Cung cầu trên thị trường tiền điện tử – Cơ chế hình thành giá hoạt động như thế nào?

Cung và cầu là hai khái niệm nền tảng định hình giá cả không chỉ trên các thị trường truyền thống mà còn trong thế giới tiền điện tử. Đối với mỗi nhà đầu tư muốn hiểu tại sao giá bitcoin hay các đồng tiền kỹ thuật số khác tăng hoặc giảm, kiến thức về cách hai lực lượng này tác động lẫn nhau là điều cần thiết. Chúng tạo thành động lực chịu trách nhiệm định giá gần như mọi thứ trên thế giới – từ giá thuê nhà đến giá trị cổ phần trên sàn giao dịch.

Cung là gì – Khái niệm kinh tế cơ bản

Cung là tổng lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà các nhà sản xuất sẵn sàng cung cấp trên thị trường ở mức giá nhất định. Nói cách khác, đó là số lượng tiền điện tử có sẵn để giao dịch tại thời điểm đó. Có thể chia nó thành ba loại:

Cung trong lưu thông – số lượng đồng tiền hiện đang lưu hành trên thị trường và sẵn có cho nhà đầu tư. Tổng cung – tất cả các đồng tiền hiện đã được phát hành bởi dự án, trừ đi những đồng đã bị đốt (loại bỏ khỏi lưu thông). Cung tối đa – số lượng đồng tiền tối đa có thể được phát hành trong tương lai theo lý thuyết bởi một giao thức nhất định.

Luật cung nói rằng, khi giá của một hàng hóa tăng lên, các nhà sản xuất muốn cung cấp nhiều hơn sản phẩm đó. Trong trường hợp tiền điện tử – khi giá bitcoin tăng, các thợ mỏ sẽ có động lực hơn để khai thác chúng, tuy nhiên điều này không làm thay đổi tổng cung sẵn có, vốn đã được xác định trước bởi thuật toán.

Cầu – Bên kia của phương trình giá cả

Cầu là mong muốn và khả năng mua của người tiêu dùng để mua một sản phẩm hoặc dịch vụ nhất định. Trong bối cảnh tiền điện tử, cầu phản ánh sự quan tâm của các nhà đầu tư và người dùng đến việc mua các đồng tiền kỹ thuật số ở mức giá hiện tại. Tuy nhiên, không phải mọi mong muốn đều tạo thành cầu kinh tế – nó phải được hỗ trợ bởi sức mua đủ lớn.

Khi các nhà đầu tư mua tiền điện tử một cách ồ ạt, cầu tăng nhanh hơn cung, dẫn đến giá tăng. Ví dụ có thể là khi nhiều người dùng mới tham gia thị trường, muốn mua bitcoin hoặc ethereum. Nếu cùng lúc đó thiếu các người bán đủ số lượng, giá sẽ tự nhiên tăng lên.

Cân bằng giá trong tiền điện tử – Các lực lượng thị trường gặp nhau

Giá của tiền điện tử được xác định tại điểm cân bằng giữa cung và cầu. Nếu cầu vượt cung (nhiều người mua hơn người bán), giá sẽ tăng. Ngược lại, khi cung vượt cầu (nhiều người bán hơn người mua), giá sẽ giảm. Khi cả hai lực lượng cân bằng, giá sẽ duy trì ở mức tương đối ổn định.

Các nhà đầu tư phân tích cung cầu theo dõi biểu đồ giá, tìm kiếm các vùng có hoạt động giao dịch lớn nhất. Các vùng cầu là nơi người mua chiếm ưu thế hơn người bán, còn các vùng cung là nơi áp lực từ phía người bán hạn chế đà tăng giá. Các chuyên gia chờ đợi để giá vào các vùng này trước khi quyết định mở vị thế mua hoặc bán.

Cung tối đa và ảnh hưởng của nó đến giá trị tiền điện tử

Khi tổng cung và cung tối đa của tiền điện tử tăng lên (thông qua phát hành mới), điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị của nó. Việc tăng số lượng đồng tiền trong lưu thông mà không có sự gia tăng tương ứng của cầu dẫn đến lạm phát và giảm giá trị đơn vị.

Ví dụ là bitcoin, có cung tối đa cố định là 21 triệu đồng. Cung hạn chế này, kết hợp với sự quan tâm ngày càng tăng của các nhà đầu tư, tạo điều kiện cho sự tăng giá trị. Trong khi đó, các tiền điện tử có cung không giới hạn hoặc tiềm năng cung rất lớn, khi cầu trì trệ sẽ mất giá.

Hậu quả thực tế đối với giá trên thị trường

Khi cung tăng và cầu giảm – giá cân bằng sẽ giảm. Khi cầu tăng trong khi cung giảm – giá cân bằng sẽ tăng. Khi cả hai biến cùng tăng, hiệu ứng ròng phụ thuộc vào biến nào tăng lớn hơn.

Trên thị trường tiền điện tử, cơ chế này hoạt động với tốc độ nhanh hơn do giao dịch 24/7 và các kết nối sâu rộng giữa các sàn giao dịch. Nếu các nhà đầu tư mua bitcoin ồ ạt, và số lượng đồng tiền có sẵn bị giới hạn, giá có thể tăng đột biến. Ngược lại, các đợt bán tháo hàng loạt kết hợp với tăng cung sẽ dẫn đến giảm giá nhanh chóng.

Hiểu rõ động lực cung cầu giúp các nhà đầu tư phân tích tốt hơn các biến động thị trường và dự đoán các thay đổi giá trong tương lai. Điều này không phải lúc nào cũng là xu hướng tăng – đôi khi thị trường sẽ kiểm tra các vùng nơi lực lượng cầu và cung thực sự gặp nhau, từ đó hình thành cân bằng giá dài hạn của tiền điện tử.