Bước lỡ của Warren Buffett $16 Tỷ USD: Khi các quy tắc đầu tư bị phá vỡ

Huyền thoại đầu tư Warren Buffett đã xây dựng sự nghiệp huyền thoại của mình dựa trên một tập hợp các nguyên tắc bất viết đã chứng minh khả năng thích nghi đáng kể qua nhiều thập kỷ chu kỳ thị trường. Tuy nhiên, một sự lệch lạc đáng chú ý khỏi những quy tắc cốt lõi này đã trở thành một bài học đắt giá—và một sai lầm hiếm hoi khiến Berkshire Hathaway thiệt hại khoảng 16 tỷ đô la lợi nhuận chưa thực hiện tính đến đầu năm 2026.

Trong thời gian dẫn dắt Berkshire Hathaway, Buffett đã tổ chức mức lợi nhuận tích lũy gần 6.100.000% trên cổ phiếu loại A của công ty. Việc tạo ra sự giàu có phi thường đó không phải là ngẫu nhiên. Đó là kết quả của việc tuân thủ kỷ luật theo một triết lý tập trung vào tư duy dài hạn, lợi thế cạnh tranh và kiên nhẫn. Tuy nhiên, mối quan hệ ngắn ngủi của Nhà tiên tri Omaha với Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC) là một lời nhắc nhở rõ ràng rằng ngay cả những nhà đầu tư xuất sắc nhất cũng không miễn nhiễm với những phút lơ là trong phán đoán.

Các Nguyên Tắc Xây Dựng Tài Sản Berkshire

Phương pháp đầu tư của Warren Buffett dựa trên một số trụ cột nền tảng. Quan trọng nhất là tư duy dài hạn không dao động. Thay vì theo đuổi các biến động ngắn hạn của thị trường, Buffett mua cổ phần vào các doanh nghiệp chất lượng với ý định giữ trong nhiều năm hoặc thậm chí nhiều thập kỷ. Ông hiểu rằng trong khi thị trường chứng khoán trải qua các chu kỳ bùng nổ và suy thoái, các giai đoạn mở rộng thường kéo dài lâu hơn nhiều so với các thời kỳ suy thoái, biến kiên nhẫn thành một lợi thế cạnh tranh.

Một trụ cột khác trong triết lý của ông là việc cực kỳ chọn lọc về định giá. Buffett thích mua các doanh nghiệp tuyệt vời với mức giá hợp lý hơn là các công ty trung bình với định giá rẻ. Khi thị trường đạt mức cao, ông thể hiện sự kỷ luật đáng kể bằng cách đứng ngoài cuộc, chờ đợi các sự lệch giá tạo ra cơ hội thực sự.

Buffett cũng hướng tới các công ty có lợi thế cạnh tranh bền vững—những gì ông gọi là “hào đất kinh tế”. Đây là các nhà lãnh đạo ngành có vị trí thị trường khó bị cạnh tranh thách thức. Thêm vào đó, ông ưu tiên các doanh nghiệp có quản lý đáng tin cậy và mối quan hệ khách hàng vững chắc. Và quan trọng nhất, ông thưởng cho các công ty sử dụng vốn một cách thông minh qua cổ tức và mua lại cổ phần, khuyến khích sở hữu dài hạn.

Những nguyên tắc này—kết hợp với kỷ luật vận hành của Berkshire dưới sự quản lý—đã tạo điều kiện cho việc tích lũy tài sản qua nhiều thế hệ.

Một Chuyến Đi Ngắn Với Taiwan Semiconductor: Từ 4,1 tỷ đô la đến Rút lui

Câu chuyện đã thay đổi rõ rệt vào quý III năm 2022. Đó là khi Warren Buffett và đội ngũ đầu tư của ông mua hơn 60 triệu cổ phiếu của TSMC, thiết lập vị thế trị giá 4,12 tỷ đô la. Thời điểm đó dường như có mục đích rõ ràng. Thị trường gấu năm 2022 đã tạo ra các lệch giá thực sự, và vai trò của TSMC trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo mới nổi dường như không thể phủ nhận.

Taiwan Semiconductor Manufacturing chiếm lĩnh thị trường sản xuất chip tiên tiến. Là nhà gia công chip hàng đầu thế giới, TSMC sản xuất phần lớn các bộ xử lý tiên tiến được Apple, Nvidia, Broadcom, Intel và Advanced Micro Devices sử dụng. Công nghệ độc quyền của công ty CoWoS (chip trên wafer trên nền tảng) xếp chồng các đơn vị xử lý đồ họa với bộ nhớ băng thông cao—đúng như các trung tâm dữ liệu AI yêu cầu để tính toán tăng tốc.

