Ai là người có thể vượt qua những chu kỳ tăng giảm của thị trường?

Rốt cuộc những người như thế nào mới có thể vượt qua những chu kỳ bò và gấu?

Trong những trải nghiệm của các bạn khi vượt qua chu kỳ bò gấu, những người cuối cùng “sống sót”—những người thực sự tồn tại—đặc điểm cốt lõi nhất của họ là gì?

Đọc xong bài viết của picklecat, câu hỏi lâu nay trong lòng tôi cuối cùng đã có câu trả lời rõ ràng.

1. Ảo tưởng vĩnh cửu, tên gọi là “lần này không giống lần trước” “Lần này không giống lần trước!”—khi các nhà tồn tại năm 2013 mua vào đồng Bitcoin đầu tiên, họ đã nghe câu này; đến đỉnh thị trường năm 2021, câu này lại vang vọng trong tai họ; cho đến ngày nay, câu này vẫn như một bóng ma thì thầm bên tai, như thể người quen cũ trở về. Điều khác biệt là người nói câu này đã thay đổi qua từng đợt.

Nhớ lại lần đầu tôi chơi meme, trong đầu tôi cũng nghĩ như vậy—“lần này không giống lần trước!”.

Lúc đó tôi vừa chuyển từ thị trường A lớn sang Crypto, mang theo niềm tin “hàng hóa không sợ bị kẹp, càng giảm càng mua”, đổi nhiều tiền thành SOL, rồi như rắc vừng, ném vài chục, vài trăm SOL vào các pool tên gọi kỳ quặc.

Lúc đó tôi chỉ nghĩ “đồng coin này chỉ 0.00001 USD, tăng lên 0.0001 là gấp mười lần”, phép tính đơn giản thay thế cho suy nghĩ phức tạp.

Trong ví của tôi đến nay vẫn còn lưu lại những cái tên lộn xộn đó, giờ nghĩ lại thấy thật buồn cười. Chu kỳ sống của chúng không đo bằng ngày hay tháng, mà là phút, giờ.

Chỉ vào một thời điểm nhất định, các dự án x không còn cập nhật nữa, nhóm “ước mơ chung” “cùng nhau build” nhanh chóng biến thành những lời chỉ trích lẫn nhau và tiếng kêu than “khi nào kéo giá”.

Đó là lần đầu tôi thực sự cảm nhận được rằng trong Crypto, “về 0” không phải là một phép ẩn dụ phóng đại, mà là thực tế vật lý xảy ra hàng ngày trong vô số ví.

2. Học phí đắt nhất: về những ảo tưởng “tin nội bộ” Bài học cay đắng hơn đến từ chính vòng tròn tôi tin tưởng nhất. Khi tôi bắt đầu nghi ngờ cuộc đời vì thua lỗ trong trade me, một người bạn thân tìm đến tôi, “lần này thật sự không giống lần trước,” anh ấy bí ẩn nói, “tôi quen người trong dự án, tháng tới sẽ lên sàn lớn, giá nội bộ, chắc chắn lời.”

Bạn đoán xem kết quả, tôi đã bỏ tiền vào, nhưng dự án đó mãi chưa ra mắt, “người bạn” của tôi cũng nói rằng anh ấy bị lừa. Số tiền đó trở thành bài học đắt giá nhất trong sự nghiệp crypto của tôi (tính đến thời điểm này)—nó hoàn toàn xóa bỏ niềm tin cuối cùng của tôi vào “tin nội bộ”.

3. “Phẩm chất” của người sống sót: tỉnh thức sau đau thương Trong những năm qua, tôi như khai quật khảo cổ những sai lầm của chính mình và những người bạn đã biến mất, dần dần nhận ra những người có thể vượt qua từng chu kỳ bò gấu, họ toát ra một loại “phẩm chất” tương tự nhau.

Đó không phải là may mắn, mà là một tính cách phức tạp, pha trộn giữa đau thương và tỉnh thức.

Trước tiên, họ có lòng kính trọng bản năng đối với số liệu, có cảm nhận rõ ràng về quy mô.

Khi tôi vứt SOL lung tung, những người sống sót đang tính toán giá trị pha loãng hoàn toàn, xem xét phân phối nắm giữ trên chain, hỏi “nếu tất cả mọi người bán ra, cần bao nhiêu vốn để giữ được?”

