Hiểu về bốn ứng dụng cốt lõi của Platinum dành cho nhà đầu tư hiện đại

Platinum giữ vị trí đặc biệt trong thị trường kim loại quý. Trong khi nó xếp thứ ba về khối lượng giao dịch toàn cầu—chỉ sau vàng và bạc—ứng dụng của nó còn mở rộng xa hơn nhiều so với việc lưu trữ của cải. Đối với các nhà đầu tư muốn hiểu rõ các biến động giá và động thái thị trường, việc biết cách platinum được sử dụng trong các ngành công nghiệp khác nhau là vô cùng quý giá. Nhu cầu về kim loại hiếm này biến động đáng kể trong các lĩnh vực ô tô, trang sức, công nghiệp và y tế, mỗi lĩnh vực đều đóng góp những yêu cầu về khối lượng riêng biệt cho thị trường toàn cầu.

Bằng cách xem xét các ứng dụng chính của platinum, các nhà đầu tư có thể hình dung rõ hơn về mối quan hệ cung cầu và dự đoán các xu hướng giá trong tương lai. Dưới đây là bốn lĩnh vực chính nơi sử dụng platinum vẫn giữ vai trò thiết yếu trong nền kinh tế hiện đại.

Ngành Ô tô: Động lực lớn nhất của Nhu cầu về Platinum

Ngành công nghiệp ô tô là người tiêu thụ lớn nhất của platinum, chủ yếu thông qua việc sản xuất các bộ chuyển đổi xúc tác. Các thiết bị này, chứa cấu trúc tổ ong bằng gốm sứ phủ kim loại nhóm platinum, được lắp đặt trong hệ thống khí thải của xe, giữa động cơ và ống xả.

Khoa học rất đơn giản: các bộ chuyển đổi xúc tác biến đổi hơn 90 phần trăm các hydrocarbon độc hại và carbon monoxide thành các hợp chất ít nguy hiểm hơn như carbon dioxide, nitơ và hơi nước. Đối với các xe chạy dầu diesel, các xúc tác platinum cũng chuyển đổi các chất ô nhiễm trong khí thải thành carbon dioxide và nước. Công nghệ này đã trở thành tiêu chuẩn gần như phổ biến—hơn 95 phần trăm các xe mới bán ra hàng năm hiện nay đều có bộ chuyển đổi xúc tác, một tiêu chuẩn bắt buộc từ năm 1974 tại Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Các quy định về môi trường ngày càng thắt chặt trên toàn cầu, thúc đẩy các nhà sản xuất ô tô phát triển các hệ thống xúc tác hiệu quả hơn nữa. Theo dự báo của Hội đồng Đầu tư Platinum Thế giới, nhu cầu trong ngành ô tô dự kiến sẽ đạt 3,17 triệu ounce vào năm 2024, với kỳ vọng tăng lên gần 3,25 triệu ounce. Nhu cầu duy trì này tạo ra một mức sàn cấu trúc cho tiêu thụ platinum, khó có khả năng giảm đi miễn là động cơ đốt trong vẫn còn được sử dụng và tiêu chuẩn khí thải vẫn còn tồn tại.

Thị trường Trang sức: Kim loại Quý Có Nguồn Gốc Lịch Sử

Trang sức platinum chiếm lĩnh thứ hai về nhu cầu đối với kim loại này. Nguyên tố này sở hữu nhiều đặc tính khiến nó đặc biệt phù hợp cho mục đích trang trí: độ cứng vượt trội, khả năng chống oxi hóa tự nhiên và độ ổn định nhiệt đáng kể—nó có thể được nung nóng và làm nguội nhiều lần mà không bị cứng lại hoặc oxi hóa.

Thợ kim hoàn thường hợp kim platinum với các kim loại nhóm platinum khác như palladium, cùng với đồng và cobalt, để tăng khả năng gia công. Truyền thống làm trang sức platinum kéo dài hàng nghìn năm. Người bản địa ở Nam Mỹ đã chế tác vòng và đồ trang sức bằng platinum cách đây hơn 2.000 năm, trong khi người Ai Cập đã sử dụng kim loại này để trang trí từ thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên. Các nghệ nhân châu Âu bắt đầu làm việc với platinum vào thế kỷ 18, thiết lập các truyền thống vẫn tồn tại đến ngày nay.

Nhu cầu trang sức platinum hiện tập trung tại Trung Quốc, quốc gia chiếm thị trường lớn nhất thế giới về đồ trang sức platinum. Các dự báo ngành cho thấy nhu cầu platinum trong lĩnh vực trang sức sẽ tăng khoảng 5 phần trăm hàng năm, đạt khoảng 1,95 triệu ounce, với kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng. Độ bền và uy tín của kim loại này khiến nó đặc biệt hấp dẫn trong các thị trường xa xỉ, nơi người tiêu dùng đánh giá cao các món đồ có thể tồn tại hàng thập kỷ mà vẫn giữ được độ sáng bóng.

Ngành Công nghiệp: Ứng dụng đa dạng trong nhiều lĩnh vực

Phạm vi ứng dụng công nghiệp của platinum bao gồm nhiều lĩnh vực và quy trình sản xuất. Các xúc tác platinum giúp thúc đẩy sản xuất phân bón bằng cách kích hoạt các phản ứng hóa học chính. Kim loại này còn là thành phần thiết yếu trong silic, ổ cứng dung lượng cao, điện tử tiên tiến và vật liệu phục hồi nha khoa. Thiết bị sản xuất thủy tinh cũng dựa vào platinum, cùng với cảm biến tích hợp trong hệ thống giám sát khí thải của xe và các thiết bị an toàn xây dựng.

