Giám đốc tài chính của JPMorgan cảnh báo: Stablecoin mang lại lợi nhuận có thể gây ra rủi ro cho hệ thống tài chính

“(Lợi nhuận ổn định) rõ ràng là nguy hiểm và không thể chấp nhận được.” Giám đốc Tài chính của JPMorgan, Jeremy Barnum, đã nhận định như vậy trong cuộc họp báo tài chính quý 4 ngày 14 tháng 1.

Barnum cảnh báo rằng loại stablecoin có chức năng trả lãi này đang tạo ra một “hệ thống ngân hàng song song” mang đầy đủ đặc điểm của ngân hàng, nhưng không bị kiểm soát chặt chẽ bởi các quy định thận trọng của ngành ngân hàng hàng trăm năm qua.

Cảnh báo này diễn ra trong bối cảnh dự thảo “Luật rõ ràng về thị trường tài sản số” đang được sửa đổi, trong đó rõ ràng cấm các nhà cung cấp dịch vụ chỉ vì người dùng sở hữu stablecoin mà trả lãi.

01 Cảnh báo về quy định

Cuộc họp báo tài chính của JPMorgan bất ngờ trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận về quy định trong lĩnh vực tiền mã hóa. Trong phần trả lời các câu hỏi của nhà phân tích, Barnum đã nhắm thẳng vào stablecoin có lợi nhuận.

Giám đốc tài chính của gã khổng lồ Phố Wall này khẳng định rõ ràng rằng lập trường của JPMorgan phù hợp với mục đích ban đầu của dự luật “GENIUS”, đó là xây dựng các giới hạn rõ ràng và các hàng rào bảo vệ cho việc phát hành stablecoin.

Luận điểm cốt lõi của Barnum là nếu một sản phẩm tài chính có đặc điểm giống như “kỳ phiếu có thể trả lãi” của ngân hàng, nhưng không chịu các yêu cầu vốn, kiểm soát rủi ro và nghĩa vụ tuân thủ tương ứng, thì điều này sẽ tạo ra rủi ro hệ thống.

Ông đặc biệt nhấn mạnh rằng đây không phải là phản đối cạnh tranh hay đổi mới công nghệ, mà là phản đối quyết liệt việc hình thành các cấu trúc ngân hàng “bóng tối” ngoài phạm vi bảo vệ của quy định hiện hành.

02 Cuộc chơi luật pháp

Cùng lúc với cảnh báo của JPMorgan, dự thảo “Luật rõ ràng về thị trường tài sản số” đang được Quốc hội Mỹ xem xét đã có những sửa đổi quan trọng.

Các sửa đổi này rõ ràng cấm các nhà cung cấp dịch vụ tài sản số “chỉ vì sở hữu stablecoin” mà trả lãi hoặc lợi nhuận cho người dùng. Điều khoản này nhằm ngăn chặn chức năng của stablecoin trở thành tương đương với tiền gửi ngân hàng, qua đó tránh khỏi khung quy định của ngành ngân hàng truyền thống.

Đáng chú ý là dự thảo không hoàn toàn cấm mọi hình thức khuyến khích, mà vẫn giữ lại các cơ chế khuyến khích cho các hoạt động đóng góp vào hệ sinh thái như cung cấp thanh khoản, tham gia quản trị và staking.

Sự phân biệt này phản ánh những cân nhắc tinh tế của các nhà lập pháp: khuyến khích các hoạt động thúc đẩy sức khỏe của mạng lưới blockchain, đồng thời hạn chế các hành vi lợi nhuận thụ động thuần túy.

03 Phản ứng của ngành ngân hàng

Mối lo ngại của JPMorgan không phải là duy nhất. Ngành ngân hàng Mỹ đã thống nhất phản đối mạnh mẽ khả năng stablecoin có lợi nhuận sẽ làm thay đổi mô hình kinh doanh của họ.

Hiệp hội Ngân hàng Tín dụng Mỹ, Hội đồng Tín dụng Quốc phòng và các hiệp hội ngành khác đã gửi thư liên tiếp tới Thượng viện Mỹ cảnh báo rằng phần thưởng lợi nhuận từ stablecoin có thể rút hàng nghìn tỷ USD tiền gửi khỏi các tổ chức có quy định.

Các tổ chức này nhấn mạnh rằng các ngân hàng cộng đồng và hợp tác xã dựa vào tiền gửi để cung cấp vốn cho vay nhà ở, vay doanh nghiệp nhỏ và vay nông nghiệp. Suy giảm tiền gửi sẽ trực tiếp làm co lại tín dụng địa phương, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế cộng đồng.

