Hiểu về các Ứng dụng của Bạch kim: Hướng dẫn năm 2024 cho Quyết định Đầu tư

Bạch kim vẫn là một trong những kim loại quý được săn đón nhất trên thế giới, xếp thứ ba về khối lượng giao dịch sau vàng và bạc. Tuy nhiên, điều làm cho bạch kim đặc biệt hấp dẫn các nhà đầu tư không chỉ đơn thuần là độ hiếm của nó—gần 30 lần hiếm hơn vàng—mà còn là phạm vi đa dạng các ngành công nghiệp phụ thuộc vào nó. Để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt về bạch kim, việc hiểu rõ các ứng dụng chính của nó trong các lĩnh vực khác nhau là điều cần thiết. Các ngành công nghiệp cạnh tranh để có nguồn cung bạch kim, và những thay đổi trong nhu cầu từ một lĩnh vực có thể ảnh hưởng đáng kể đến xu hướng giá cả. Hướng dẫn này khám phá bốn nhóm chính nơi bạch kim có các ứng dụng quan trọng, cung cấp cho nhà đầu tư cái nhìn về cách các yếu tố cung cầu có thể phát triển.

Tại sao Autocatalysts thúc đẩy nhu cầu bạch kim trong Giao thông vận tải

Ngành công nghiệp ô tô vẫn là người tiêu dùng lớn nhất của bạch kim trên toàn cầu. Các bộ chuyển đổi xúc tác, chứa autocatalysts, là một trong những công nghệ bảo vệ môi trường quan trọng nhất được triển khai trên xe hiện nay. Các thiết bị này, lắp đặt trong hệ thống xả giữa động cơ và ống xả, chuyển đổi hơn 90% khí thải độc hại—bao gồm hydrocarbon và carbon monoxide—thành các chất ít độc hại hơn như carbon dioxide, nitơ và hơi nước.

Autocatalyst về cơ bản là một thành phần gốm hoặc kim loại có cấu trúc tổ ong được phủ các kim loại nhóm platinum và các hóa chất đặc biệt. Thiết kế này tối đa hóa diện tích bề mặt để phản ứng hóa học. Từ năm 1974, khi autocatalysts lần đầu tiên được bắt buộc sử dụng tại Hoa Kỳ và Nhật Bản, việc áp dụng đã trở nên gần như phổ biến; ngày nay, hơn 95% các xe mới bán ra hàng năm đều có công nghệ này. Khi các quy định về môi trường ngày càng thắt chặt trên toàn cầu, nhu cầu đối với các hệ thống autocatalytic ngày càng hiệu quả dự kiến sẽ duy trì ở mức cao.

Dự báo thị trường đã vẽ ra một bức tranh rõ ràng về tiêu thụ bạch kim trong ngành ô tô. Năm 2024, Hội đồng Đầu tư Bạch kim Thế giới (WPIC) dự báo nhu cầu ô tô đạt 3,17 triệu ounce, với kỳ vọng tăng lên 3,25 triệu ounce vào năm 2025. Những con số này nhấn mạnh tầm quan trọng của lĩnh vực vận tải như một nguồn cầu ổn định, lâu dài cho bạch kim—một yếu tố không thể bỏ qua đối với bất kỳ nhà đầu tư nghiêm túc nào.

Trang sức: Thị trường bền vững cho các ứng dụng của bạch kim

Các đặc tính vật lý và hóa học của bạch kim khiến nó phù hợp đặc biệt để sản xuất trang sức. Kim loại này thể hiện độ bền đáng kể, chống oxi hóa và có thể chịu đựng các chu kỳ nung nóng và làm lạnh lặp đi lặp lại mà không cứng lại hoặc bị oxi hóa. Khi các nhà làm trang sức làm việc với bạch kim, họ thường hợp kim nó với các kim loại quý khác như palladium, đồng hoặc cobalt để tăng khả năng gia công mà không làm giảm độ bền.

Lịch sử của trang sức bạch kim kéo dài hàng nghìn năm. Người bản địa ở Nam Mỹ đã chế tác bạch kim thành nhẫn và đồ trang trí cách đây hơn 2.000 năm, trong khi người Ai Cập cổ đại đã tích hợp nó vào các vật trang trí từ thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên. Việc chấp nhận bạch kim tại châu Âu đến muộn hơn, bắt đầu từ thế kỷ 18. Hiện nay, Trung Quốc là thị trường lớn nhất thế giới về trang sức bạch kim, phản ánh sự gia tăng về của cải và sở thích tiêu dùng ngày càng đa dạng.

