Hợp đồng tương lai là gì và tại sao chúng thu hút các nhà đầu tư trên tất cả các thị trường

Bạn đã từng nghĩ về cách các công ty bảo vệ mình khỏi những biến động giá đột ngột chưa? Nếu chưa, đã đến lúc làm quen với hợp đồng tương lai - các công cụ tài chính đóng vai trò quan trọng trong các thị trường tài chính toàn cầu. Hợp đồng tương lai không chỉ là một cách để kiếm lời, mà còn là một công cụ quản lý rủi ro phức tạp đòi hỏi sự tiếp cận nghiêm túc.

Hợp đồng tương lai không chỉ đơn thuần là các hợp đồng: bản chất của các công cụ phái sinh

Về cơ bản, hợp đồng tương lai là các thỏa thuận kỳ hạn giữa hai bên về việc mua hoặc bán một tài sản cụ thể vào một ngày xác định theo mức giá đã thỏa thuận trước. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng trên thực tế, điều này có thể phức tạp hơn nhiều so với vẻ bề ngoài.

Tài sản trong các hợp đồng này có thể là hầu như mọi thứ: cây trồng nông nghiệp (đậu nành, lúa mì, cà phê), tài nguyên thiên nhiên (dầu thô, khí đốt), công cụ tài chính (cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ), chỉ số chứng khoán (S&P 500), cũng như các tài sản kỹ thuật số như Bitcoin. Mỗi hợp đồng có các tham số rõ ràng: khối lượng hàng hóa, đơn vị đo lường, phương thức tính toán và đồng tiền.

Điều gì làm cho hợp đồng tương lai khác biệt so với các công cụ tài chính khác? Trước hết, đó là tính tiêu chuẩn hóa của chúng. Tất cả các điều kiện đều theo mẫu, giúp đảm bảo tính minh bạch và thanh khoản trên thị trường. Đặc điểm thứ hai là tính chất giao dịch trên sàn. Khác với các hợp đồng kỳ hạn OTC, hợp đồng tương lai được giao dịch trên các sàn chính thức, nơi mỗi giao dịch đều được theo dõi và đảm bảo bởi phòng thanh toán.

Nơi giao dịch hợp đồng tương lai và ai tham gia thị trường này

Thị trường hợp đồng tương lai là một sàn giao dịch chuyên biệt, nơi hàng ngày diễn ra hàng nghìn giao dịch. Theo dữ liệu của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC), phần lớn các thành viên không phải là nhà đầu tư cá nhân, mà là các nhà sản xuất lớn, nhà cung cấp, các công ty logistics và ngân hàng.

Trên thị trường hợp đồng tương lai, có ba nhóm chính: Hedgers - các công ty thực sự cần các hàng hóa này cho hoạt động của mình và cố gắng cố định giá; Spéculateurs - các nhà giao dịch đặt cược vào biến động giá để kiếm lợi nhuận; và Arbitragistes - những người tìm kiếm chênh lệch giá giữa các thị trường khác nhau.

Tất cả các hợp đồng tương lai và quyền chọn hàng hóa đều phải được giao dịch qua các sàn và nhà môi giới đã đăng ký với CFTC. Điều này đảm bảo một mức độ bảo vệ nhất định cho các thành viên và kiểm soát hoạt động của thị trường.

Cách hợp đồng tương lai hoạt động: ví dụ thực tế

Hãy xem xét một ví dụ cụ thể với nhiên liệu hàng không. Một hãng hàng không biết rằng trong quý tới, họ sẽ cần một lượng lớn nhiên liệu. Giá cả biến động mạnh, và sự tăng đột ngột có thể làm phá vỡ ngân sách. Giải pháp: hãng ký hợp đồng tương lai mua 1 triệu gallon nhiên liệu hàng không với giá cố định là $3 cho mỗi gallon, giao hàng sau 90 ngày.

Ngược lại, có một nhà phân phối nhiên liệu, người hoàn toàn quan tâm đến việc giảm giá và ký hợp đồng bán ra. Cả hai bên đều đạt được mục tiêu của mình: hãng hàng không đảm bảo chi phí ổn định, còn nhà phân phối bảo vệ mình khỏi sự giảm giá bất ngờ. Cả hai đều sử dụng hợp đồng tương lai như một công cụ quản lý rủi ro.

Tuy nhiên, không phải tất cả các thành viên đều muốn nhận hàng thực tế. Các nhà đầu cơ chỉ kiếm lời từ biến động giá của chính hợp đồng. Nếu giá nhiên liệu hàng không tăng, hợp đồng tương lai sẽ trở nên đắt hơn, và nhà đầu cơ có thể bán lại với lợi nhuận mà không cần quan tâm đến việc giao hàng thực tế. Chính hoạt động đầu cơ tạo ra khối lượng giao dịch và tính thanh khoản cho thị trường.

Ứng dụng hợp đồng tương lai trong giao dịch cổ phiếu và chỉ số

Hợp đồng tương lai không chỉ giới hạn trong hàng hóa. Ngày càng phổ biến là các hợp đồng tương lai trên cổ phiếu riêng lẻ, quỹ ETF và đặc biệt là các chỉ số chứng khoán.