Trên bề mặt, khoản đầu tư dường như phù hợp với sách lược của Buffett: một nhà lãnh đạo thị trường trong ngành đang có xu hướng thuận lợi, được mua trong thời kỳ biến động của thị trường với định giá hấp dẫn.

Nhưng vị thế đó đã chứng minh là ngắn hạn.

Các hồ sơ SEC tiết lộ rằng Berkshire Hathaway đã bán 86% cổ phần TSMC của mình trong quý IV năm 2022, rút hoàn toàn phần còn lại vào quý I năm 2023. Thời gian giữ cổ phần kéo dài khoảng từ năm đến chín tháng—một sự khác biệt rõ rệt so với thói quen lịch sử của Buffett về cam kết nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ.

Khi nói chuyện với các nhà phân tích Phố Wall vào tháng 5 năm 2023, Buffett đã đưa ra lý do của mình: “Tôi không thích vị trí của nó, và tôi đã xem xét lại điều đó.” Những bình luận của ông gần như chắc chắn đề cập đến Đạo luật CHIP và Khoa học, được ban hành năm 2022 dưới chính quyền Biden nhằm thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn trong nước. Sau đạo luật đó, các quan chức Mỹ bắt đầu hạn chế xuất khẩu các chip AI hiệu suất cao sang Trung Quốc, tạo ra sự không chắc chắn về vị trí địa chính trị của Đài Loan và khả năng xuất khẩu trong tương lai.

Mối quan tâm của Buffett không phải là không hợp lý trên bề mặt. Sự dễ bị tổn thương của Đài Loan trước áp lực của Trung Quốc và các hạn chế xuất khẩu của Mỹ có thể lý thuyết hạn chế quỹ đạo tăng trưởng của TSMC. Tuy nhiên, thời điểm rút lui của ông lại quá sớm một cách thảm khốc.

Câu hỏi 16 tỷ đô la: Bài học từ Sai lầm của Buffett cho Nhà đầu tư

Sau khi Berkshire rút lui, nhu cầu về chip của TSMC—đặc biệt là GPU của Nvidia—trở nên không thể kiểm soát. Công ty mở rộng năng lực sản xuất một cách mạnh mẽ, và sản lượng wafer CoWoS tăng vọt. Vào tháng 7 năm 2025, TSMC chính thức gia nhập câu lạc bộ vốn hóa thị trường nghìn tỷ đô la, một cột mốc nhấn mạnh khả năng phục hồi của công ty và sức bền của nhu cầu AI.

Nếu Berkshire Hathaway giữ nguyên vị thế ban đầu mà không bán một cổ phiếu nào, khoản đầu tư 4,12 tỷ đô la đó sẽ trị giá khoảng 20 tỷ đô la vào ngày 26 tháng 1 năm 2026. Thay vào đó, quyết định rút lui đã khiến công ty—và các cổ đông của nó—thiệt hại khoảng 16 tỷ đô la do lợi nhuận chưa được hưởng.

Sự mỉa mai rõ ràng: Buffett đã vi phạm một trong những nguyên tắc thiêng liêng nhất của mình khi giao dịch TSMC như một phương tiện đầu cơ ngắn hạn thay vì coi đó là một phần sở hữu dài hạn. Những lo ngại về địa chính trị của ông, dù không hoàn toàn vô căn cứ, đã không tính đến vị thế cạnh tranh cơ bản của TSMC và nhu cầu không ngừng của ngành bán dẫn trong kỷ nguyên AI.

Tập episode này mang đến những bài học vượt xa Berkshire Hathaway. Nó chứng minh rằng ngay cả những nhà đầu tư huyền thoại cũng thỉnh thoảng sa vào tư duy chiến thuật thay vì rõ ràng về chiến lược. Việc hoài nghi các doanh nghiệp chất lượng dựa trên sự không chắc chắn vĩ mô—thay vì sự suy giảm cơ bản—có thể đắt hơn nhiều so với rủi ro mà nó cố gắng tránh. Người kế nhiệm của Buffett tại Berkshire, Greg Abel, có thể sẽ ghi nhớ sai lầm này, qua đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các nguyên tắc đã được kiểm chứng theo thời gian ngay cả khi xuất hiện những nghi ngờ về hoàn cảnh.

Đối với hồ sơ tin tức và thành tích đầu tư của Warren Buffett, khoảnh khắc này là một lời nhắc nhở rằng sự nhất quán trong triết lý quan trọng hơn nhiều việc đúng trong từng quyết định riêng lẻ. Câu hỏi bây giờ là liệu các cơ hội trong tương lai có mang lại cơ hội để sửa sai hay không.