh nghiệp mà còn đe dọa các kế hoạch tăng lương nhiều năm của họ. Cơn sóng biến động tiền tệ châu Á này cũng đang tác động đến các nền kinh tế khác như đồng Việt Nam. Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, ông Kobayashi Ken, gần đây đã đưa ra cảnh báo, kêu gọi chính phủ cần có các hành động tích cực hơn để đối phó với vấn đề mất cân bằng tỷ giá hối đoái.

Ảnh hưởng thực tế của việc đồng yên mất giá đối với doanh nghiệp nhỏ

Hiện tại, đồng yên đang trong trạng thái yếu dài hạn, gây ra hai tác động tiêu cực đối với các doanh nghiệp nhỏ phụ thuộc vào xuất nhập khẩu. Chi phí nguyên vật liệu nhập khẩu tăng cao, trong khi khả năng cạnh tranh xuất khẩu lại khó cải thiện, buộc các doanh nghiệp nhỏ phải vật lộn trong lợi nhuận rất mỏng. Ông Kobayashi Ken trích dẫn dữ liệu khảo sát doanh nghiệp cho biết, phần lớn các doanh nghiệp cho rằng tỷ giá lý tưởng nằm quanh mức 1 USD đổi lấy khoảng 130 yên. Dữ liệu này phản ánh rằng: mức mất giá của đồng yên hiện tại đã vượt quá phạm vi kiểm soát, gây thiệt hại thực chất cho nền kinh tế thực. Thêm vào đó, sự bất ổn định dài hạn của tỷ giá khiến các doanh nghiệp không thể xây dựng các kế hoạch tăng lương ổn định, điều này tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng đến nội lực tiêu dùng trong nền kinh tế Nhật Bản.

Ba lý do chính chính phủ cần tăng cường chính sách mạnh mẽ hơn

Ông Kobayashi Ken chỉ trích các biện pháp đối phó gần đây của chính phủ dù đúng hướng nhưng rõ ràng còn thiếu mạnh mẽ. Ông nhấn mạnh rằng, chính phủ nên sử dụng toàn bộ công cụ ngoại hối để giải quyết vấn đề cấu trúc này, bao gồm can thiệp trực tiếp vào thị trường, thiết lập cơ chế giám sát và đánh giá tỷ giá, cùng với các cảnh báo bằng lời nói mạnh mẽ. Chỉ dựa vào các công cụ chính sách rời rạc sẽ không thể thay đổi kỳ vọng của thị trường, chỉ có các chiến lược chính sách hệ thống và liên tục mới có thể xoay chuyển tình thế.

Logic kinh tế đằng sau yêu cầu này là: Khi một nền kinh tế lớn mất giá tiền tệ dài hạn, không chỉ gây tổn hại cho nền kinh tế thực trong nước mà còn dẫn đến các vấn đề cạnh tranh tiền tệ trong khu vực. Các đồng tiền của các thị trường mới nổi như đồng Việt Nam cũng đang đối mặt với áp lực tăng giá, tạo thành một mối quan hệ tương tác phức tạp trong khu vực.

Phản ứng dây chuyền của kinh tế khu vực châu Á

Khó khăn của các doanh nghiệp nhỏ Nhật Bản không phải là sự kiện riêng lẻ. Khi đồng yên tiếp tục yếu đi, các đồng tiền của Việt Nam, Thái Lan và các nước Đông Nam Á khác cũng đối mặt với áp lực tăng giá, gây thách thức cho toàn bộ hệ sinh thái sản xuất xuất khẩu của châu Á. Các doanh nghiệp nhỏ, là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, khi năng lực cạnh tranh giảm sút sẽ ảnh hưởng đến sự ổn định kinh tế của toàn khu vực. Đây chính là lý do tại sao lời kêu gọi của ông Kobayashi không chỉ liên quan đến Nhật Bản mà còn ảnh hưởng đến bức tranh kinh tế rộng lớn hơn của châu Á — tính hiệu quả của chính sách trực tiếp tác động đến kỳ vọng ổn định của các đồng tiền như đồng Việt Nam.

Lựa chọn chính sách tỷ giá của chính phủ Nhật Bản trong tương lai sẽ trở thành một cửa sổ quan trọng để quan sát triển vọng kinh tế châu Á.