Câu hỏi tỷ đô: Làm thế nào việc Warren Buffett rút lui khỏi TSMC lại đi ngược lại nguyên tắc đầu tư của chính ông

Di sản của Warren Buffett với tư cách là người lãnh đạo Berkshire Hathaway dựa trên một thành tích đáng ngưỡng mộ: biến một khoản đầu tư ban đầu thành gần 6.100.000% lợi nhuận tích lũy cho cổ đông Cổ Phiếu Loại A trong hơn năm thập kỷ. Phương pháp của ông không xuất phát từ việc dự đoán thị trường hay theo đuổi xu hướng. Thay vào đó, nó bắt nguồn từ việc tuân thủ kỷ luật các nguyên tắc đầu tư lâu đời mà ông đã phát triển và hoàn thiện qua nhiều chu kỳ kinh tế. Tuy nhiên, trong một trường hợp hiếm hoi rời xa triết lý đã được chứng minh này, Buffett đã đưa ra quyết định liên quan đến Taiwan Semiconductor Manufacturing mà cuối cùng đã khiến tập đoàn của ông mất gần 16 tỷ đô la lợi nhuận chưa thực hiện được—một bài học cảnh báo về những nguy hiểm của việc từ bỏ các nguyên tắc cốt lõi khi sự không chắc chắn làm mờ đi phán đoán.

Nền tảng: Khung đầu tư đã được kiểm chứng theo thời gian của Warren Buffett

Trước khi xem xét quyết định ngoại lệ khác biệt so với sách vở của Warren Buffett, việc hiểu các nguyên tắc đã xây dựng đế chế của ông là điều cần thiết. Phương pháp của nhà đầu tư huyền thoại này dựa trên một số trụ cột liên kết chặt chẽ với nhau, khi kết hợp lại tạo thành một cỗ máy tạo ra của cải đáng gờm.

Nguyên tắc cơ bản nhất của ông tập trung vào việc phân bổ vốn kiên nhẫn, dài hạn. Thay vì xem việc sở hữu cổ phiếu như một trò chơi đầu cơ, Buffett coi các khoản cổ phần như là quyền sở hữu một phần doanh nghiệp, nhằm giữ qua các chu kỳ thị trường kéo dài nhiều năm hoặc thập kỷ. Ông nhận thức rõ rằng trong khi các giai đoạn mở rộng và co lại của kinh tế là không thể tránh khỏi và khó dự đoán, thì các giai đoạn tăng trưởng vẫn vượt trội so với suy thoái. Các doanh nghiệp chất lượng, do đó, tự định vị để phát triển mạnh mẽ trong các khung thời gian dài hạn.

Buffett cũng duy trì cam kết không dao động với nguyên tắc định giá. Ông tránh cám dỗ theo đuổi các chứng khoán đắt đỏ, bất kể chất lượng của chúng như thế nào. Thay vào đó, ông chọn lọc—kiên nhẫn chờ đợi những sự mất cân bằng thực sự về giá trị, nơi các doanh nghiệp xuất sắc giao dịch ở mức giá hợp lý. Sự chọn lọc này dẫn đến các giai đoạn dài không hoạt động, giữ một lượng tiền mặt lớn cho đến khi thị trường tạo ra các cơ hội thực sự.

Lợi thế cạnh tranh là một trụ cột khác. Buffett nhắm vào các công ty dẫn đầu thị trường có lợi thế cấu trúc rõ ràng, có vẻ như có thể chống lại các đối thủ cạnh tranh. Dù qua việc trung thành với thương hiệu, chi phí chuyển đổi hoặc các rào cản công nghệ, các doanh nghiệp này sở hữu các rào cản bền vững bảo vệ lợi nhuận. Thêm vào đó, ông ưa thích các công ty xây dựng lòng tin sâu sắc từ khách hàng—một tài sản dễ bị tổn thương và dễ bị phá hủy, nhưng khi được giữ gìn, tạo ra giá trị dài hạn đáng kể.

Cuối cùng, các chương trình trả vốn—thông qua cổ tức và mua lại cổ phiếu—đã giúp liên kết các mục tiêu của ban quản lý với lợi ích dài hạn của cổ đông. Buffett ưu tiên các doanh nghiệp cam kết trả lại vốn dư thừa một cách có hệ thống hơn là theo đuổi các thương vụ mua bán để mở rộng đế chế với lợi nhuận không rõ ràng.

Sự rời xa: Một cuộc gặp gỡ ngắn với gã khổng lồ chip Đài Loan

Trong quý III năm 2022, khi các thị trường trải qua đợt suy thoái đáng kể và xuất hiện các sự mất cân bằng về giá cả thực sự, Berkshire bắt đầu thực hiện điều dường như là một bước đi theo sách vở của Buffett. Công ty mua khoảng 60 triệu cổ phiếu của Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC) với giá khoảng 4,12 tỷ đô la. Trên bề mặt, khoản đầu tư này hoàn toàn phù hợp với các nguyên tắc đã thiết lập: TSMC giao dịch ở mức định giá thấp trong thời kỳ thị trường gấu, chiếm vị trí thống lĩnh là nhà gia công chip hàng đầu thế giới, và ngày càng đóng vai trò trung tâm trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo mới nổi.

Khả năng công nghệ của TSMC—đặc biệt là kiến trúc chip-on-wafer-on-substrate (CoWoS) xếp chồng các bộ xử lý đồ họa tiên tiến với bộ nhớ băng thông cao cho các trung tâm dữ liệu AI—đặt công ty vào đúng điểm giao thoa của đổi mới bán dẫn và phát triển hạ tầng AI. Danh sách khách hàng của họ như một danh sách “ai cũng biết”: Apple dựa vào TSMC để sản xuất các bộ xử lý tiên tiến; Nvidia, Broadcom, Intel và Advanced Micro Devices đều phụ thuộc vào khả năng sản xuất của TSMC.