Dữ liệu thị trường gần đây phản ánh sự tăng trưởng ổn định trong lĩnh vực này. Năm 2024, dự kiến nhu cầu trang sức bạch kim sẽ tăng 5% so với cùng kỳ năm trước để đạt 1,95 triệu ounce, với dự báo tiếp tục tăng lên 1,98 triệu ounce vào năm 2025. Đường đi này ổn định, mặc dù khiêm tốn so với nhu cầu ô tô, nhưng vẫn là một phân khúc thị trường bền vững, tương đối ổn định qua các chu kỳ kinh tế.

Đổi mới y tế: Nhu cầu ngày càng tăng về bạch kim trong chăm sóc sức khỏe

Khả năng tương thích sinh học, dẫn điện và tính trơ của bạch kim trong cơ thể người khiến nó trở thành vật liệu vô giá cho các ứng dụng y tế tiên tiến. Kim loại này có thể được chế tạo thành nhiều dạng—thanh, dây, dải, tấm và các thành phần gia công chính xác—cho phép nhiều ứng dụng y tế khác nhau. Trong các thiết bị y tế điện tử như máy tạo nhịp tim và máy theo dõi tim, bạch kim đóng vai trò là thành phần quan trọng nhờ độ tin cậy và hồ sơ an toàn của nó.

Ngoài các ứng dụng cấu trúc, các hợp chất bạch kim đóng vai trò quan trọng trong điều trị ung thư. Các thuốc cisplatin và carboplatin, đều là các thuốc hóa trị dựa trên bạch kim, là các phương pháp điều trị chủ chốt cho ung thư tinh hoàn, cũng như ung thư buồng trứng, vú và phổi. Thêm vào đó, bạch kim còn xuất hiện nổi bật trong các catheter, stent, thiết bị điều chỉnh thần kinh và cảm biến đặc biệt đo khí máu và phát hiện oxy trong các môi trường lâm sàng.

Nhu cầu y tế về bạch kim đã thể hiện sự tăng trưởng đều đặn. Năm 2024, dự kiến tiêu thụ trong lĩnh vực y tế đạt 303.000 ounce, tăng lên ước tính 314.000 ounce vào năm 2025. Mặc dù nhỏ hơn so với thị trường ô tô hoặc trang sức, nhưng sự mở rộng ổn định của lĩnh vực y tế phản ánh cả tiến bộ công nghệ và việc ứng dụng ngày càng rộng rãi của bạch kim trong các phương pháp điều trị cứu sống và thiết bị chẩn đoán.

Ứng dụng công nghiệp và thương mại của bạch kim

Ngoài vận tải, trang sức và y tế, bạch kim còn phục vụ nhiều mục đích thương mại và công nghiệp khác, tổng hợp lại chiếm một phần lớn nhu cầu. Các xúc tác công nghiệp bạch kim thúc đẩy sản xuất phân bón, một thành phần quan trọng cho nông nghiệp toàn cầu. Kim loại này còn xuất hiện trong sản xuất silicone, chế tạo đĩa cứng, điện tử, phục hồi răng, thiết bị làm kính và các công nghệ cảm biến khác được triển khai trong hệ thống an toàn xây dựng.

Khả năng phản ứng với oxy, oxit nitơ và carbon monoxide của bạch kim khiến nó đặc biệt có giá trị trong phát hiện khí thải trong cả xe cộ và tòa nhà. Tính phản ứng hóa học này cho phép các nhà sản xuất phát triển cảm biến theo dõi chất lượng không khí và nồng độ ô nhiễm một cách chính xác. Các ứng dụng này trải dài trong hệ thống ô tô, giám sát môi trường và thiết bị an toàn nghề nghiệp.

Nhu cầu công nghiệp và thương mại—bao gồm các ứng dụng đa dạng này cộng với các nhu cầu công nghiệp liên quan đến y tế còn lại—dự kiến đạt 2,43 triệu ounce vào năm 2024, mặc dù các dự báo cho thấy sẽ giảm xuống còn 2,22 triệu ounce vào năm 2025. Phân khúc này nhạy cảm với điều kiện kinh tế toàn cầu, mức độ hoạt động sản xuất và các chuyển đổi công nghệ.

