Cách mà bất ổn chính trị và lo ngại về tài chính đang làm yếu đồng đô la so với yên Nhật

Đô la đã đối mặt với những sức ép đáng kể trong tuần này, với chỉ số đô la lao dốc xuống mức thấp nhất trong gần bốn năm khi các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục rút vốn khỏi các tài sản của Mỹ. Sự rút lui này phản ánh những lo ngại ngày càng tăng về tính bền vững của tài chính, căng thẳng địa chính trị và khoảng cách ngày càng mở rộng giữa các chính sách tiền tệ của Mỹ và Nhật Bản. Đặc biệt, tỷ giá USD/JPY đã trở thành tâm điểm chú ý của thị trường, với đồng yên tăng lên mức cao nhất trong 2,75 tháng so với đô la khi các đồn đoán về khả năng phối hợp điều hành tỷ giá giữa Mỹ và Nhật Bản ngày càng gia tăng.

Xung đột chính trị và đe dọa về thuế quan làm tăng áp lực lên đô la

Sức yếu của đô la đã gia tăng nhanh chóng sau khi Tổng thống Trump trong cuối tuần đe dọa áp thuế 100% đối với hàng nhập khẩu từ Canada nếu Canada theo đuổi các thỏa thuận thương mại với Trung Quốc, làm leo thang căng thẳng thương mại bắt đầu từ tuần trước. Đồng thời, sự không chắc chắn dai dẳng xung quanh các cuộc thảo luận về Greenland—mặc dù đã có cam kết rằng can thiệp quân sự không nằm trong kế hoạch—tiếp tục làm rung chuyển thị trường. Những trở ngại chính trị này làm phức tạp thêm một vấn đề đã tồn tại: đô la đang bị phá hoại bởi các đồn đoán rằng Cục Dự trữ Liên bang có thể theo đuổi chính sách ôn hòa hơn khi chính quyền tìm cách bổ nhiệm một Chủ tịch Fed ôn hòa, một diễn biến sẽ khác biệt rõ rệt so với chính sách thắt chặt của Ngân hàng Nhật Bản.

Ngoài các lo ngại về thuế quan, các thách thức về tài chính cấu trúc đang đè nặng lên đồng tiền này. Hội đồng Hội nghị (Conference Board) báo cáo rằng niềm tin của người tiêu dùng Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong 11,5 năm vào tháng 1, giảm bất ngờ xuống còn 84,5 so với dự kiến 91,0. Đồng thời, nguy cơ chính phủ tạm thời đóng cửa một phần đang hiện hữu khi các đảng Dân chủ tại Thượng viện đe dọa chặn lại thỏa thuận tài trợ do chi tiêu của Bộ An ninh Nội địa, với khoản tài trợ tạm thời dự kiến hết hạn vào thứ Sáu này. Những diễn biến này gửi tín hiệu tới các nhà đầu tư nước ngoài rằng quỹ đạo tài chính là không bền vững, khiến họ giảm lượng nắm giữ đô la Mỹ.

USD/JPY giảm mạnh khi yên tăng giá do tín hiệu can thiệp

Tỷ giá USD/JPY đã giảm hơn 1% trong tuần này, với đồng yên tăng lên mức cao nhất trong gần ba tháng. Các nhà tham gia thị trường cho rằng phần lớn sự biến động này xuất phát từ các tín hiệu đáng tin cậy cho thấy các cơ quan chức năng Mỹ và Nhật Bản có thể sớm phối hợp can thiệp ngoại hối. Theo các báo cáo, các cơ quan Mỹ đã liên hệ với các ngân hàng lớn của Nhật Bản vào thứ Sáu để tìm kiếm báo giá đô la-yên—một bước đi điển hình trước khi chính thức can thiệp thị trường. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katayama đã củng cố tín hiệu này bằng tuyên bố rằng các quan chức “sẽ hành động” phù hợp với thỏa thuận tỷ giá hối đoái Mỹ-Nhật hiện tại.

Sức mạnh của yên phản ánh một sự phân kỳ rộng hơn trong kỳ vọng chính sách tiền tệ. Thị trường hiện định giá khoảng 50 điểm cơ bản cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang trong năm 2026, trong khi Ngân hàng Nhật Bản dự kiến sẽ tăng thêm 25 điểm cơ bản trong cùng kỳ. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) được dự đoán sẽ giữ nguyên lãi suất. Khoảng cách ngày càng mở rộng giữa lãi suất Mỹ và Nhật Bản tạo ra một động lực tự nhiên cho đồng yên tăng giá, khi dòng vốn được khuyến khích chuyển từ các tài sản đô la mất giá sang các công cụ sinh lợi cao hơn của Nhật Bản.

