Cổ tức cổ phiếu: Cách lựa chọn và thời điểm đầu tư phù hợp

Sự kiện mua cổ phiếu trả cổ tức: Giá trị và rủi ro

Nhiều nhà đầu tư tìm kiếm cổ phiếu trả cổ tức khi thị trường ít biến động. Điều này xuất phát từ ý tưởng rằng việc nắm giữ cổ phiếu không chỉ mang lại cơ hội tăng trưởng giá trị dài hạn mà còn tạo ra thu nhập đều đặn từ việc chia sẻ lợi nhuận cho cổ đông. Tuy nhiên, trước khi quyết định mua cổ phiếu trả cổ tức, nhà đầu tư cần hiểu rõ nguồn gốc của cổ tức và công ty có thể trả được hay không.

Cổ phiếu trả cổ tức không phải là điều mới mẻ, mà là cơ chế mà công ty phân chia lợi nhuận hàng năm cho cổ đông dựa trên chính sách cổ tức đã được xác định trước. Việc trả cổ tức phụ thuộc vào kết quả hoạt động thực tế của công ty và sự phê duyệt của đại hội cổ đông. Điều này có nghĩa là nếu công ty không có lợi nhuận, thì không thể trả cổ tức dù lịch sử trả cổ tức có tốt đến đâu.

Các hình thức trả cổ tức: Tiền mặt và cổ phiếu phát hành thêm

Công ty có nhiều phương thức trả cổ tức, không chỉ giới hạn ở việc trả bằng tiền mặt theo kỳ báo cáo tài chính.

Trả bằng tiền mặt là phương thức phổ biến nhất, nhà đầu tư nhận tiền thật vào tài khoản, với thuế tự động trừ 10%. Phương thức này giúp nhà đầu tư có dòng tiền đều đặn, tương tự như nhận lãi từ gửi tiền.

Trả bằng cổ phiếu phổ thông sẽ mang lại lợi nhuận dưới dạng cổ phiếu mới phát hành. Cách này giúp công ty giữ lại dòng tiền nhưng làm tăng số lượng cổ phiếu lưu hành, dẫn đến giảm giá cổ phiếu.

Ngoài ra còn có cổ tức hàng năm, trả theo kết quả tài chính cuối kỳ và được phê duyệt tại đại hội cổ đông, và cổ tức tạm ứng mà một số công ty trả thêm trong giữa năm.

Tỷ lệ lợi nhuận: Con số phản ánh thực tế

Khi nói về cổ phiếu trả cổ tức, nhà đầu tư cần biết các thuật ngữ giúp phân tích:

Chính sách cổ tức là hướng dẫn chung của công ty, ví dụ như công ty có thể có chính sách trả không dưới 25% lợi nhuận ròng, hoặc trả 100% lợi nhuận từ công ty con.

Tỷ lệ trả cổ tức được tính bằng (Cổ tức trên mỗi cổ phiếu ÷ Lợi nhuận ròng trên mỗi cổ phiếu) × 100. Ví dụ, nếu công ty trả cổ tức 2 đồng, trong khi lợi nhuận ròng trên mỗi cổ phiếu là 2.64 đồng, tỷ lệ trả cổ tức sẽ là 75%.

Lợi tức cổ tức tính bằng (Cổ tức trên mỗi cổ phiếu ÷ Giá cổ phiếu hiện tại) × 100. Nếu nhà đầu tư mua cổ phiếu giá 50 đồng và nhận cổ tức 4.72 đồng, lợi tức sẽ là 9.44%. Trong khi đó, nếu mua ở giá 72.75 đồng, lợi tức sẽ giảm còn 6.5%.

Những sai lầm cần tránh khi đắm chìm vào cổ phiếu trả cổ tức

1. Đừng quá chú trọng vào tỷ lệ cổ tức cao một cách không hợp lý Cổ phiếu có tỷ lệ cổ tức quá cao thường ẩn chứa rủi ro, như công ty đang rò rỉ lợi nhuận tích lũy hoặc mới có dự án lớn làm giảm lợi nhuận trong tương lai. Chọn cổ phiếu kiểu này dễ dẫn đến tình trạng nhà đầu tư nhận cổ tức cao chỉ trong một hoặc hai lần rồi giá cổ phiếu liên tục giảm.

2. Kiểm tra khả năng sinh lợi của công ty Cổ tức bắt nguồn từ lợi nhuận, không phải từ vốn. Do đó, lựa chọn công ty có nền tài chính vững mạnh và khả năng sinh lợi liên tục dài hạn là yếu tố quan trọng nhất.

