2026 năm trái phiếu Mỹ "tường đá đáo hạn" đang đến gần, thị trường đang trả tiền cho ai?

Gần đây, tôi đã trò chuyện với một số bạn bè làm việc trong lĩnh vực phòng ngừa rủi ro macro, và chủ đề cuộc trò chuyện luôn quay quanh một con số: 2026. Mọi người nửa đùa nửa thật nói rằng, bây giờ lập kế hoạch giao dịch, bạn phải hỏi trước: “Năm 2026 bạn sẽ ở đâu”. Đằng sau điều này là một làn sóng nợ đang đếm ngược — khoảng 10 nghìn tỷ USD nợ Mỹ sẽ đến hạn tập trung trong năm đó, trong đó gần 70% là nợ kỳ hạn ngắn. Đây giống như một “bài kiểm tra áp lực” tài chính được báo trước, thị trường, Bộ Tài chính và Cục Dự trữ Liên bang đều sẽ là những thí sinh của kỳ thi lớn này.

Nhìn xuyên thấu “bức tường đến hạn”: Không chỉ là con số, mà còn là cấu trúc

Nhìn vào con số 10 nghìn tỷ USD nguyên nước có thể hơi trừu tượng. Hãy nhìn từ một góc độ khác: lượng đến hạn trong một năm 2026 tương đương với tổng số nợ đến hạn trong ba năm sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 (2008-2010). “Bức tường” áp lực này lập tức trở nên rõ ràng hơn.

Điều quan trọng hơn là áp lực cấu trúc của nó. Khoảng 67% nợ đến hạn là nợ kỳ hạn ngắn (T-Bills), điều này có nghĩa là Bộ Tài chính cần tái tài trợ quy mô lớn trong thời gian cực ngắn. Nhưng “điểm đau” thực sự ẩn giấu sâu hơn — những nợ kỳ hạn trung dài được phát hành trong giai đoạn lãi suất cực thấp từ 2021 đến 2023. Lãi suất coupon của các nợ 5 năm, 7 năm, 10 năm phát hành lúc đó thường ở mức khoảng 1%. Khi chúng đến hạn vào năm 2026, nếu Bộ Tài chính muốn “vay mới để trả cũ”, họ có thể phải đối mặt với lãi suất thị trường ở mức 4% hoặc cao hơn. Sự tăng vọt chi phí lãi suất sẽ là tác động trực tiếp nhất đến ngân sách tài chính.

Theo dự báo mới nhất của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), trong kịch bản cơ sở, chi phí lãi suất ròng của chính phủ liên bang trong năm tài chính 2026 sẽ đạt khoảng 1,12 nghìn tỷ USD. Con số này sẽ lần đầu tiên vượt quá tổng chi phí quốc phòng và phúc lợi cựu chiến binh cộng lại, trở thành mục chi duy nhất lớn nhất trong ngân sách liên bang. Mỗi đồng tiền mà chính phủ chi tiêu, phần lớn hơn được sử dụng để thanh toán lãi suất các hóa đơn trong quá khứ.

“Tam giác bất khả thi” của tài chính: Những lựa chọn khó khăn năm 2026

Đối mặt với nhu cầu tái tài trợ quá lớn như vậy, chính phủ Mỹ sẽ rơi vào một tình thế “tam giác bất khả thi” cổ điển. Về mặt lý thuyết, rất khó để đồng thời đạt được ba mục tiêu sau:

Tránh khủng hoảng tài chính (duy trì niềm tin của thị trường đối với nợ Mỹ).

Không tăng thuế đáng kể (tránh sức cản chính trị và suy thoái kinh tế).

Không cố ý hạ lãi suất (cho phép thị trường định giá tự do).

Thực tế là chính phủ rất có khả năng phải từ bỏ ít nhất một trong số này. Và logic giao dịch của thị trường hiện đang xoay quanh việc đoán “mục tiêu bị từ bỏ”.

