Làn sóng tác động của AI lan rộng từ ngành phần mềm sang thị trường trái phiếu: Các nhà chủ nợ lớn nhất Ares, KKR giảm mạnh giá cổ phiếu, tỷ lệ vỡ nợ có thể tăng vọt lên 13%

Cơn sóng đột phá do công nghệ trí tuệ nhân tạo mang lại đang lan rộng từ ngành phần mềm sâu vào thị trường tài chính, thị trường trái phiếu tín dụng tư nhân đang đối mặt với những bất định chưa từng có. Khi công nghệ AI bắt đầu đe dọa mô hình kinh doanh của các công ty phần mềm truyền thống, danh mục đầu tư trái phiếu tín dụng tư nhân, nguồn vốn chính của ngành này, đang chịu cảnh đánh giá lại rủi ro nghiêm trọng, gây lo ngại về chất lượng tài sản của ngành tài sản trị giá lên tới 3 nghìn tỷ USD.

Tuần trước, công ty AI Anthropic đã phát hành công cụ AI mới gây ra làn sóng bán tháo cổ phiếu các nhà cung cấp dữ liệu phần mềm, sự rung chuyển này nhanh chóng lan sang lĩnh vực quản lý tài sản. Thị trường lo ngại rằng công nghệ AI sẽ làm suy yếu dòng tiền của các doanh nghiệp vay vốn và đẩy cao rủi ro vỡ nợ, khiến giá cổ phiếu của các công ty quản lý tài sản có quy mô lớn trong lĩnh vực trái phiếu tín dụng tư nhân bị sụt giảm mạnh. Ares Management giảm hơn 12% tuần trước, KKR giảm gần 10%, Blue Owl Capital giảm hơn 8%, TPG giảm khoảng 7%. Ngược lại, chỉ số S&P 500 trong cùng kỳ chỉ giảm nhẹ khoảng 0,1%.

Sự biến động của thị trường này làm nổi bật mối lo ngày càng tăng của các nhà đầu tư về rủi ro tiếp xúc với thị trường trái phiếu tín dụng tư nhân. Phân tích của PitchBook chỉ ra rằng ngành phần mềm trong những năm gần đây là mục tiêu ưa thích của các tổ chức trái phiếu tín dụng tư nhân, nhiều khoản vay lớn đã chảy vào các công ty này. Theo bài viết trước của Wallstreetcn, ngành phần mềm chiếm 17% số giao dịch đầu tư của các công ty phát triển thương mại (BDC, thị trường tín dụng tư nhân chuyên cung cấp vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa), đứng thứ hai sau ngành dịch vụ thương mại.

Ngân hàng UBS đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng rằng, nếu tác động đột phá của AI diễn ra nhanh hơn khả năng thích ứng của các doanh nghiệp vay vốn, tỷ lệ vỡ nợ trái phiếu tín dụng tư nhân của Mỹ trong kịch bản tiêu cực có thể tăng vọt lên 13%. Dự báo này cao hơn đáng kể so với các ước tính của UBS về áp lực đối với các khoản vay có đòn bẩy (8%) và trái phiếu có lợi suất cao (4%), cho thấy thị trường trái phiếu tín dụng tư nhân đặc biệt dễ bị tổn thương khi đối mặt với tác động của công nghệ mới.

Tiếp xúc ngành phần mềm gây lo ngại về chất lượng trái phiếu tín dụng

Sự tập trung cao độ của thị trường trái phiếu tín dụng tư nhân vào ngành phần mềm khiến mọi biến động trong lĩnh vực này đều bị phóng đại. Công cụ mới do Anthropic phát triển nhằm thực hiện các nhiệm vụ phức tạp, vốn là các khoản phí chính của nhiều công ty phần mềm hiện nay. Điều này trực tiếp thách thức hàng rào cạnh tranh của các doanh nghiệp phần mềm truyền thống, khiến thị trường đặt câu hỏi về khả năng thanh toán nợ của họ trong tương lai.

