Từ năm 2019 trải qua nhiều thăng trầm, chứng kiến sự bùng nổ của hệ sinh thái DeFi, thời kỳ điên cuồng của NFT, cùng những lần thị trường gấu khiến tim đập nhanh. Tài khoản đã từng trải qua những cú lắc lư như tàu lượn siêu tốc, cũng đã nếm trải cảm giác nhân đôi lợi nhuận. Trong những năm qua, điều lớn nhất tôi học được không phải là bí ẩn gì đó siêu nhiên, mà là 5 quy tắc bất di bất dịch đúc kết từ tiền thật. Nắm vững 3 trong số đó, bạn gần như có thể bỏ xa phần lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ.

**Nhận diện wash trading và cắt lỗ, đó là bài học đầu tiên để sống còn**

Giá coin đột nhiên tăng vọt rồi chậm rãi giảm xuống — thường là chiêu trò của nhà tạo lập thị trường để lùa hàng. Bạn còn nhớ đợt sóng của SOL không? Từ 20 đô la lên 60 đô la, rồi dao động liên tục giữa 60-50 đô la, nhiều người sợ quá bán ra. Ai ngờ sau đó giá cứ thế tăng lên 200 đô la. Mục đích thực sự của wash trading chỉ có một: loại bỏ những nhà đầu tư không kiên định theo đuổi. Chỉ cần các đường trung bình động ở khung tuần vẫn còn nâng đỡ, giữ vị thế thường mang lại lợi nhuận cao hơn là giao dịch thường xuyên.

Nhưng có một dạng tăng giá đột ngột hoàn toàn khác. Một đồng coin tăng 40% trong 24 giờ rồi trong vài giờ sau đó bị cắt lỗ ngay lập tức, đó là chiêu trò câu kéo để lùa hàng. Năm ngoái, các Meme coin đã làm điều này — trước bình minh tăng gấp mười lần, sau đó sáng ra là bán sạch. Những người mua đuổi giá cuối cùng đều bị kẹt cứng ở đỉnh. Loại hình này thường là dự án và các cá mập hợp lực để dập tắt nhà đầu tư nhỏ lẻ, đừng nghĩ đến việc bắt đáy, thật đấy.

**Dấu hiệu bán hàng rõ ràng hơn bạn nghĩ**

Sau cú sập đột ngột là sự hồi phục chậm rãi, trông có vẻ là cơ hội đáy, nhưng chính xác là dòng tiền đang âm thầm rút lui. Đợt Luna vừa rồi là ví dụ điển hình — liên tục giảm sàn, mỗi lần hồi phục đều yếu hơn lần trước, nhiều người nghĩ đây là cơ hội bắt đáy, kết quả là mất sạch vốn. Đáy thực sự là khi giá đi ngang, tích lũy, chứ không phải trong quá trình giảm mà cố gắng mua vào.

Một chi tiết cực kỳ quan trọng nữa: giá ở vùng cao đi ngang, nhưng khối lượng giao dịch đột nhiên giảm mạnh. Điều này tượng trưng cho gì? Dòng tiền đã rút đi rồi. Nhìn đợt Bitcoin quanh 60.000 USD năm 2021, giá đi ngang khá lâu, nhưng khối lượng thật sự ngày càng ít đi. Thời đó còn có người nói “đáy đã hình thành”, ai ngờ sau đó chuyện gì xảy ra ai cũng rõ.

**Nhịp điệu quyết định sinh tử**

Tăng nhanh kèm giảm chậm = wash trading. Tăng vọt rồi ngay lập tức cắt lỗ = cắt lưỡi hái. Logic này áp dụng cho mọi chu kỳ. Điều quan trọng là phải kiên nhẫn phân biệt, đừng bị những biến động ngắn hạn làm hoảng sợ. Về mặt kỹ thuật, xu hướng chưa phá vỡ thì đừng hoảng loạn, giữ vị thế còn quan trọng hơn là thao tác liên tục, nhưng cũng giúp bạn kiếm được nhiều tiền hơn.

**Tóm lại một câu: Học cách đọc nhịp thị trường, bạn đã thắng được một nửa.**