Nếu chọn “không tăng thuế đáng kể”: Để thu hút đủ nhiều người mua tiêu thụ lượng nợ lớn, thị trường sẽ yêu cầu “phí kỳ hạn” cao hơn (Term Premium). Lợi suất nợ Mỹ 10 năm có thể được đẩy lên 5,5% hoặc cao hơn. Đối với “mỏ neo” định giá tài sản toàn cầu, đây là một lần nâng cao hệ thống. Tỷ lệ chiết khấu cao hơn (WACC) sẽ trực tiếp nén định giá cổ phiếu, đặc biệt là các cổ phiếu công nghệ tăng trưởng nhạy cảm với lãi suất. Nén mức P/E của chỉ số Nasdaq 15%-20% không phải là nói quá.

Nếu chọn “không hạ lãi suất”: Điều này có nghĩa là Cục Dự trữ Liên bang sẽ duy trì sự độc lập tương đối, sẽ không xoay vặn đường cong lợi suất để phục vụ Bộ Tài chính. Khi đó, áp lực sẽ truyền trực tiếp đến tính bền vững tài chính. Thị trường có thể bắt đầu đặt câu hỏi về tín dụng dài hạn của đô la, vàng như một “tùy chọn bán tín dụng đô la” có thể chào đón một xu hướng tăng dài hạn tương tự như những năm 1970. Một số tổ chức đã bắt đầu xem vàng như một tài sản cốt lõi để phòng ngừa rủi ro tài chính.

Nếu chọn “không xảy ra khủng hoảng tài chính”: Khi đó tăng thuế hoặc một hình thức thắt chặt tài chính nào đó có thể khó tránh khỏi. Những tin đồn về việc tăng thuế doanh nghiệp và thuế lãi vốn sẽ thỉnh thoảng làm xáo trộn thị trường, trực tiếp “tiêu diệt định giá”. Đây sẽ là một thử thách khác đối với lợi nhuận doanh nghiệp và sự tin tưởng của nhà đầu tư.

Hiện tại, dựa trên định giá thị trường và kỳ vọng chủ đạo, dường như mọi người mặc định là “không tăng thuế đáng kể” và “không xảy ra khủng hoảng tài chính” hai mục tiêu này, do đó đặt toàn bộ áp lực vào lãi suất tăng. Điều này giải thích tại sao lợi suất nợ Mỹ dài hạn luôn ở mức cao, thị trường đang định giá trước cho làn sóng cung trong tương lai.

“Hướng dẫn đóng tàu” của nhà đầu tư: Cách ứng phó với thời đại biến động cao?

Bức tường nợ tự nó không nhất thiết là cuộc khủng hoảng, nhưng nó chắc chắn là bộ lộ chính sách lựa chọn và bộ phóng đại biến động thị trường. Đối với nhà đầu tư, năm 2026 thay vì nói là “tận thế”, không như là một kỳ khoá cần phải trả một “thuế biến động cao”. Mấu chốt là, bạn có thể đóng tàu sẵn trước hay không, thậm chí chuyển biến động thành lợi suất.

Dựa trên bức tranh vĩ mô hiện tại, có một vài ý tưởng đáng để thảo luận:

Đừng cược chống lại Bộ Tài chính về “cung”, hãy cược chống lại “phản ứng” của Cục Dự trữ Liên bang. Cược chống lại kế hoạch phát hành nợ lớp của Bộ Tài chính là nguy hiểm. Cách làm thông minh hơn là dự đoán tham số phản ứng của Cục Dự trữ Liên bang. Khi lãi suất dài hạn tăng vọt do áp lực cung ứng đe dọa nền kinh tế hoặc ổn định tài chính (ví dụ: lợi suất 10 năm ở mức 5,5% trở lên kéo dài quá lâu), Cục Dự trữ Liên bang sẽ ngồi yên không làm gì sao? Kinh nghiệm lịch sử (như QE sau cuộc khủng hoảng hoàn trả vốn năm 2019) cho chúng ta biết rằng, cuối cùng ngân hàng trung ương có thể bị buộc phải can thiệp. Do đó, năm 2026 có thể là năm áp lực lãi suất dài hạn lớn nhất, nhưng cũng có thể là nút tiềm ẩn của sự “đảo chiều xuống” trong chu kỳ lãi suất dài hạn. Đối với ETF nợ Mỹ kỳ hạn dài được bán quá mức (như TLT), đó có thể sẽ tạo thành một vùng đáy dài hạn quan trọng.