Euro và kim loại quý hưởng lợi từ sự yếu của đô la

Euro đã tăng lên mức cao nhất trong 4,5 năm so với đô la, tăng 0,87% trong tuần. Đà tăng này chủ yếu do sức yếu của đô la chứ không phải do euro mạnh lên, mặc dù dữ liệu kinh tế của Khu vực đồng euro đã hỗ trợ nhẹ. Số lượng đăng ký xe mới trong khu vực eurozone tháng 12 tăng 5,8% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu tháng thứ sáu liên tiếp tăng trưởng. Thị trường định giá gần như không có khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ tăng lãi suất tại quyết định chính sách ngày 5 tháng 2.

Thị trường kim loại quý đã tận dụng lợi thế trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn gia tăng. Giá vàng đã phục hồi sau phiên hợp nhất thứ Ba để gần như không đổi trong tuần, trong khi câu chuyện chung vẫn rõ ràng là tích cực. Nhu cầu mạnh từ các ngân hàng trung ương là một yếu tố then chốt—Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã tăng dự trữ vàng thêm 30.000 ounce lên 74,15 triệu ounce troy trong tháng 12, là tháng thứ 14 liên tiếp tích lũy dự trữ. Trên toàn cầu, các ngân hàng trung ương đã mua 220 tấn vàng trong quý III, tăng 28% so với quý II.

Nhu cầu của các quỹ đầu tư đối với kim loại quý vẫn rất mạnh, với các vị thế mua dài hạn trong các quỹ ETF vàng đã tăng lên mức cao nhất trong 3,5 năm đầu tuần này. Các khoản nắm giữ ETF bạc cũng đạt mức cao nhất trong 3,5 năm vào cuối tháng 12. Những số liệu này nhấn mạnh sự lo lắng của nhà đầu tư về việc giảm giá tiền tệ, suy thoái tài chính và phân mảnh địa chính trị—tất cả các yếu tố này đều hỗ trợ nhu cầu đối với kim loại quý như một nơi lưu trữ giá trị.

Dữ liệu kinh tế vẽ nên bức tranh về đà tăng chậm lại

Các chỉ số kinh tế Mỹ gần đây cho thấy đà tăng đang chậm lại. Báo cáo việc làm tư nhân của ADP cho thấy số việc làm tư nhân của Mỹ chỉ tăng trung bình 7.750 việc mỗi tuần trong bốn tuần kết thúc ngày 3 tháng 1—mức tăng nhỏ nhất trong sáu tuần. Trong khi chỉ số giá nhà của S&P 20 thành phố tháng 11 tăng 1,39% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt dự kiến 1,2%, thì mức tăng này còn kém xa so với các sức ép kinh tế đang gia tăng ở nơi khác.

Khảo sát sản xuất tháng 1 của Cục Dự trữ Liên bang Richmond chỉ tăng 1 điểm lên -6, không đạt kỳ vọng là -5. Các dữ liệu này cho thấy nền kinh tế Mỹ chưa đủ động lực để hỗ trợ đô la, mặc dù sự phân kỳ chính sách với Nhật Bản và khu vực eurozone ngày càng rõ ràng hơn.

Điều gì đang thúc đẩy sự dịch chuyển của thị trường tiền tệ rộng hơn

Câu chuyện cơ bản rất rõ ràng: sự không chắc chắn về tài chính, chia rẽ chính trị và kỳ vọng phân kỳ chính sách tiền tệ đang làm giảm niềm tin vào các tài sản denominated bằng đô la. Các nhà đầu tư nước ngoài đang phản ứng bằng cách phân bổ vốn sang các đồng tiền và tài sản được coi là an toàn hơn hoặc có lợi suất cao hơn. Yên Nhật hưởng lợi gấp đôi—đầu tiên từ sức yếu của đô la, và thứ hai từ kỳ vọng lãi suất Nhật Bản sẽ tăng so với Hoa Kỳ.

Trong khi đó, các kim loại quý đóng vai trò như một công cụ phòng hộ chống lại sự bất ổn tiền tệ này. Khi các ngân hàng trung ương toàn cầu tích trữ vàng và các nhà đầu tư tháo chạy khỏi các tài sản đô la, phức hợp kim loại quý vẫn duy trì được sự hỗ trợ tốt. Sự hội tụ của nhu cầu trú ẩn an toàn, tích trữ của ngân hàng trung ương và các lo ngại về tài chính cấu trúc cho thấy rằng sức yếu của đô la có thể còn tiếp tục trong thời gian tới trừ khi các nhà hoạch định chính sách Mỹ giải quyết được quỹ đạo tài chính cơ bản và sự bất ổn chính trị đã thúc đẩy đợt bán tháo tuần này.