“Đây không phải là một cuộc tranh luận chính sách trừu tượng, mà liên quan trực tiếp đến lợi ích thực tế của người tiêu dùng.” Giám đốc vận động của Hội đồng Tín dụng Quốc phòng, Jason Stevlerack, cảnh báo.

04 Cấu trúc thị trường stablecoin

Tại sao stablecoin có lợi nhuận lại gây ra tranh cãi lớn như vậy? Để hiểu rõ, cần phải nắm bắt cấu trúc cơ bản của thị trường stablecoin hiện nay.

Theo phân loại ngành, stablecoin được chia thành bốn phe chính: phe stablecoin truyền thống do Tether (USDT) và Circle (USDC) dẫn dắt; phe stablecoin trong hệ sinh thái do các sàn giao dịch và tập đoàn công nghệ hỗ trợ; stablecoin phi tập trung dựa trên tài sản mã hóa thế chấp; và stablecoin có lợi nhuận gây tranh cãi.

Stablecoin có lợi nhuận (như USDe do Ethena Labs phát hành, USDY do Ondo Finance phát hành) thông qua việc phân phối lợi nhuận từ các tài sản nền tảng (thường là trái phiếu chính phủ Mỹ) cho người sở hữu, thực hiện chức năng trả lãi như tài khoản tiết kiệm truyền thống.

So với lãi suất tiết kiệm truyền thống từ 0.5% đến 1.5%, các stablecoin này trên các nền tảng bảo thủ có thể cung cấp lợi suất hàng năm từ 4% đến 5%, còn trên các giao thức đã trưởng thành như Aave và Compound, thậm chí đạt từ 3% đến 8%.

05 Góc nhìn toàn cầu

Mỹ không phải là quốc gia duy nhất quan tâm đến quy định stablecoin. Các nền kinh tế lớn trên thế giới đang đẩy nhanh chiến lược phát triển stablecoin của riêng mình.

Ví dụ, công ty Fintech Nhật Bản JPYC đã phát hành stablecoin được quản lý, liên kết với đồng yên Nhật vào tháng 10 năm 2025, mục tiêu đạt quy mô phát hành 10 nghìn tỷ yên trong vòng 3 năm.

Trong khi đó, stablecoin XSGD của Singapore đã được ứng dụng trong các hoạt động thanh toán thực tế, ứng dụng siêu ứng dụng Grab của Đông Nam Á đang dự định tích hợp lớp thanh toán stablecoin vào mạng lưới thanh toán của họ.

Các phát triển toàn cầu này làm nổi bật tầm quan trọng của stablecoin như một hạ tầng tài chính mới, đồng thời giải thích tại sao các cơ quan quản lý và các tổ chức tài chính truyền thống lại rất nhạy cảm với hướng phát triển của chúng.

Một báo cáo của Citibank dự đoán đến năm 2030, tổng phát hành stablecoin toàn cầu có thể đạt từ 1,9 nghìn tỷ đến 4 nghìn tỷ USD.

06 Rủi ro và cơ hội

Barnum cảnh báo về rủi ro nhưng cũng thừa nhận rằng JPMorgan đã cung cấp một số sản phẩm và dịch vụ liên quan đến tiền mã hóa. Ông đặt ra một câu hỏi then chốt: “Cuối cùng, bạn phải tự hỏi chính mình, điều này thực sự giúp trải nghiệm của người tiêu dùng tốt hơn như thế nào?”

Về mặt công nghệ, sự phát triển của DeFi hiện đại đã làm cho các chiến lược lợi nhuận stablecoin trở nên thông minh hơn, dễ tiếp cận hơn. Các tiến bộ công nghệ như phân phối lợi nhuận tự động, cung cấp thanh khoản đa chuỗi và tích hợp tài sản thế giới thực mang lại cho nhà đầu tư sự linh hoạt và hiệu quả mà tài chính truyền thống không thể sánh bằng.

Tuy nhiên, những đổi mới này đi kèm với rủi ro. Lỗ hổng hợp đồng thông minh, quản lý thanh khoản kém và thiếu các cơ chế kiểm soát rủi ro phù hợp có thể dẫn đến mất mát tài sản của người dùng.

Khác với tiền gửi ngân hàng truyền thống, tiền gửi stablecoin không được bảo hiểm bởi Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) hay có Ngân hàng Trung ương làm người cho vay cuối cùng.