Giáo sư cao cấp ngành tài chính tại Trường Kinh doanh Johns Hopkins, Jeffrey C. Hooke, nhận định: “Trái phiếu tín dụng tư nhân đã cung cấp khoản vay lớn cho nhiều công ty phần mềm. Nếu các doanh nghiệp này bắt đầu gặp khó khăn, danh mục đầu tư sẽ gặp vấn đề.” Hooke còn nói thêm rằng, áp lực trong lĩnh vực trái phiếu tín dụng tư nhân đã tồn tại từ trước khi lo ngại về AI xuất hiện, với các vấn đề về thanh khoản và trì hoãn khoản vay thường xuyên xảy ra, và rõ ràng tác động của AI chỉ làm tăng thêm rủi ro cho ngành đã chịu áp lực này.**

Giám đốc nghiên cứu trái phiếu tín dụng Mỹ của PitchBook LCD, Kenny Tang, nhận định rằng sự đột phá của AI có thể tạo ra rủi ro tín dụng đối với một số doanh nghiệp phần mềm và dịch vụ, tùy thuộc vào vị trí của họ trên đường cong công nghệ AI. Những doanh nghiệp không bắt kịp kịp thời sẽ phải đối mặt với thử thách nghiêm trọng.

Vay trả lãi vật chất (PIK) làm gia tăng rủi ro tích tụ

Ngoài rủi ro ngành, cấu trúc khoản vay cũng làm gia tăng nguy cơ tiềm tàng. Kenny Tang chỉ ra rằng, các công ty phần mềm và dịch vụ chiếm phần lớn các khoản vay PIK (trả lãi vật chất). Loại hình vay này cho phép người vay trì hoãn thanh toán lãi tiền mặt, thường được sử dụng để tạo thời gian dự phòng cho các công ty tăng trưởng cao xây dựng dòng thu nhập, nhưng khi tình hình tài chính của người vay xấu đi, cấu trúc này cực kỳ rủi ro. Một khi các yếu tố cơ bản yếu đi, khoản lãi trì hoãn sẽ nhanh chóng chuyển thành vấn đề trái phiếu tín dụng.

Chuyên gia kinh tế trưởng của Moody’s Analytics, Mark Zandi, cảnh báo rằng, do tính minh bạch thấp của thị trường trái phiếu tín dụng tư nhân, rất khó để đánh giá toàn diện rủi ro của nó. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng, tăng trưởng nhanh của các khoản vay liên quan đến AI, tỷ lệ đòn bẩy ngày càng cao và thiếu minh bạch đều là những “cờ cảnh báo vàng” rõ ràng. Zandi dự đoán sẽ xuất hiện các vấn đề nghiêm trọng về trái phiếu tín dụng, và cảnh báo rằng, nếu đà tăng trưởng trái phiếu hiện tại tiếp tục, ngành có thể không thể hấp thụ tổn thất như hiện nay sau một năm nữa.

Lo ngại hệ thống nổi lên

Việc thị trường đánh giá lại do AI gây ra diễn ra trong bối cảnh ngành trái phiếu tín dụng tư nhân đang đối mặt với nhiều nghi vấn. Thị trường này, trị giá tới 3 nghìn tỷ USD, từ lâu đã bị chú ý vì đòn bẩy cao và định giá không minh bạch. Giám đốc điều hành JPMorgan Jamie Dimon đã cảnh báo từ cuối năm ngoái về những rủi ro tiềm ẩn trong thị trường trái phiếu tín dụng tư nhân, cho rằng áp lực từ một khoản vay có thể báo hiệu nhiều rắc rối tiềm ẩn hơn.

Trong báo cáo tuần trước, PitchBook đề cập rằng, các công ty phần mềm doanh nghiệp đã là “con cưng” của các tổ chức trái phiếu tín dụng tư nhân kể từ năm 2020. Tuy nhiên, thị trường này giờ đây phải chuẩn bị đối mặt với tác động đột phá do AI gây ra. Sự không chắc chắn này đang thúc đẩy các nhà đầu tư xem xét lại các thương vụ M&A được tài trợ bằng các khoản vay không minh bạch, thiếu thanh khoản, đặc biệt là những mục tiêu có mức độ rủi ro cao liên quan đến biến động công nghệ.