3. Xem xét lịch sử trả cổ tức chứ không chỉ năm duy nhất Công ty trả cổ tức tốt cần thể hiện lịch sử trả đều đặn và ổn định qua nhiều năm. Nếu việc trả cổ tức tăng giảm thất thường, có thể phản ánh sự không ổn định của nền tài chính.

4. Đừng quên yếu tố lạm phát Tỷ lệ cổ tức nên cao hơn tỷ lệ lạm phát trung bình. Ví dụ, nếu lạm phát là 2% mỗi năm, cổ tức dưới 2% sẽ khiến nhà đầu tư mất giá trị sức mua của tiền.

Các bước mua cổ phiếu trả cổ tức

1. Mở tài khoản giao dịch cổ phiếu Không khác gì mua cổ phiếu thông thường, cần CMND, bản sao sổ ngân hàng và giấy tờ mở tài khoản. Một số nhà môi giới có thể yêu cầu chứng minh thu nhập. Thời gian xử lý từ 1-5 ngày làm việc.

2. Chuyển tiền đầu tư vào tài khoản Sau khi được phê duyệt, nhà đầu tư có thể chuyển tiền để bắt đầu giao dịch ngay lập tức.

3. Tìm hiểu và phân tích cổ phiếu trả cổ tức Cần nghiên cứu trước, có thể dùng công cụ kỹ thuật để theo dõi biến động giá hoặc phân tích giá trị cơ bản để xác định điểm vào phù hợp.

4. Theo dõi kết quả hoạt động của công ty Đừng bỏ qua các tin tức, lợi nhuận hàng năm và các thông báo tại đại hội cổ đông. Kiểm tra khả năng trả cổ tức và số lượng dự kiến.

5. Nắm giữ cổ phiếu đến ngày lên XĐ để đủ điều kiện nhận cổ tức. Thẻ XĐ nghĩa là Exclude Dividend, thể hiện rằng từ ngày đó trở đi, mua cổ phiếu sẽ không còn quyền nhận cổ tức.

6. Nhận cổ tức vào tài khoản ngân hàng Tiền cổ tức sẽ chuyển vào tài khoản đăng ký, đã trừ 10% thuế. Nhà đầu tư có thể dùng để giảm thuế cuối năm.

Thời điểm mua cổ phiếu quan trọng

Cổ phiếu cùng một mã có thể mang lại lợi nhuận cổ tức khác nhau tùy vào chi phí đầu tư. Nhà đầu tư A mua ở giá 5 đồng và nhận cổ tức 1 đồng, lợi nhuận là 20%. Trong khi đó, nhà đầu tư B mua ở giá 6 đồng cùng cổ tức 1 đồng, lợi nhuận chỉ còn 16.6%.

Vấn đề chính là mua cổ phiếu trả cổ tức sau khi có tin tốt, giá cổ phiếu thường đã tăng rồi. Để có lợi nhuận tốt, nên mua khi giá cổ phiếu điều chỉnh giảm và trước khi công bố kết quả kinh doanh. Thời điểm này nhà đầu tư có cơ hội mua ở mức hợp lý.

Các câu hỏi thường gặp

Phải mua trước ngày XĐ bao nhiêu ngày? Có thể mua bất cứ ngày nào miễn là chưa đến ngày XĐ. Tuy nhiên, mua vào ngày XĐ sẽ không còn quyền nhận cổ tức.

Cổ phiếu trả cổ tức cao cần chú ý gì? Tỷ lệ cổ tức quá cao có thể báo hiệu vấn đề tiềm ẩn, như công ty đang sử dụng lợi nhuận tích lũy hoặc ngành nghề đang suy thoái.

Khi nào nên bán cổ phiếu trả cổ tức? Nếu công ty bắt đầu có dấu hiệu cho thấy khả năng sinh lợi ổn định hoặc có dấu hiệu giảm tỷ lệ cổ tức, đã đến lúc xem xét bán.

Tóm lại

Đầu tư cổ phiếu trả cổ tức là một lựa chọn phù hợp cho những ai tìm kiếm thu nhập đều đặn cùng với cơ hội tăng trưởng vốn dài hạn. Tuy nhiên, rủi ro nằm ở việc chọn cổ phiếu không phù hợp, như nhận cổ tức cao nhất thời rồi giá cổ phiếu giảm liên tục.

Chìa khóa là làm bài tập kỹ lưỡng, kiểm tra khả năng sinh lợi của công ty, xem xét lịch sử trả cổ tức dài hạn và chọn thời điểm mua khi giá chưa quá cao. Với phân tích đúng đắn, nhà đầu tư có thể xây dựng danh mục cổ phiếu trả cổ tức mang lại lợi nhuận ổn định và đủ lớn.