Tuy nhiên, khoản đầu tư này đã rời xa rõ rệt so với triết lý dài hạn đã tuyên bố. Đến quý IV năm 2022, chỉ vài tháng sau khi tích lũy cổ phần, Berkshire đã bán ra 86% vị thế đó. Đến quý I năm 2023, vị thế đã hoàn toàn bị loại bỏ. Thời gian giữ từ năm đến chín tháng gần như không phù hợp với các kỳ hạn nắm giữ nhiều thập kỷ của các khoản đầu tư thành công nhất của Buffett.

Khi được các nhà phân tích của Phố Wall hỏi về việc thoái lui nhanh chóng vào tháng 5 năm 2023, nhà đầu tư thừa nhận các mối lo ngại về địa chính trị: “Tôi không thích vị trí của nó, và tôi đã xem xét lại điều đó.” Các bình luận của ông dường như đề cập đến Đạo luật CHIP và Khoa học được thông qua vào cuối năm 2022, nhằm tăng cường sản xuất chất bán dẫn trong nước. Sau đạo luật này, chính quyền Biden đã thực thi hạn chế xuất khẩu các chip AI cao cấp hướng đến Trung Quốc. Mối lo ngại có thể tập trung vào các giới hạn xuất khẩu tiềm năng trong tương lai có thể hạn chế đà tăng trưởng của TSMC, do Đài Loan gần Trung Quốc về mặt địa chính trị.

Hệ quả: Tính toán chi phí thực sự của việc thoái lui sớm

Thời điểm Berkshire thoái lui đã chứng tỏ là rất không may mắn. Quyết định bán ra trùng khớp chính xác với một thời điểm then chốt trong lịch sử bán dẫn. Nhu cầu về các bộ xử lý đồ họa Nvidia—được thúc đẩy bởi phát triển và triển khai mô hình AI—đã tạo ra các tồn đọng chưa từng có. TSMC đã phản ứng bằng cách mở rộng mạnh mẽ năng lực cho các dây chuyền sản xuất CoWoS của mình, định vị để thu lợi lớn từ việc xây dựng hạ tầng AI.

Cổ phiếu TSMC đã tăng giá đáng kể. Vào tháng 7 năm 2025, công ty đạt mốc vốn hóa thị trường một nghìn tỷ đô la—gia nhập nhóm hiếm hoi chỉ gồm 12 công ty đại chúng đạt được thành tích này. Nếu Berkshire giữ nguyên vị thế 60 triệu cổ phiếu ban đầu mà không bán ra cổ nào, giá trị của cổ phần đó sẽ tăng lên khoảng 20 tỷ đô la vào cuối tháng 1 năm 2026. Thay vào đó, bằng việc thoái toàn bộ vị thế vài tháng trước, Berkshire đã bỏ lỡ gần 16 tỷ đô la lợi nhuận tiềm năng.

Đây không chỉ là một bài tập giả định trong việc phán đoán lại. Quy mô của chi phí cơ hội này cho thấy rõ mức độ khác biệt lớn giữa quyết định này so với triết lý đầu tư đã được Buffett chứng minh. Các rủi ro địa chính trị đã thúc đẩy việc thoái lui—dù không phải là những mối lo ngại không hợp lý vào thời điểm đó—nhưng cuối cùng lại bị lu mờ bởi các yếu tố cơ bản về nhu cầu cấu trúc, đã thúc đẩy giá trị phi thường của TSMC.

Mẫu hình: Tại sao khoảnh khắc này lại quan trọng

Các ngoại lệ chứng minh giá trị chính xác vì chúng làm sáng tỏ các nguyên tắc cơ bản qua sự vắng mặt của chúng. Trường hợp TSMC này cho thấy rằng ngay cả những nhà đầu tư kỷ luật nhất cũng thỉnh thoảng mắc phải những cám dỗ ngắn hạn khiến họ từ bỏ các khung khổ đã được chứng minh. Sự phức tạp địa chính trị xung quanh vị thế của Đài Loan tạo ra sự mơ hồ thực sự—nhưng chính là loại không chắc chắn vĩ mô mà triết lý dài hạn của Buffett được thiết kế để vượt qua.

Người kế nhiệm của ông, Greg Abel, đối mặt với một nhiệm vụ ngầm định: duy trì kỷ luật đã tạo ra khả năng tạo ra của cải phi thường của Berkshire trong nhiều thập kỷ. Dù đối mặt với rủi ro địa chính trị, biến động thị trường hay gián đoạn công nghệ, nguyên tắc cốt lõi vẫn giữ nguyên. Việc tích lũy của cải bền vững trên thị trường cổ phiếu chủ yếu đến từ vốn kiên nhẫn, có khả năng phân biệt giữa nhiễu vĩ mô tạm thời và lợi thế cấu trúc vĩnh viễn.

TSMC đại diện cho lợi thế cạnh tranh bền vững đó—một lợi thế cạnh tranh lâu dài phục vụ cho làn sóng chuyển đổi số ngày càng tăng. Warren Buffett hiểu điều này về mặt lý thuyết khi mua ban đầu. Việc ông rút lui sau đó phản ánh một sự mất tập trung tạm thời trong việc áp dụng hiểu biết đó khi sự không chắc chắn gia tăng. Chi phí 16 tỷ đô la này là một lời nhắc nhở đắt giá rằng sự nhất quán trong triết lý, đặc biệt trong những thời điểm nghi ngờ, vẫn là một trong những nguyên tắc quý giá nhất trong đầu tư dài hạn.