Giao bài tập rồi. Hôm kia thông báo tham gia @0xMiden，

Hôm nay sẽ giới thiệu sơ qua với mọi người, Miden thực sự đang làm gì.

Trong những năm qua, các giải pháp quyền riêng tư trên chuỗi luôn mắc kẹt trong một lựa chọn khó xử:
Muốn quyền riêng tư, phải “hoàn toàn ẩn danh”, các giao dịch, số dư, đường đi đều không thể thấy được;
Muốn hợp pháp, chỉ có thể “toàn diện minh bạch”, tất cả thông tin đều công khai trên chuỗi.

Kết quả là không ai hài lòng:
Cơ quan quản lý tự nhiên phản đối các hộp đen, các quỹ tổ chức không dám đầu tư;
Người dùng bình thường khi lên chuỗi, như thể công khai tài sản và hành vi của mình cho toàn thế giới biết.

Miden muốn giải quyết chính xác vấn đề cấu trúc này.

Nó không còn hỏi bạn “có muốn quyền riêng tư không”, mà biến quyền riêng tư thành một tham số có thể cấu hình cho từng giao dịch.

Trong Miden, quyền riêng tư không phải là Có / Không, mà là một quang phổ:

☀Công khai (Public): hành vi, số tiền, bên tham gia đều có thể xác minh, phù hợp với các kịch bản kiểm toán và tuân thủ
☀Bán công khai (Selective): các trường chính có thể xác minh, các thông tin còn lại mã hóa, chỉ tiết lộ cho đối tượng cụ thể
☀Hoàn toàn riêng tư (Private): chỉ gửi chứng minh tính hợp lệ, tài sản và đường đi của hành động hoàn toàn ẩn đi

Đây không phải là mẹo nhỏ về UX, mà là khả năng ở cấp độ giao thức. Vậy tại sao Miden có thể thực hiện “điều chỉnh quyền riêng tư theo giao dịch”?

Chìa khóa nằm ở thiết kế ba lớp của nó.

Thứ nhất, quyền riêng tư bắt đầu từ phía khách hàng.

Trên Miden, giao dịch trước tiên được thực hiện và tạo chứng minh STARK tại máy khách của người dùng, sau đó gửi lên chuỗi. Trên chuỗi chỉ xác minh “giao dịch này đúng”, chứ không phải “bạn đã làm gì”. Quyền riêng tư không phải che đậy sau này, mà là đặc tính nguyên bản.

Thứ hai, mô hình kết hợp Account + Notes.

Tài khoản có thể công khai, phần truy cập hợp đồng có thể thấy; trạng thái tài sản thực sự và chi tiết thao tác, được đưa vào Notes có thể chọn riêng tư. Độ phân mảnh của quyền riêng tư được phân chia theo “mức trạng thái”, chứ không phải đóng gói toàn bộ giao dịch.

Thứ ba, “bán công khai” không phải là thỏa hiệp, mà sinh ra để phù hợp với tuân thủ.

Cơ quan quản lý có thể xác minh tính hợp pháp, có phải trùng lặp hay vi phạm luật hay không, nhưng không cần thấy số dư, đối tác giao dịch hay chi tiết thao tác. Đối với bên ngoài, những thông tin này luôn được mã hóa. Nói cách khác, cơ quan quản lý thấy được các sự kiện có thể xác minh, chứ không phải toàn bộ dữ liệu gốc.

Chính vì vậy, Miden đồng thời tháo gỡ được hai nút thắt.

Với các tổ chức, không cần trực tiếp bước vào thế giới “hoàn toàn ẩn danh”,
có thể tham gia bằng cách dùng tài khoản công khai, thao tác riêng tư, quyền riêng tư trở thành tham số có thể điều chỉnh, chứ không phải rủi ro.
Với người dùng bình thường, đây là lần đầu tiên trên cùng một chuỗi, có thể quyết định quyền riêng tư theo từng kịch bản:
Chuyển khoản có thể riêng tư, DeFi có thể bán công khai, tương tác với tổ chức lại công khai,
không cần đổi chuỗi, cũng không cần đổi ví.

Quay trở lại nhu cầu cốt lõi, Miden biến quyền riêng tư từ đen/trắng thành một quang phổ có thể điều chỉnh, để cơ quan quản lý và quyền riêng tư cùng tồn tại trong giao thức.

Tôi nghĩ con đường này là cần thiết, vì chỉ như vậy, blockchain mới thực sự được chấp nhận rộng rãi, và phần thưởng này mới có thể lớn hơn.