Họ không chỉ nhìn giá, mà còn nhìn vào vốn hóa thị trường; không chỉ nhìn vào mức tăng, mà còn xem độ sâu thanh khoản. Họ biết rằng, một đồng coin có vốn hóa 1 tỷ USD tăng gấp 10 lần, so với một đồng có vốn hóa 10 triệu USD cũng tăng 10 lần, thì độ khó để đạt được mức đó cao hơn gấp nhiều lần.

Thứ hai, họ có khả năng phân biệt “đồng thuận” và “kể chuyện” như thể đang phẫu thuật.

Khi tôi bị cảm động bởi các câu chuyện như “mặt trăng”, “ngôi sao, vì biển lớn”, họ đang quan sát: liệu mọi người có thực sự đang sử dụng giao thức này, hay chỉ đang làm trò? Khi các động lực thúc đẩy giảm dần, còn lại bao nhiêu người ở lại?

Họ dùng “5 câu hỏi của韭菜” trong @0xPickleCati để tra khảo từng dự án hot: có người ngoài vòng tròn không? Có thể thử nghiệm giảm kích thích để kiểm tra không? Có hình thành thói quen hàng ngày không? Người dùng có sẵn lòng chịu đựng tạm thời thiếu sót để đổi lấy ưu điểm không? Có ai sẵn lòng dùng tình yêu để phát điện không?

Thứ ba, họ hiểu về “tin tưởng” một cách lạnh lùng như một tảng băng.

Sau vụ lừa đảo của “người bạn”, tôi mới hiểu rằng trong crypto, niềm tin phải dựa trên hành vi có thể xác minh trên chuỗi và danh tiếng lâu dài, chứ không phải “tôi chỉ nói cho bạn biết”.

Thứ tư, họ có một hệ thống hành vi “phản chính mình”.

Đây là điểm cốt lõi nhất. Họ hiểu rõ điểm yếu cảm xúc của mình—sợ hãi, tham lam, FOMO, giao dịch trả đũa—và khi thị trường bình lặng, họ đã chuẩn bị sẵn hành trình hành động cho những lúc mất kiểm soát cảm xúc.

“Nếu giảm 30%, tôi giảm 25%, chứ không phải mua thêm.” “Mọi quyết định mua vào phải chờ 24 giờ rồi mới thực hiện.” “Mất hơn 2% tổng vốn trong một lần, hôm nay dừng mọi giao dịch.”

Những quy tắc này không phải là giáo điều viết trên giấy, mà đã khắc sâu vào phản xạ giao dịch của họ như một ký ức cơ bắp.

Niềm tin của họ, xây trên cát lún, nhưng lại vững như đá tảng.

Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng chính là điểm then chốt. Niềm tin của họ vào một token hoặc giao thức dựa trên nhận thức tỉnh táo về khả năng thất bại của nó. Họ chấp nhận không chắc chắn, vì vậy sự kiên trì của họ không phải là trung thành mù quáng, mà là thái độ của người trưởng thành: “Tôi sẵn sàng đặt cược vào khả năng này và chấp nhận mọi hậu quả.”

Niềm tin của họ có thể bình tĩnh trình bày các quan điểm phản đối, chứ không phải cuồng nhiệt tiêu diệt ý kiến trái chiều.

Thị trường crypto là “bộ lọc nhân tính” hiệu quả nhất trên hành tinh này. Nó không chọn lọc người thông minh nhất, mà chọn người kiên cường nhất; không chọn người kiếm tiền giỏi nhất, mà chọn người hiểu rõ cách không bị lỗ.

Tôi cũng rất muốn hỏi các bạn, trong những trải nghiệm vượt qua chu kỳ bò gấu của mình, các bạn đã quan sát thấy đặc điểm cốt lõi nhất của những người “sống sót” là gì?

Là cực kỳ bình tĩnh? Là tránh rủi ro? Là máy học? Là chịu đựng cô đơn? Hay là quyết đoán?

Ngoài ra, nếu bạn đọc đến đây, trong lòng xuất hiện hình ảnh của một người bạn phù hợp với những đặc điểm này, hãy chuyển bài viết này cho họ và kèm theo câu: “Tôi nghĩ bạn chính là người như vậy.”

Bởi vì trong lĩnh vực này, vốn dĩ phần lớn người sẽ trở thành nhiên liệu, việc nhận diện và tiếp cận những người có thể sống lâu dài chính là một trong những trí tuệ sinh tồn quan trọng nhất.