Vì platinum phản ứng đặc biệt với oxy, nitơ oxit và carbon monoxide, nó hoạt động như một vật liệu cảm biến hiệu quả để phát hiện các biến đổi trong các chất này—một đặc tính có giá trị trong việc giám sát môi trường của cả phương tiện và tòa nhà. Các nhà sản xuất ổ cứng sử dụng platinum để đạt được mật độ lưu trữ cực cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về dung lượng dữ liệu toàn cầu.

Nhu cầu công nghiệp rộng lớn hơn, bao gồm cả các ứng dụng sản xuất riêng lẻ và sản xuất thiết bị y tế, dự kiến đạt khoảng 2,43 triệu ounce. Sự đa dạng trong các ứng dụng của platinum trong lĩnh vực công nghiệp đảm bảo rằng nhu cầu vẫn phân bổ đều qua nhiều thị trường cuối, giảm thiểu rủi ro từ suy thoái của một ngành duy nhất.

Ứng dụng Y tế: Từ Chẩn đoán đến Điều trị Ung thư

Khả năng tương thích sinh học và dẫn điện của platinum khiến nó vô cùng quý giá trong lĩnh vực y tế. Kim loại này xuất hiện trong các thiết bị y tế điện tử, catheter, stent và hệ thống điều biến thần kinh, nơi độ bền và tính trơ của nó ngăn chặn các phản ứng tiêu cực trong cơ thể. Vì platinum duy trì tính ổn định hóa học trong cơ thể người, các bác sĩ và nhà sản xuất thiết bị y tế tin tưởng vào nó cho các thành phần cấy ghép.

Các quy trình chế tạo y tế biến đổi platinum thành các dạng đặc biệt—thanh, dây, dải, tấm và các bộ phận chính xác siêu nhỏ—phù hợp với các yêu cầu lâm sàng cụ thể. Ứng dụng y tế nổi bật nhất của kim loại này là trong hóa trị: các loại thuốc cisplatin và carboplatin, đều là hợp chất dựa trên platinum, là nền tảng trong điều trị ung thư tinh hoàn cùng với ung thư buồng trứng, vú và phổi. Những loại thuốc này vẫn tiếp tục cứu sống hàng nghìn người mỗi năm mặc dù đang có sự phát triển của các hợp chất thay thế.

Nhu cầu y tế đã mở rộng trong những năm gần đây, với dự báo tiếp tục tăng trưởng trong tiêu thụ platinum khi dân số già đi, làm tăng nhu cầu về các thiết bị y tế và điều trị ung thư trên toàn cầu.

Động lực Thị trường: Hiểu rõ các yếu tố thúc đẩy giá và hạn chế nguồn cung

Biến động giá của platinum phản ánh các tương tác phức tạp giữa cung và cầu. Trong suốt năm 2024, giá giao ngay dao động trong khoảng từ khoảng 900 đến 1.100 đô la Mỹ mỗi ounce, thấp hơn nhiều so với trung bình lịch sử và giá trị hiện tại của vàng. Mặc dù thiếu hụt nguồn cung kéo dài, áp lực về cầu vẫn còn yếu do các thách thức kinh tế liên kết.

Các hạn chế về nguồn cung bắt nguồn từ nhiều yếu tố: ảnh hưởng kéo dài từ các lệnh phong tỏa do COVID-19, xung đột quân sự của Nga với Ukraine, và các vấn đề về điện và hạ tầng vận chuyển tại Nam Phi—quốc gia sản xuất platinum hàng đầu thế giới. Nga, thường là nhà sản xuất lớn thứ hai, đang đối mặt với các hạn chế xuất khẩu. Những yếu tố này tạo ra sự khan hiếm thực sự, tuy nhiên, sức cầu yếu từ ngành ô tô cân bằng với các hạn chế về cung.

Điều nghịch lý còn sâu sắc hơn khi xem xét độ hiếm của platinum so với vàng. Platinum xuất hiện khoảng 30 lần ít hơn trong vỏ trái đất và đòi hỏi các hoạt động khai thác tốn kém hơn nhiều, nhưng giá vàng hiện vượt xa platinum hơn gấp đôi. Sự mất cân đối này phản ánh các lực lượng vĩ mô: vai trò của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn trong thời kỳ bất ổn làm tăng giá trị của nó, trong khi phụ thuộc vào tiêu thụ công nghiệp và xa xỉ khiến platinum dễ bị tổn thương trong thời kỳ kinh tế trì trệ.

Lịch sử, platinum từng giao dịch ngang hoặc cao hơn vàng, nhưng sự chênh lệch giá kể từ năm 2015 đã có lợi cho vàng rõ rệt. Sự thay đổi này liên quan đến độ nhạy cảm của platinum đối với hoạt động sản xuất và chi tiêu trong lĩnh vực trang sức, cả hai đều bị ảnh hưởng tiêu cực trong các giai đoạn bất ổn kinh tế. Ngược lại, chính sự bất lợi về giá này đã thúc đẩy nhu cầu trang sức platinum khi các khách hàng xa xỉ có ý thức về ngân sách tìm kiếm các lợi ích về mặt thẩm mỹ và độ bền với mức giá thấp hơn so với trang sức vàng.