Đừng chỉ cược một chiều, hãy quản lý biến động và tìm kiếm những vết nứt. Trong sự phức tạp của cuộc chiến tranh giữa tài chính và tiền tệ, cược một chiều vào rủi ro thị trường chứng khoán Mỹ sụp đổ rất lớn. Chiến lược tối ưu hơn có thể là bán chỉ số biến động. Ví dụ, bán các quyền chọn bán sâu out-of-the-money của chỉ số S&P 500 trong quý 4 năm 2026, tương đương với việc khi thị trường hoảng sợ nhất, biến động cao nhất, bạn “bán bảo hiểm” cho các nhà đầu tư khác, chuyển áp lực tái tài trợ của chính phủ thành một phần “thu nhập phí quyền chọn” của riêng bạn. Đồng thời, chú ý đến các “vết nứt” có thể xuất hiện trong cấu trúc thị trường — tức là cơ hội định giá sai của các loại tài sản cụ thể do tính thanh khoản hoặc thay đổi chính sách đột ngột gây ra.

Định nghĩa lại vai trò tài sản: Vàng và nợ Mỹ. Trong khung công việc này, vàng không nên bị coi đơn giản như một tài sản phòng ngừa rủi ro, mà nên làm rõ thuộc tính “công cụ phòng ngừa rủi ro tín dụng đô la” của nó. Khi nghi ngờ về tính bền vững tài chính gia tăng, hiệu suất của nó có thể vượt xa kỳ vọng. Và đối với nợ Mỹ, đặc biệt là nợ kỳ hạn dài, vai trò của nó có thể tạm thời chuyển từ “tài sản phòng ngừa rủi ro” thành “tài sản biến động” và “công cụ phòng ngừa chính sách” ngược lại. Sự biến động giá của nó sẽ dữ dội hơn, nhưng cơ hội được mang lại bởi sự thay đổi tiềm ẩn của Cục Dự trữ Liên bang cũng có thể lớn hơn.

Kết luận

Về bản chất, làn sóng đến hạn 10 nghìn tỷ USD là một sự kiện đã định trước và đang đến gần. Nó không nhất thiết mang lại thảm họa, nhưng chắc chắn mang lại một sự không chắc chắn khổng lồ, những trò chơi chính sách và biến động thị trường. Rủi ro thực sự không đến từ mức nước tự nó, mà từ việc liệu chúng ta có đang sử dụng bản đồ cũ để tìm kiếm lục địa mới hay không.

Đối với những nhà đầu tư dài hạn, đây có thể là một lợi cơ để thử thách áp lực và cân bằng lại vị thế. Kiểm tra xem danh mục đầu tư của bạn có thể chịu được lãi suất dài hạn cao hơn và biến động dài hạn lớn hơn hay không. Suy nghĩ xem những tài sản nào là thực sự là “tàu”, và những tài sản nào chỉ là “tấm gỗ” trôi theo dòng.

Thị trường luôn định giá tương lai, và câu chuyện năm 2026, thực ra đã bắt đầu được viết từ bây giờ. Hãy tiếp tục theo dõi, hãy linh hoạt, hãy sử dụng lý trí để xây dựng hòm của bạn. Xét cho cùng, khi các giòng nước chắc chắn dâng lên, những người sở hữu tàu, cái họ có thể nhìn thấy là con đường, chứ không phải sợ hãi.