Động thái thị trường: Thách thức cung ứng và biến động giá

Trong suốt năm 2024, giá bạch kim dao động trong khoảng từ 900 đến 1.100 đô la Mỹ mỗi ounce, phản ánh sự tương tác giữa nguồn cung hạn chế và nhu cầu biến động qua các ngành. Nam Phi chiếm lĩnh sản xuất bạch kim toàn cầu, nhưng quốc gia này đã gặp phải các vấn đề về thiếu điện và hạ tầng đường sắt gây gián đoạn cung ứng. Nga, vốn là nhà sản xuất lớn thứ hai thế giới, cũng đối mặt với các hạn chế liên quan đến hoàn cảnh địa chính trị. Những áp lực về nguồn cung này đã tạo ra các điều kiện thâm hụt cấu trúc trong thị trường.

Các yếu tố về cầu cũng phức tạp hơn. Áp lực kinh tế toàn cầu đã làm giảm sức mua trong lĩnh vực ô tô, đồng thời giảm nhu cầu đối với các phương tiện truyền thống có chứa bộ chuyển đổi xúc tác. Ngược lại, quá trình chuyển đổi chậm hơn dự kiến sang xe điện—không cần bộ chuyển đổi xúc tác dựa trên bạch kim—đã vô tình làm giảm bớt sự sụt giảm nhu cầu mạnh hơn.

Bạch kim so với Vàng: Hiểu rõ về giá trị

Một câu hỏi thường trực đối với các nhà đầu tư kim loại quý là tại sao vàng lại có giá cao hơn bạch kim mặc dù bạch kim hiếm hơn và có ứng dụng công nghiệp lớn hơn. Trong năm 2024, vàng giao dịch ở mức hơn gấp đôi giá bạch kim. Câu trả lời nằm ở các yếu tố lịch sử và tâm lý. Vàng từ lâu đã là tiền tệ, tài sản dự trữ và nơi lưu giữ giá trị tối thượng—những vai trò này đã được khắc ghi qua nhiều thế kỷ lịch sử tiền tệ. Tư cách “trú ẩn an toàn” này làm tăng nhu cầu trong thời kỳ bất ổn kinh tế.

Trong khi đó, giá bạch kim, ngược lại, vẫn gắn bó với nhu cầu công nghiệp và trang sức, các lĩnh vực này co lại trong các thời kỳ suy thoái kinh tế. Sự phụ thuộc này giải thích tại sao, kể từ năm 2015, bạch kim đã mất đi phần thưởng lịch sử so với vàng và hiện đang giao dịch ở mức chiết khấu. Sự chênh lệch giá này tạo ra một động lực thú vị: trang sức bạch kim ngày càng trở thành một lựa chọn hấp dẫn thay thế vàng cho những người tiêu dùng nhạy cảm về giá, tìm kiếm sự sang trọng và độ bền.

Đánh giá bạch kim như một khoản đầu tư

Cả bạch kim và vàng đều mang lại tiềm năng tạo ra của cải, nhưng chúng phù hợp với các hồ sơ đầu tư và điều kiện thị trường khác nhau. Các nhà đầu tư bạch kim nên xem xét kỹ các yếu tố cung cầu, rủi ro sản xuất theo khu vực, xu hướng tăng trưởng của các ngành và độ nhạy cảm với các điều kiện vĩ mô. Các ứng dụng đa dạng của kim loại này trong ô tô, y tế, công nghiệp và trang sức tạo ra nhiều cơ hội tăng trưởng cầu, nhưng cũng khiến nhà đầu tư phải đối mặt với các rủi ro chu kỳ trong sản xuất và chi tiêu tiêu dùng.

Thành công trong đầu tư bạch kim đòi hỏi phải hiểu rõ không chỉ giá hiện tại mà còn các yếu tố cấu trúc thúc đẩy tiêu thụ bạch kim. Bằng cách nhận biết cách các ngành sử dụng bạch kim—và cách các ứng dụng này định hình nhu cầu toàn cầu—nhà đầu tư có thể dự đoán tốt hơn các biến động thị trường và xác định các điểm vào hoặc thoát lãi phù hợp.