Quản lý danh mục đầu tư, lo ngại về sự giảm giá của thị trường, có thể bán hợp đồng tương lai trên S&P 500 mà không cần bảo hiểm. Nếu cổ phiếu giảm, nhà giao dịch kiếm lời từ vị thế bán khống, điều này bù đắp cho các khoản lỗ trong danh mục chính của họ. Ngược lại, nhà lạc quan có thể mua hợp đồng dài hạn, có khả năng kiểm soát vị thế lớn với số vốn tương đối nhỏ.

Điều này dẫn chúng ta đến một trong những đặc điểm hấp dẫn nhất của hợp đồng tương lai: khả năng sử dụng đòn bẩy tài chính. Nhà đầu tư có thể kiểm soát các khoản tiền lớn bằng cách bỏ ra một phần nhỏ của giá trị hợp đồng làm ký quỹ ban đầu, gọi là margin.

Margin và đòn bẩy tài chính: tại sao rủi ro là kẻ thù chính của người mới bắt đầu

Đây là phần nghiêm trọng của hợp đồng tương lai. Chính tại đây, nhiều người mới bắt đầu mất tiền.

Hãy tưởng tượng: bạn gửi vào tài khoản margin $5,000. Nhà môi giới cho phép bạn sử dụng đòn bẩy 10:1, nghĩa là bạn có thể giao dịch vị thế trị giá $50,000. Nghe có vẻ tuyệt vời, miễn là giá đi theo hướng của bạn. Nhưng nếu giá di chuyển chỉ 5% chống lại bạn, vị thế của bạn sẽ mất $2,500 - tương đương 50% số vốn ban đầu.

Với đòn bẩy 20:1, cùng mức di chuyển 5%, bạn sẽ mất toàn bộ $5,000 của mình. Và còn có thể mất nhiều hơn nữa - hiện tượng gọi là “thua lỗ vượt quá margin”.

CFTC nhiều lần cảnh báo: hợp đồng tương lai là các công cụ cực kỳ phức tạp và biến động, không phù hợp cho các nhà đầu tư cá nhân đại trà. Quy định về đòn bẩy và margin trong thị trường hợp đồng tương lai thoáng hơn nhiều so với giao dịch cổ phiếu thông thường, nơi mức đòn bẩy tối đa là 2:1.

Yếu tố quyết định thành công trong giao dịch hợp đồng tương lai chính là - kỷ luật. Cần có ý chí sắt đá để không tự đặt mình vào rủi ro quá mức, có các quy tắc rõ ràng để hạn chế thua lỗ và giữ bình tĩnh.

Các hợp đồng tiêu chuẩn: những điều cần biết

Mỗi hợp đồng tương lai là một tài liệu tiêu chuẩn với các điều khoản rõ ràng. Trong hợp đồng sẽ ghi rõ:

• Tài sản cơ sở và đặc điểm của nó (ví dụ, số octan của xăng hoặc độ tinh khiết của vàng)
• Khối lượng giao hàng hoặc kích thước tính toán
• Đơn vị đo lường giá (ví dụ, cent cho mỗi bushel)
• Đồng tiền thanh toán
• Ngày hết hạn hợp đồng
• Phương thức thực hiện: giao hàng thực tế hoặc thanh toán bằng tiền

Điều này cực kỳ quan trọng đối với người mới bắt đầu: nếu bạn quên mất ngày hết hạn của hợp đồng về thịt sống, bạn có thể gặp rắc rối lớn! Hầu hết các nhà giao dịch bán lẻ đều đóng vị thế trước ngày đáo hạn vì lý do này.

Bắt đầu giao dịch hợp đồng tương lai từ đâu: sơ đồ từng bước

Nếu bạn muốn tham gia hợp đồng tương lai bất chấp tất cả các rủi ro, đây là cách bắt đầu đúng:

Bước đầu tiên - chọn nhà môi giới. Nhà môi giới hợp đồng tương lai phải đăng ký trên thị trường của mình. Nhà môi giới sẽ hỏi về kinh nghiệm đầu tư, thu nhập và vốn của bạn - để đánh giá mức độ rủi ro phù hợp.

Bước thứ hai - nghiên cứu kỹ các điều kiện về phí giao dịch. Không có tiêu chuẩn chung trong ngành. Một số nhà môi giới cung cấp tài liệu nghiên cứu và tư vấn phong phú, số khác chỉ cung cấp giá và biểu đồ.

Bước thứ ba - bắt đầu bằng giao dịch ảo. Đây là giao dịch giả lập với tiền ảo trên tài khoản demo. Không có rủi ro thực, nhưng đầy đủ tính chất của giao dịch thật: tất cả phí, margin và đòn bẩy đều tính đúng theo thực tế. Hãy dành ít nhất vài tháng trên tài khoản ảo. Ngay cả các nhà giao dịch dày dạn cũng dùng tài khoản ảo để thử nghiệm các chiến lược mới.

Bước thứ tư - khi đã sẵn sàng, mở tài khoản thật với số tiền tối thiểu. Đừng mạo hiểm số tiền lớn ngay từ đầu.

Hợp đồng tương lai là công cụ đòi hỏi sự tôn trọng, kiến thức và cách tiếp cận hợp lý. Đối với một số người, chúng là phương pháp quản lý rủi ro hiệu quả, đối với người khác - là cách làm giàu qua hoạt động đầu cơ. Nhưng đối với tất cả mọi người, chúng đều đòi hỏi sự nghiêm túc và năng lực chuyên môn.