Trái phiếu chính phủ Mỹ như một chiếc nhiệt kế đo nhiệt độ của thị trường tài chính toàn cầu — một khi nó dao động, phản ứng dây chuyền ngay lập tức xảy ra.

Ngày giao dịch đầu tiên của năm 2026, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng vọt lên 4.88%, kỳ hạn 10 năm nhảy lên 4.19%. Các con số có vẻ không lớn, nhưng tác động của chúng đến thị trường là thực sự rõ ràng. Không chỉ thị trường trái phiếu bị xáo trộn, mà cả thị trường chứng khoán, tỷ giá hối đoái, hàng hóa, và tài sản của các thị trường mới nổi đều bị ảnh hưởng.

Đầu tiên nói về thị trường chứng khoán. Lợi suất không rủi ro tăng lên có nghĩa là gì? Chi phí vay vốn của doanh nghiệp trực tiếp tăng lên, sức hút của việc mua cổ phiếu giảm đi. Điều này đặc biệt gây đau đối với các cổ phiếu công nghệ, cổ phiếu tăng trưởng — những ngành có định giá cao vì chúng vốn đã nhạy cảm nhất với biến động lãi suất. Định giá có thể bị cắt giảm. Nhưng theo một góc nhìn khác, nếu thị trường vẫn tin vào câu chuyện tăng trưởng kinh tế, thì trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán có thể không hoàn toàn sụp đổ, mà sẽ xuất hiện sự phân hóa theo cấu trúc — có người kiếm được, có người thua lỗ.

Về tỷ giá hối đoái, có điều thú vị. Theo lý thuyết, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao sẽ thu hút dòng vốn toàn cầu chảy vào Mỹ, khiến đồng USD tăng giá. Nhưng vấn đề nằm ở đâu? Quy mô nợ của Mỹ đã vượt quá 36 nghìn tỷ USD, chiếm hơn 120% GDP. Với gánh nặng nợ lớn như vậy, thị trường bắt đầu nghi ngờ về tình hình tài chính của Mỹ, uy tín của đồng USD đang dần yếu đi. Kết quả là, tác dụng tích cực của việc lợi suất trái phiếu Mỹ tăng lên bị bù đắp bởi lo ngại về nợ nần, trong khi đó, các đồng tiền phi USD như nhân dân tệ có thể được hỗ trợ ngược lại.

Đối với các thị trường mới nổi, việc lợi suất trái phiếu Mỹ tăng thường là tin xấu — áp lực rút vốn sẽ gia tăng. Một số quốc gia mới nổi có nền tảng kinh tế không ổn định, tỷ giá biến động thường xuyên, có thể sẽ đối mặt với những cú sốc lớn hơn.